I SA/Kr 323/07
PostanowienieWSA w Krakowie2008-09-26
Skład orzekający: Asesor WSA Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która wykazała znaczne oszczędności, a następnie oświadczyła, że przegrała je w hazardzie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, która wykazała znaczne oszczędności, a następnie oświadczyła, że przegrała je w hazardzie, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych. Sąd podkreślił, że państwo powinno pomagać jedynie najbardziej potrzebującym, a przegrana w hazardzie nie stanowi okoliczności uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza gdy wnioskodawca miał świadomość toczących się postępowań i potencjalnych kosztów.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie. Wnioskodawca wykazał dochód z renty w kwocie 469,57 zł netto, posiadane oszczędności w kwocie 20.000 zł oraz umeblowanie mieszkania. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że przeszkoda w postaci oszczędności została usunięta, gdyż przegrał je w hazardzie. Sąd wezwał do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym, a skarżący potwierdził utratę oszczędności w hazardzie.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i oddalono wniosek o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Asesor WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. K. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2008 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 323/07 oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata.
W dniu [...] kwietnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego J. K. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 323/07 oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.
We wniosku skarżący podniósł merytoryczne argumenty dotycząc sprawy, nadto zwrócił uwagę na konieczność wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie z dnia 5 lutego 2008 r., wreszcie zwrócił uwagę na fakt, że materia sprawy wymaga ustanowienia adwokata. Odnośnie do stanu majątkowego skarżący podał, że otrzymuje dochód z tytułu świadczenia rentowego w kwocie 469,57 zł netto, zamieszkuje w mieszkaniu czynszowym z wartym ok. 4.000 zł umeblowaniem i wyposażeniem, posiada nadto oszczędności w kwocie 20.000 zł.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw podnosząc, że uzasadnienie postanowienia to manipulacja i że przeszkoda do przyznania prawa pomocy w postaci posiadanych oszczędności w kwocie 20.000 zł została już usunięta. Nadto skarżący podkreślił, że otrzymywane świadczenie rentowe jest mniejsze niż przyjął to Sąd w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo skarżący podniósł pewne merytoryczne kwestie związane ze sprawą.
Pismem z dnia [...] maja 2008 r. skarżący został wezwany w trybie art. 255 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) o złożenie dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, w szczególności o wykazanie co uczynił z posiadanymi w kwocie 20.000 zł oszczędnościami.
W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca J. K. oświadczył, że oprócz renty nie posiada innego źródła dochodu i nie korzysta z pomocy społecznej żadnej formie, nie jest obciążony żadnymi kredytami i pożyczkami, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma na utrzymaniu innych osób. Do oświadczenia zostały dołączone nadto rachunek za energię elektryczną w kwocie 84,02 zł płatny do dnia 25 lutego 2008 r. oraz datowany na dzień 5 maja 2008 r. dowód wpłaty za czynsz mieszkaniowy wraz z mediami w kwocie 210 zł. Skarżący wskazał również, że miesięczne opłaty za telefon wynoszą ok. 20 zł, zaś na leki wydatkuje kwotę 100 zł. W odpowiedzi na pytanie Sądu dotyczące posiadanych oszczędności skarżący oświadczył, że lubi hazard i przegrał je.
Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata uznał, iż nie istnieją podstawy do jego uwzględnienia. Z treści art. 246 § 1 cytowanej ustawy wynika, że obowiązkiem podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z akt sprawy wynika, że skarżący otrzymuje niewielki dochód w kwocie netto 469,57 zł, który w całości konsumowany jest przez miesięczne wydatki wynoszące ok. 514 zł. Sąd uznał jednak, że niewiarygodne są twierdzenia J. K., iż oprócz renty nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Z doświadczenia życiowego wiadomo bowiem, że nie jest możliwe przy tak niskich dochodach zgromadzenie wykazanych przez skarżącego znacznych oszczędności w kwocie 20.000 zł i funkcjonowanie bez pomocy osób trzecich, pożyczek, kredytów, czy instytucjonalnej pomocy społecznej. Przy czym sytuacji nie zmienia fakt, że skarżący stracił wszystkie oszczędności uprawiając hazard. Jest to okoliczność o charakterze obciążającym, gdyż wiedząc o toczących się sprawach sądowych wnioskodawca winien mieć świadomość ewentualnych kosztów. Żadne instytucje publiczne, w tym WSA w Krakowie nie są natomiast zobowiązane do kredytowania nałogów skarżącego. Państwo swoją pomoc powinno zapewniać tylko najbardziej potrzebującym. Sytuacja skarżącego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy ani w zakresie częściowym, ani też całkowitym.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło