I SA/Kr 304/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-09-26
Skład orzekający: Grażyna Firek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, czy też merytorycznie rozpoznany, w sytuacji gdy skarżący nie uzupełnił wezwania do przedstawienia dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową, a doręczenie wezwania zostało uznane za skuteczne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku nieskutecznego uzupełnienia przez skarżącego braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, wniosek ten powinien zostać merytorycznie rozpoznany na podstawie dotychczas przedstawionych informacji, a nie pozostawiony bez rozpoznania. Brak wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy stanowi podstawę do oddalenia wniosku. Sąd stwierdził również, że skarżący nie wykazał, iż uiszczenie kosztów postępowania naraziłoby jego i rodzinę na uszczerbek niezbędnego utrzymania, biorąc pod uwagę stosunkowo wysokie dochody rodziny.Stan faktyczny
Skarżący R.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku ze sprawą dotyczącą podatku od towarów i usług. Referendarz WSA pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia przez skarżącego wezwania do przedstawienia dokumentów finansowych, uznając doręczenie wezwania za skuteczne. Skarżący wniósł sprzeciw, kwestionując skuteczność doręczenia. Sąd rozpoznał sprzeciw, oceniając skuteczność doręczenia i merytorycznie wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt I SA/Kr 304/11 Kraków, dnia 26 września 2011 r. POSTANOWIENIE Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 26 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 listopada 2010r., znak [...] w przedmiocie określenia kwoty do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za marzec 2007r. postanawia: oddalić wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych R.P. wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i małoletnim synem Posiada nieruchomość o powierzchni 100m2 i diw nieruchomości rolne o powierzchni 2,54 ha i 0,42ha. Łączny dochód rodziny wynosi 7 100 zł, na co składa się dochód skarżącego
z działalności gospodarczej w kwocie 3500 zł miesięcznie brutto oraz wynagrodzenie żony z tytułu umowy o pracę w wysokości 3 600 zł miesięcznie brutto. Skarżący podał, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów
o wartości powyżej 3000 euro.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 7 kwietnia 2011r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku przez przedłożenie szeregu dokumentów, w tym spisu miesięcznych wydatków rodziny, wyciągów z kont bankowych, zeznań podatkowych swojego i żony, zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia żony albo dowodu jego przelewu, dokładnego spisu nieruchomości i zaświadczenia o posiadanych samochodach. Wezwanie zostało skutecznie doręczone w dniu 28 kwietnia 2011r. wobec dwukrotnego awizowania przesyłki pod adresem, wskazanym przez skarżącego.
Uznając doręczenie za skuteczne, referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem z dnia 27 maja 2011r. pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. R.P. wniósł w terminie sprzeciw od tego zarządzenia. Podniósł, że nie otrzymał żadnej informacji o awizowaniu przesyłki, nie wyjeżdżał także poza miejsce zamieszkania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zasadą w postępowaniu sądowym jest doręczanie korespondencji osobiście adresatowi do rąk własnych (art. 65 – 69 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270
z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.)) bądź za pośrednictwem (art. 71 – 72 p.p.s.a.). Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. W myśl art. 73 § 2 p.p.s.a., zawiadomienie
o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Art. 73 § 3 p.p.s.a. zawiera wymóg, by w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawić powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Art. 73 § 4 przewiduje, że doręczenie uważa się za dokonane
z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
W niniejszej sprawie należy uznać, że doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu wezwania do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy. Korespondencja została wysłana pod adres, wskazany przez skarżącego. Pracownik publicznego operatora pocztowego potwierdził na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru, że przesyłka została przez niego dwukrotnie awizowana. Z drugiej strony skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że informacja o pozostawieniu przesyłki (awizo) do niego nie dotarła. W szczególności z treści sprzeciwu nie wynika, aby dokonywał reklamacji doręczenia przesyłki w urzędzie pocztowym.
W ocenie Sądu wobec nie wykonania przez skarżącego wezwania należało merytorycznie rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy na podstawie informacji, dotychczas przedstawionych w postępowaniu. Brak wykazania okoliczności, od których przepisy ustawy uzależniają możliwość przyznania prawa pomocy stanowi podstawę do oddalenia wniosku, nie zaś do pozostawienia go bez rozpoznania.
Zgodnie z art. 259 p.p.s.a. od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc (wobec czego żądanie jego uchylenia, podniesione przez skarżącego, jest bezprzedmiotowe), a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane
w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a
w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją, stworzoną z myślą o osobach, które z definicji nie są w stanie ponieść kosztów prowadzenia sprawy, nie rezygnując przy tym z koniecznego, niezbędnego dla egzystencji utrzymania, a odmowa przyznania tego prawa istotnie mogłaby zamknąć im drogę do sądu.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, iż uiszczenie kosztów postępowania naraziłoby jego i jego rodzinę na uszczerbek niezbędnego utrzymania. R.P. nie podał, ile wynoszą konieczne wydatki jego rodziny. Niemniej, rozpoznając wniosek na podstawie tych informacji, które skarżący wskazał można przyjąć, że wobec stosunkowo wysokich dochodów trzyosobowej rodziny uiszczenie pełnych kosztów postępowania nie narazi jej na uszczerbek niezbędnego utrzymania. Doświadczenie życiowe pozwala na wniosek, że skoro trzyosobowe gospodarstwo domowe skarżącego dysponuje dochodem brutto 7100 zł miesięcznie, kwota ta wystarczy zarówno na zaspokojenie utrzymania, choćby jego koszty były znaczne, a także na pokrycie wszystkich wydatków, związanych z postępowaniem sądowym.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak
w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło