I SA/Kr 305/01
WyrokWSA w Krakowie2004-01-16
Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Józef Gach, Józef Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być uznany za osobę trzecią odpowiedzialną za zaległości podatkowe spółki, jeśli zaległość powstała przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej, a decyzja o odpowiedzialności została wydana po jej wejściu w życie?Ratio decidendi
Zgodnie z art. 332 Ordynacji podatkowej, do odpowiedzialności osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej, stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W przypadku zaległości powstałych w 1997 r. (przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej), wspólnik spółki z o.o. był traktowany jako osoba trzecia odpowiedzialna za zaległości spółki na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, nawet jeśli decyzja określająca wysokość zaległości została wydana po wejściu w życie Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Z. L. wniósł skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie o jego odpowiedzialności jako wspólnika za zaległość podatkową spółki PPUH "P." sp. z o.o. w likwidacji z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za okres od sierpnia do grudnia 1997 r. Skarżący argumentował, że zaległość podatkowa powstała w lutym 1999 r. (data wydania decyzji ustalającej zobowiązanie), a nie w 1997 r., co skutkowałoby zastosowaniem Ordynacji podatkowej. Podniósł również, że jako wspólnik nie jest osobą trzecią w rozumieniu przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA (del.) Grażyna Jarmasz (spr.) Sędziowie NSA (del.): Józef Gach Józef Michaldo Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 29.12.2000 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej - skargę oddala -
W dniu [...] lutego 2001 r. Z. L. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Izby Skarbowej w K. z 29 grudnia 2000 r. nr [...].
Decyzją tą Izba Skarbowa utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z [...] października 2000 r. nr [...], którym organ orzekł o odpowiedzialności Z. L. jako wspólnika za zaległość podatkową PPUH "P." sp. z o.o. w K. w likwidacji z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 sierpnia do 31 grudnia 1997 r. w kwocie [...] zł.
Kontrola przeprowadzona w w/w przedsiębiorstwie stwierdziła, że mimo ciążącego na nim obowiązku nie składało ono w powyższym okresie deklaracji CIT-8 i nie uregulowało należnego podatku dochodowego od osób prawnych w kwocie [...] zł. Dlatego też na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wydano decyzję, w której określono wysokość zaległości podatkowej za przedmiotowy okres od dnia otwarcia likwidacji do dnia 31 grudnia 1997 r. wobec nie zakończenia procesu likwidacyjnego.
Wobec tego, że zaległość podatkowa powstała w 1997 r., a więc przed wejściem w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. ustawy Ordynacja podatkowa, w niniejszej sprawie miał zastosowanie przepis art. 47 ust. 2 ustawy z 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 108 z 1993 r., poz. 486 ze zm.) wobec postanowienia przepisu art. 332 ustawy Ordynacja podatkowa, że do tych zaległości stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych w odniesieniu do kwestii odpowiedzialności osób trzecich.
Wobec nie zapłacenia przedmiotowej zaległości oraz bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki orzeczono o odpowiedzialności Z. L. za zaległość spółki jako jej wspólnika.
We wniesionej skardze Z. L. podniósł, że decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych "P." Sp. z o.o. w K. została wydana w dniu [...] lutego 1999 roku, a więc w okresie obowiązywania ustawy Ordynacja Podatkowa.
Decyzją tą organ kontroli skarbowej stosownie do treści art. 21 § 1 pkt 2 i § 3 określił wysokość zaległości podatkowej.
Zdaniem skarżącego oznacza to, że zaległość podatkowa jakkolwiek dotyczy określonego w niej okresu 1997 roku, to jednak powstała w dacie wydania decyzji tj. w lutym 1999 roku. A więc nie stosuje się do niej przepisów, które błędnie zastosowały organy podatkowe.
Nadto skarżący podniósł także, że nie jest osobą trzecią w stosunku do podatnika jakim jest "P." Sp. z o.o. w K., a wspólnikiem, którego podstawowe prawa i obowiązki reguluje ustawa Kodeks Handlowy. Jak wiadomo zapis art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych był sprzeczny z treścią ustawy Kodeks Handlowy w części dotyczącej odpowiedzialności wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Ta sprzeczność została usunięta w ustawie Ordynacja Podatkowa, która w art. 116 prawidłowo tj. zgodnie z Kodeksem Handlowym i orzecznictwem NSA uregulowała kwestię odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Za zaległości podatkowe takiej spółki odpowiadają w konkretnych przypadkach członkowie zarządu spółki. Wyjaśnienie ostatecznie tej kwestii poprzez wprowadzenie w/w zmiany winno, zdaniem skarżącego, prowadzić do odstąpienia przez organy podatkowe od orzekania o odpowiedzialności podatkowej wspólnika.
Tak więc organy z rażącym naruszeniem prawa zastosowały w sprawie przepis art. 332 Ordynacji podatkowej, gdyż skarżący nie jest osobą trzecią w stosunku do spółki, a jej wspólnikiem, oraz gdyż zaległość podatkowa powstała w lutym 1999 roku, a więc winny mieć zastosowanie przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.
Skarżący powołał się także na art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych stwierdzając, że przepis ten nakazuje odstąpienie organu podatkowego od orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej z powodu uwzględnienia zasad współżycia społecznego.
Przyczynami takimi winny być nie tylko ustalenie dochodów podatnika, włącznie z dochodami żony, co spowodowało de facto objęcie jej także tym obowiązkiem podatkowym, ale winny mieć także na uwadze unikanie obciążeń podatkowych powstałych z niedoskonałości i sprzeczności przepisów.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, stwierdzając, że zaległość podatkowa powstała w 1997 roku, a decyzja inspektora była decyzją określającą jej wysokość, a nie ustalającą.
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga na uwzględnienie nie zasługuje.
W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organów podatkowych jest zgodne z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa, a wobec tego skarga na uwzględnienie nie zasługuje.
Przesądzającym w sprawie jest przepis przejściowy art. 332 w/w ustawy Ordynacja podatkowa stanowiący, że do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej, stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Ponieważ odpowiedzialność skarżącego dotyczyła podatku dochodowego od osób prawnych spółki z ograniczona odpowiedzialnością za okres od 1 sierpnia do 31 grudnia 1997 r. dlatego bezspornym w sprawie jest, iż nie zapłacony podatek stał się zaległością podatkową przed dniem wejścia w życie w/cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Słusznie podkreślił organ, że decyzja w przedmiocie tego podatku wydana [...] lutego 1999 r. była decyzją nie ustalającą, ale określającą nie tylko wysokość zobowiązania podatkowego, ale także wysokość istniejącej już zaległości podatkowej.
A skoro tak, to do odpowiedzialności osób trzecich miały zastosowanie przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
W artykułach od 41 do 48a tej ustawy wymienione są kategorie podmiotów, nazwane osobami trzecimi, które są odpowiedzialne za zaległości podatkowe podatnika.
Przywołany przez organy przepis art. 47 ust. 2 omawianej ustawy wymienia jako osobę trzecią odpowiedzialną za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wspólnika tejże spółki.
Wspólnik ten jest osobą trzecią wówczas obciążoną taką odpowiedzialnością, jak obecnie, wobec regulacji art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa, członek zarządu spółki.
Jednakże jak wyżej wykazano przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie odpowiedzialności osób trzecich nie mają zastosowania do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Firmy "P." sp. z o.o w K. Należy także zwrócić uwagę, że organy podatkowe są uprawnione i obowiązane do stosowania obowiązujących przepisów prawa, a w niniejszej sprawie kwestionowany przez skarżącego przepis art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych był przepisem obowiązującym.
Zaskarżona decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności na skarżącego w żaden sposób nie obejmowała współmałżonka skarżącego. Czynności organów w zakresie ustalenia stanu majątkowego i rodzinnego miały na celu uzyskanie danych o obciążeniach spoczywających na samym skarżącym, a prowadzone były wobec zapisu art. 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych uwzględniania zasad współżycia społecznego. Innych okoliczności wyłączających tę odpowiedzialność skarżący w postępowaniu nie podnosił.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło