I SA/Kr 317/23

PostanowienieWSA w Krakowie2023-06-23

Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków europejskich, stanowiące czynność materialno-techniczną, może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że zgłoszenie do rejestru podmiotów wykluczonych jest czynnością materialno-techniczną, a nie aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 PPSA. Wykluczenie z możliwości otrzymania środków europejskich następuje z mocy prawa, niezależnie od wpisu do rejestru, który ma jedynie charakter informacyjny. W związku z tym, skarga na odmowę złożenia wniosku o wykreślenie z rejestru nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie "D." złożyło skargę na stanowisko Zarządu Województwa Małopolskiego – Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości odmawiające złożenia wniosku o wykreślenie z rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków europejskich. Organ wniósł o odrzucenie skargi. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną i postanowił ją odrzucić.
Rozstrzygnięcie
I. odrzucić skargę, II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "D." z siedzibą w O. na stanowisko Zarządu Województwa Małopolskiego – Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości z dnia 14 lutego 2023 r. znak: ZN.710.2.1.2023 w przedmiocie odmowy złożenia wniosku o wykreślenie z rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Stowarzyszenie "D." z siedzibą w O. (dale jako: Strona, Skarżąca), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na stanowisko Zarządu Województwa Małopolskiego – Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości z dnia 14 lutego 2023 r. znak: ZN.710.2.1.2023 w przedmiocie odmowy złożenia wniosku o wykreślenie z rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 1. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. 2. Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem przez sąd dopuszczalności jej wniesienia, w tym oceną, czy zaskarżone działanie podlega kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Badanie merytorycznej zasadności skargi w każdym przypadku poprzedzone musi być zatem sprawdzeniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem może zostać rozpoznana merytorycznie przez sąd, czy też zakwestionowane w niej akty lub czynności takiej sądowej kontroli nie podlegają. Skarga w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bowiem środkiem kontroli w tym sensie sformalizowanym i może być wniesiona tylko od aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do treści art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Konieczne zatem jest ustalenie, czy zgłoszenie do rejestru podmiotów wykluczonych może być przedmiotem sądowej kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przepis ten doczekał się licznych analiz w literaturze przedmiotu i w orzecznictwie, ponieważ nie jest łatwe przeprowadzenie granicy dzielącej decyzje od innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. W orzecznictwie (np. post. NSA z dnia 28 listopada 2005 r., I OSK 1756/06, wyrok NSA z dnia 22 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 709/09 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA) i w piśmiennictwie (np. T. Woś [w]: Komentarz do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, str. 59-60, B.Adamiak w artykule: Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a), Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 2 /5/2006 s.18) przyjmuje się, że omawiane akty lub czynności powinny odpowiadać następującym warunkom: a) nie mogą być decyzjami lub postanowieniami, gdyż te są zaskarżane na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., b) są podejmowane w sprawach indywidualnych, gdyż akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., c) muszą mieć charakter publicznoprawny, gdyż tylko ten rodzaj działalności administracji publicznej został poddany kontroli sądowoadministracyjnej, d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa - co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem) organu administracyjnego a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2000 r., sygn. akt III SA 8344/98 niepubl.; postanowienie NSA z dnia 21 lutego 1997 r. sygn. akt I SA 264/97, ONSA 1997, nr 4, poz. 182; postanowienie NSA z dnia 27 września 1996 r., sygn. akt I SA 1326/96 niepubl.). Omówione kryteria wskazujące na cechy charakterystyczne tej grupy aktów i czynności organów administracji są, jak już wyżej wspomniano, akceptowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Przykładowo, w uzasadnieniu uchwały z 4 lutego 2008 r., I OPS 3/07 (ONSAiWSA 2008, Nr 2, poz. 21) NSA stwierdził, że o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, zaś samo uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. również postanowienie NSA z 9 listopada 2009 r., I OSK 1495/09, CBOSA). Z powyższych uwag wynika, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. podejmowane są na podstawie przepisów prawa, jednak nie wymagają autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Podzielić przy tym należy pogląd, że użyte w omawianym przepisie sformułowanie "dotyczy" nie może być rozumiane jako dopuszczenie również pośredniego związku pomiędzy aktem lub czynnością a uprawnieniem lub obowiązkiem danego podmiotu określonym w przepisach prawa. Akt lub czynność powinny ustalać, stwierdzać lub potwierdzać uprawnienie lub obowiązek określony przepisami prawa administracyjnego. Skarga z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie może więc dotyczyć sytuacji, kiedy określone obowiązki wynikają wprost z przepisów prawa (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis; Warszawa 2005, str. 61). 3. W świetle powyższych uwag, przed przedstawieniem motywów odrzucenia skargi złożonej w niniejszej sprawie, wskazać należy, że prowadzenie omawianego rejestru przewiduje art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm.; zwanej dalej: "u.f.p.") stanowiąc, iż Minister Finansów prowadzi rejestr podmiotów wykluczonych na podstawie art. 207 oraz udostępnia te informacje instytucjom zarządzającym, instytucjom pośredniczącym, instytucjom wdrażającym i instytucji certyfikującej (po zmianie od 13 września 2014 r. także beneficjentom w zakresie ich własnego statusu). Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 stycznia 2018 r. w sprawie rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. z 2022 r. poz. 647 zwane dalej: "rozporządzeniem) – wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 210 ust. 2 u.f.p. – określa: 1) sposób i tryb wpisywania podmiotów wykluczonych do rejestru; 2) wzór formularza zgłoszenia podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru; 3) zakres przedmiotowy informacji, które będą zawarte w rejestrze; 4) sposób i tryb uzyskiwania informacji z rejestru; 5) tryb przekazywania informacji zawartych w rejestrze; 6) sposób i tryb dokonywania zmian w rejestrze (§ 1). Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia, ilekroć w jest w nim mowa o podmiocie wykluczonym – rozumie się przez to podmiot wykluczony z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, w trybie określonym w art. 207 ustawy. Art. 207 u.f.p. do którego odsyłają przytoczone wyżej regulacje – określa sankcje budżetowe związane z nieprawidłowym wykorzystaniem środków europejskich. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia, doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Według ust. 8 w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona odpowiednio w ust.9, 11 lub 11a wzywa do: 1) zwrotu środków lub 2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W myśl ust. 9 pkt 1, po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, albo ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, albo ustawy o zasadach realizacji programów, albo ustawy o zasadach realizacji programów 2021-2027 – wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2, oraz zawierającą pouczenie o sankcji wynikającej z ust. 4 pkt 3, z zastrzeżeniem ust. 7. Stosownie zaś do ust. 4 pkt 3 art. 207 u.f.p., w przypadku, o którym mowa w ust. 1, beneficjent zostaje wykluczony z możliwości otrzymania środków, o których mowa w ust. 1, jeżeli nie zwrócił środków wraz z odsetkami w terminie 14 dni od dnia upływu terminu, o którym mowa w ust. 1. Zgodnie z § 3 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, w przypadku niezwrócenia przez beneficjenta środków w terminie, o którym mowa w art. 207 ust. 1 u.f.p. właściwa instytucja zgłasza (a zatem jest zobowiązania do zgłoszenia) podmiot podlegający wpisowi do rejestru niezwłocznie po dniu, w którym decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., stała się ostateczna. Zgłoszenie to jest podstawą wpisu do rejestru (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). 4. Wykluczenie z możliwości otrzymania środków, przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich i wpis do rejestru podmiotów wykluczonych jest dodatkowym, wynikającym z mocy prawa, skutkiem wydania ostatecznej decyzji. Wpis do rejestru podmiotów wykluczonych nie stanowi przy tym wykonania decyzji o zwrocie, a jedynie odrębny skutek jej wydania i nie ma związku ani z wykonaniem, ani ze wstrzymaniem wykonania decyzji (podkreślenie Sądu). Prowadzony przez Ministra Finansów rejestr ma zwiększyć skuteczność stosowania przepisów dotyczących wykluczenia beneficjentów z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Dane pozyskane z rejestru umożliwią instytucjom zaangażowanym w realizację projektów ustalenie istnienia lub nieistnienia przeszkód prawnych dla dokonywania przysporzeń na rzecz konkretnych beneficjentów. Na takie aspekty związane z wpisem do rejestru zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt II GZ 297/14 ( LEX nr 1481877). Zatem wstrzymanie wykonania decyzji w niniejszej sprawie, nie ma żadnego wpływu na skuteczność wpisu do przedmiotowego rejestru. Zarówno w u.f.p. jak i w rozporządzeniu brak jest natomiast unormowań, które pozwalałyby przyjąć, że zgłoszenie do rejestru (czy wpis) ustala bądź stwierdza wykluczenie ani też, że potwierdza utratę przez beneficjenta uprawnień otrzymywania środków. Tak więc – jak wynika z dotychczasowych rozważań – to nie czynność zgłoszenia skutkuje wykluczeniem beneficjenta z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów realizowanych z udziałem środków europejskich. Z treści przytoczonych wyżej regulacji, zawartych w art. 207 ust. 1, 4, 8 i 9 u.f.p. wynika bowiem jednoznacznie, że utrata uprawnień do otrzymywania tych środków (wykluczenie) powstaje z mocy prawa (podkreślenie Sądu), nie wymaga zatem konkretyzacji żadnym aktem ani czynnością. Tymczasem, jak już podniesiono, skarga z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie może dotyczyć sytuacji, kiedy określone obowiązki wynikają wprost z przepisów prawa. Kwestia zgłoszenia podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, była już niejednokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych w świetle dopuszczalności drogi sądowo administracyjnej (por. postanowienia NSA: z dnia 3 lipca 2014 r. o sygn. akt II GSK 715/14, z dnia 14 października 2014 r. o sygn. akt II GSK 2268/14; postanowienia WSA w Warszawie: z dnia 17 lipca 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 1385/14, z dnia 17 lipca 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 1454/14, z dnia 9 grudnia 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 2960/14). Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa, zgłoszenie do omawianego rejestru jest czynnością materialno-techniczną, pozbawioną cech rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach konkretnego podmiotu niepodległego organizacyjnie organowi dokonującemu tego zgłoszenia. i nie może zostać uznane za "inne akty lub czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., przez co nie może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Czynność ta jest jedynie kierowanym do organu prowadzącego rejestr stwierdzeniem zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 207 ust. 4 u.f.p. Adresatem zgłoszenia jest podmiot prowadzący rejestr a nie podmiot, którego zgłoszenie dotyczy. Dokonywany zaś w oparciu o zgłoszenie wpis w rejestrze ma wyłącznie funkcję informacyjną i jest prawną konsekwencją zaistnienia podstawy takiego wpisu. Dodatkowo wskazać również należy, iż wykluczenie z możliwości otrzymania środków europejskich następuje z mocy prawa i istnieje niezależnie od zgłoszenia podmiotu do rejestru. Samo zgłoszenie nie ma zatem wpływu na stan wykluczenia, w którym znajduje się beneficjent. Stanowisko to Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. 5. W tym miejscu warto zwrócić uwagę, że kwestię dotyczącą tego, w jaki sposób podmiot wpisany do rejestru może zakwestionować dokonanie zgłoszenia do rejestru lub wpis do rejestru rozważał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 października 2014 w sprawie o sygn. akt II GSK 2268/14. Sąd ten podkreślił, że to nie czynność zgłoszenia (ani nie czynność dokonania wpisu do rejestru) skutkuje wykluczeniem beneficjenta z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów realizowanych z udziałem środków europejskich. Z treści bowiem regulacji, zawartych w art. 207 ust. 1, 4, 8 i 9 u.f.p. wynika jednoznacznie, że utrata uprawnień do otrzymywania tych środków (wykluczenie) powstaje z mocy prawa, nie wymaga zatem konkretyzacji żadnym aktem ani czynnością a skarga z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie może dotyczyć sytuacji, kiedy określone obowiązki wynikają wprost z przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, iż z regulacji rozporządzenia w sprawie rejestru podmiotów wykluczonych wynika, że wpis jest dokonywany, jeżeli zgłoszenie spełnia określone tym aktem wykonawczym wymogi (§ 3 ust. 2, 4, § 4). Okres wykluczenia nie jest utożsamiany z istnieniem wpisu do rejestru (art. 207 ust. 5 u.f.p.) brak więc podstaw prawnych, by przyjąć, że Minister Finansów - działający jedynie na wniosek właściwej instytucji, zobowiązany do dokonania wpisu na podstawie poprawnego zgłoszenia - uprawiony został do merytorycznej oceny zasadności zgłoszenia. Doprowadzenie do zgodności informacji zawartych w rejestrze ze stanem faktycznym i prawnym następuje na podstawie regulacji § 9 ww. rozporządzenia. Według NSA nieuznanie zgłoszenia i wpisu do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymywania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich za czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie oznacza pozbawienia tych podmiotów prawa do kontroli przez sąd zgodności z prawem wykluczenia beneficjenta z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów realizowanych z udziałem środków europejskich. Przede wszystkim beneficjentowi służy skarga na decyzję, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p. W sytuacji zaś, gdy - w ocenie beneficjenta - nie ma podstaw do uznania go za wykluczonego (z przyczyn innych niż ewentualnie wadliwa decyzja określająca kwotę zwrotu - m.in. z uwagi na treść art. 207 ust. 7 powołanej ustawy), kwestię tę może on podnosić w postępowaniu o przyznanie środków - a decyzje wydane w tym postępowaniu mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. NSA zwraca uwagę, że wprawdzie "informacjom" z rejestru, udostępnianym przez Ministra Finansów właściwym instytucjom, należy przypisać charakter dokumentu urzędowego, jednak domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało urzędowo zaświadczone może być obalone. 6. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należało, iż zgłoszenie do rejestru podmiotów wykluczonych jest czynnością materialno-techniczną, pozbawioną cech rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach konkretnego podmiotu, niepodległego organizacyjnie organowi dokonującemu tego zgłoszenia. Czynność ta jest jedynie kierowanym do organu prowadzącego rejestr stwierdzeniem zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 207 ust. 4 u.f.p. Dokonywany zaś w oparciu o zgłoszenie wpis w rejestrze określonego podmiotu ma wyłącznie funkcję informacyjną i jest prawną konsekwencją zaistnienia prawnej podstawy takiego wpisu. Dodatkowo wskazać należy, iż wykluczenie z możliwości otrzymania środków europejskich następuje z mocy prawa i istnieje niezależnie od zgłoszenia podmiotu do rejestru. Samo zgłoszenie nie ma zatem wpływu na stan wykluczenia, w którym znajduje się beneficjent. Nie może zatem zostać uznane za "inne akty lub czynności’ w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a., przez co nie może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. 7. W konsekwencji wniosek o wykreślenie z rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych za realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich również nie może zostać uznany za "inne czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., przez co nie może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. 8. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I. sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło