I SA/Kr 308/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-08-31

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony w przypadku osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, nieosiągającej dochodów i korzystającej z pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, przysługuje osobie znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, która nie jest w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Wnioskodawca, utrzymujący się z zasiłków, bez stałych dochodów i z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, spełnia te kryteria, co uzasadnia uwzględnienie jego wniosku.
Stan faktyczny
W dniu 4 maja 2011 r. J.W. złożył do WSA w Krakowie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 28 września 2010 r. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie osiąga stałych dochodów, korzysta z pomocy społecznej, ma umiarkowany stopień niepełnosprawności oraz jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Jego gospodarstwo zostało zalane w 90%, co uniemożliwia uzyskanie dochodów.
Rozstrzygnięcie
Zwolnił skarżącego J.W. od kosztów sądowych i ustanowił adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2010 p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego J.W. od kosztów sądowych i ustanowić adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka W dniu 4 maja 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek J.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 30 czerwca 2011 r., w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 września 2010 r. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Obecnie nie osiąga żadnego stałego dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Korzysta z pomocy opieki społecznej. Ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności W piśmie z dnia 30 czerwca 2011 r., skarżący wyjaśnił, iż utrzymuje się zasiłków i pomocy znajomych. Zalega z podatkami i innymi należnościami na kwotę około 1.000 zł. Z gospodarstwa nie czerpie dochodu, gdyż jego teren była zalany w 90%, w tym także budynek gospodarczy. Do pisma dołączył kserokopię decyzji o przyznaniu zasiłku okresowego oraz zaświadczenie z Urzędu Pracy potwierdzające, iż od 2010 roku jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja finansowa skarżącego, utrzymywanie się jedynie z zasiłków, brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej, która ustabilizowałaby sytuację finansową skarżącego, przewlekła choroba uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu go od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244§ 1, art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło