I SA/Kr 317/18
WyrokWSA w Krakowie2019-03-27
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Piotr Głowacki, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym może być skierowana do podmiotu, który nie jest współwłaścicielem nieruchomości, a jedynie podobnie brzmiącą spółką?Ratio decidendi
Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, w sytuacji współwłasności nieruchomości, musi wskazywać wszystkich współwłaścicieli jako strony solidarnego obowiązku podatkowego. Skierowanie decyzji do podmiotu, który nie jest współwłaścicielem, stanowi naruszenie prawa, które skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Organ pierwszej instancji określił wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego za 2017 rok dla współwłaścicieli nieruchomości, w tym dla spółki V. Sp. z o.o. Skarżący A. Ł. wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie prawa do zapoznania się z materiałem sprawy oraz wskazując, że opodatkowana nieruchomość nie jest w posiadaniu spółki będącej współwłaścicielem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący w skardze do WSA podniósł, że decyzja została skierowana do niewłaściwej spółki, która nie nabyła nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2017 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...]zł (sto dziewięćdziesiąt złotych).
Decyzją z dnia 14 lipca 2017 r., Burmistrz [...] i Gminy W. określił współwłaścicielom solidarnie zobowiązanym: V. Sp. z o.o., A. Ł. i M. S. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego za 2017 rok w kwocie [...]zł. Przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość położona w W. przy ul. [...] (działka nr [...]).
W odwołaniu od tej decyzji A. Ł. wniósł o jej uchylenie zarzucając naruszenie prawa strony do zapoznania się z materiałem sprawy. Wskazał także, że opodatkowana nieruchomość nie jest wykorzystywana na cele przedsiębiorstwa ani nie jest w posiadaniu spółki będącej współwłaścicielem.
SKO w K. decyzją z dnia 22 grudnia 2017 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Wskazał w szczególności, że grunty rolne wchodzące w skład działki nr [...] nie zostały uznane za grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S.. Z regulacji zawartej w art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 617 ze zm.), dalej "u.p.r.", wynika bowiem, że grunty rolne zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej podlegają co do zasady opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem rolnym. W sprawie przedmiotowe grunty rolne zostały w całości opodatkowane podatkiem rolnym, gdyż organ nie stwierdził, aby ww. Spółka wykorzystywała je w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.
W skardze na powyższą decyzję, pełnomocnik A. Ł. wniósł o jej uchylenie w całości, gdyż zawiera ona naruszenia prawa materialnego i procesowego. Pełnomocnik wskazał na nieważność decyzji – skierowanie jej do strony, która nie nabyła nieruchomości oraz powoływanie się na fakt nabycia nieruchomości przez niewłaściwą spółkę. Uchybienie to w ocenie pełnomocnika powinno skutkować natychmiastową korektą decyzji, jeszcze przed przesłaniem do WSA w Krakowie.
Odpowiadając na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r. podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów. W myśl art. 3 ust 5 u.p.r., jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach). Jeżeli grunty te stanowią gospodarstwo rolne obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie, która to gospodarstwo prowadzi w całości - art. 3 ust. 6 u.p.r.
Jak z powyższego wynika w przypadku współwłaścicieli lub współposiadaczy gruntów rolnych, brak solidarnego obowiązku podatkowego dotyczy tylko i wyłącznie sytuacji, w której gospodarstwo rolne prowadzi w całości jeden ze współwłaścicieli – wówczas w zakresie podatku rolnego obowiązek podatkowy spoczywa wyłącznie na nim. Przypadek taki nie dotyczy jednak rozpoznanej sprawy.
Z powyższej regulacji wynika, że podatnikiem podatku rolnego jest każdy ze współwłaścicieli gruntu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1361/11, LEX nr 1151000). Zatem, każdy ze współwłaścicieli gruntu, bez względu na to z jakiej części gruntu faktycznie korzysta, pozostaje osobiście odpowiedzialny za całość powstałego zobowiązania podatkowego. Wierzyciel (organ podatkowy) natomiast może żądać całości lub części świadczenia (uiszczenia należnego podatku) od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 336 k.c.). Obowiązek podatkowy ciążący solidarnie na wszystkich współwłaścicielach przedmiotu opodatkowania oznacza obowiązek organu podatkowego wskazania w treści decyzji wszystkich adresatów solidarnego obowiązku podatkowego w warunkach art. 3 ust. 5 u.p.r.
Jak wynika z przedstawionego przez pełnomocnika skarżącego odpisu zupełnego księgi wieczystej współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości położonej w W. jest oprócz skarżącego i M. S. S. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w S., a nie [...] Sp. z o.o., jak to zostało wskazane w decyzjach wydanych w rozpoznanej sprawie. Należy wyraźnie podkreślić, że w sytuacji gdy ustawa podatkowa przewiduje odpowiedzialność solidarną, to określenie podmiotów odpowiedzialnych solidarnie za zobowiązanie podatkowe nie jest jedynie nic nieznaczącym elementem decyzji podatkowej, który można ewentualnie pominąć. Ma ono bowiem znaczenie z uwagi na ochronę praw osób, których obowiązki podatkowe są przedmiotem postępowania i niesie dla nich daleko idące konsekwencje, właśnie z uwagi na istotę odpowiedzialności solidarnej.
Z uwagi na stwierdzone przez Sąd naruszenie ww. art. 3 ust. 5 u.p.r., które miało wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu na zasadzie art. 145§1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm.). O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło