I SA/Kr 305/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.) Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Waldemar Michaldo Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 lipca 2018 r. sprawy ze skargi D. C. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia 4 grudnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia: - s k a r g ę o d r z u c i ć - Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. prowadził, jako organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej D. C. na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr [...] do [...] i od [...] do [...] W dniu 20 listopada 2017r. organ egzekucyjny doręczył zobowiązanej odpisy tytułów wykonawczych. Pismem z dnia 24 listopada 2017r. zobowiązana złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wnosząc o unieważnienie tytułów wykonawczych i argumentując tym, że nigdy nie należała i nie należy do ZUS. Dyrektor Oddziału ZUS w C. wydał w dniu 4 grudnia 2017r. postanowienie o nr [...], uznające za bezzasadny zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Na powyższe postanowienie zobowiązana złożyła, w ustawowym terminie, zażalenie zarzucając, że nigdy nie podlegała, zgodnie z ustawą ubezpieczeniu w ZUS. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2018r. o nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia 4 grudnia 2017r., odmawiające uwzględnienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Organ działał m.in. w oparciu o art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 oraz 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1201 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano m.in., że nieuzasadnione jest kwestionowanie istnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi w sytuacji, gdy podstawą wystawienia tytułów wykonawczych jest prawomocna decyzja. Zarzut oparty na przesłance nieistnienia obowiązku nie może być kolejnym sposobem sprawdzania legalności decyzji i innych aktów administracyjnych. Uznano, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nadzoruje prawidłowość stosowania przez wierzycieli i organy egzekucyjne przepisów ustawy egzekucyjnej. Zarzut zawarty w zażaleniu dotyczy czynności wierzyciela, nie organu egzekucyjnego. Dotyczy również stosowania przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a nie ustawy egzekucyjnej. Podano, że organ II instancji nie ma uprawnień do nadzorowania prawidłowości stosowania przez wierzycieli przepisów innych ustaw, niż u.p.e.a. W toku postępowania zażaleniowego organ II instancji dokonuje sprawdzenia, czy organ egzekucyjny rozpatrzył wszystkie, podnoszone przez stronę zarzuty i czy w sposób wystarczający uzasadnił swoje stanowisko. Ponadto dokonuje sprawdzenia, czy postanowienie organu I instancji było poprawne pod względem formalnym i czy spełnia wymogi art. 124 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, organ II instancji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie naruszyło prawa, a podnoszony przez zobowiązaną zarzut został wyjaśniony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zaskarżyła postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 4 grudnia 2017r., odmawiające uwzględnienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Argumentując, że nigdy nie należała do ubezpieczenia w ZUS. Podała, że nie będzie odpowiadać za błąd byłego ministra Jerzego H. Wniosła o powołanie go o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji zauważył, że skarżąca zaskarżyła postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów i na to postanowienie nie przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skarga przysługuje na postanowienie organu II instancji, utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, po czym przeszedł do merytorycznego rozpoznania sprawy, podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji II-instancyjnej z dnia 19 stycznia 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Z kolei w myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w §1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dodatkowo wskazać trzeba, że przed przystąpieniem do rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych, poddanych kognicji sądu jest bowiem możliwe jedynie wtedy, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie (por. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 4 lipca 2018r., sygn. akt II SA/Ol [...]). Sąd, dokonujący kontroli przedmiotowego postępowania uznał, że skarga D. C. nie może zostać merytorycznie rozpoznana, z uwagi na jej niedopuszczalność. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Wszczęcie postępowania przed sądami administracyjnymi, wymaga zatem uprzedniego wyczerpania toku instancji w postępowaniu administracyjnym. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja ostateczna (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. 6, W. 2018, s. 135). W rozpoznawanej sprawie, skarżąca złożyła skargę do tut. Sądu na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia 4 grudnia 2017r. odmawiające uwzględnienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, co wyraźnie zaznaczyła w treści pisma. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. działał jednak, jako organ egzekucyjny i zarazem organ I instancji. Od jego postanowienia przysługiwał skarżącej, środek zaskarżenia w postaci zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczenia, do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. za pośrednictwem Dyrektora Oddziału ZUS, o czym skarżąca została pouczona (karta nr [...] akt administracyjnych) i – jak wynika z akt administracyjnych sprawy – z którego to środka skarżąca skorzystała, w następstwie czego, postanowieniem z dnia 19 stycznia 2018r. o nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego, będące przedmiotem niniejszej skargi. Wraz z doręczeniem tego postanowienia skarżąca otrzymała pouczenie o sposobie i terminie zaskarżenia rozstrzygnięcia do sądu administracyjnego, do którego jednak się nie zastosowała. Tymczasem, dopiero na postanowienie wydane w II instancji – w przedmiotowej sprawie, postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 19 stycznia 2018r. – zapadłe na skutek wyczerpania toku instancji, skarżąca mogłoby skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego. W konsekwencji skarga złożona na postanowienie organu I instancji, podlega odrzuceniu. Powyższą okoliczność zdawał się zauważyć organ II instancji, który w odpowiedzi na skargę wskazał, iż skarżąca zaskarżyła postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów i na to postanowienie nie przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Podał nadto prawidłowo, że skarga przysługuje na postanowienie organu II instancji, utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, jednakże błędnie nie wniósł o odrzucenie skargi, lecz przeszedł do merytorycznego omówienia sprawy. W świetle zatem powołanych regulacji prawnych oraz niespornych okoliczności faktycznych, Sąd zobligowany był uznać, że skarga złożona na postanowienie organu I instancji jest niedopuszczalna i z tego powodu podlega odrzuceniu. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Zaznaczyć końcowo należy, iż nie zaistniały podstawy do wzywania skarżącej do sprecyzowania treści skargi skoro jej twierdzenia co do przedmiotu zaskarżenia były jednoznaczne i nie budziły wątpliwości ("Składam skargę na postanowienie z dnia 4-12-2018r."). Mając powyższe na uwadze, należało uznać, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji