I SA/Kr 327/13
WyrokWSA w Krakowie2014-01-31
Skład orzekający: Maja Chodacka, Grażyna Firek, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, stwierdzając, że podatnik prowadził działalność gospodarczą, co wpływało na wysokość podatku, mimo że pierwotne decyzje zostały wydane na podstawie informacji podatnika wskazujących na inny charakter użytkowania nieruchomości?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości, ponieważ ujawniono nowe okoliczności (prowadzenie działalności gospodarczej od 2000 r.) istotne dla sprawy, które nie były znane organowi wydającemu pierwotne decyzje. Te nowe okoliczności, ujawnione przez samego podatnika w późniejszych informacjach, uzasadniały zmianę wysokości zobowiązania podatkowego, a tym samym uchylenie wcześniejszych decyzji i wydanie nowych. Sąd oddalił skargi jako bezzasadne, uznając, że postępowanie wznowieniowe zostało przeprowadzone prawidłowo.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za lata 2007-2011. Organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznymi decyzjami ustalającymi wysokość zobowiązania podatkowego. Podstawą wznowienia była okoliczność, że lokal użytkowany przez podatnika był zajmowany na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na wynajmowaniu miejsc parkingowych, co wpływało na stawkę podatku. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów KPA i Ordynacji podatkowej, w tym brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi podatnika.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi jako bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 327/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Inga Gołowska (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2014 r., sprawy ze skarg D.P., na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 27 grudnia 2012 r. nr [...],[...],[...],[...],[...],, w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, - skargi oddala -
Zaskarżonymi decyzjami z 27 grudnia 20012r nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołań D.P. od decyzji Prezydenta Miasta K. z 31 sierpnia 2012r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], ustalających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2007, 2009, 2009, 2010 i 2011, utrzymało w mocy decyzje organu l instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pisemnych motywach rozstrzygnięć wskazało, że organ l instancji po wydaniu decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 (decyzje z 18 stycznia 2007r, 12 stycznia 2008r, 13 stycznia 2009r, 12 stycznia 2010r. i 17 stycznia 2011 r.) ustalił, że lokal użytkowy wynajmowany przez D.P. jest zajmowany na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na wynajmowaniu miejsc parkingowych. Z informacji z 15 września 2011 r. o nieruchomościach osób fizycznych, złożonej przez podatnika do organu l instancji wynika, że podatnik rozpoczął w dniu 26 maja 2000r. działalność gospodarczą a więc jeszcze przed wydaniem decyzji wymiarowych za w/w okresy.
W sprawie została spełniona przesłanka z art. 240§1 pkt 5 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2012r. póz. 270 ze zm. dalej-O.p.) wobec czego postanowieniem z 4 lipca 2012r. organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznymi decyzjami Prezydenta Miasta K. za lata 2007-2011.
Odnośnie roku 2011 r. to organ wskazał, że zmniejszyła się powierzchnia lokalu użytkowego z 621,39m2 na 617,91 m2 bowiem w dniu 25 listopada 2011 r. aneksowano uprzednio zawartą umowę najmu lokalu użytkowego na os. W. z 1 maja 2001 r a zamian powierzchni lokalu była wynikiem przeprowadzonej inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej. Dotychczasowa powierzchnia lokalu (621,39m2) obowiązywała do 30 listopada
2011r. Podatnik w złożonej w dniu 7 sierpnia 2012r. informacji o nieruchomościach zadeklarował nową powierzchnię do opodatkowania.
Organ l instancji uchylił uprzednio wydane decyzje i ustalił wysokość podatku na kwoty: 11.340,00 zł za 2007, 11.589,00 zł za 2008, 11.589,00 zł za 2009, 1.589,00 za 2010 i 11.584,00 za 2011.
Odwołania od tych decyzji złożył podatnik wnosząc o ich uchylenie i zarzucił naruszenie art. 40§2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 98, póz. 1071 ze zm. dalej-k.p.a.), poprzez niezapewnienie pełnomocnikowi czynnego udziału strony i niezapoznanie go z materiałem dowodowym w sprawie. Pełnomocnik oczekiwał na zawiadomienie organy o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Organ l instancji naruszył art. 10 k.p.a. Prezydent Miasta K. już od 2004r. posiadał wiedzę, że podatnik prowadził działalność gospodarczą a zatem powoływanie się na okoliczność określoną w art. 240§1 pkt 5 O.p. było nieuprawnione.
Zdaniem organu II instancji, w sprawach zachodziła przesłanka określona w art. 240§1 pkt 5 O.p. bowiem wyszły na ja istotne okoliczności nieznane organowi, który wydał decyzje. Okoliczność, że podatnik jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność w formie zakładu usługowego (garaż samochodowy znajdujący się na os. W. w K.) miała istotne znaczenie w sprawie gdyż wpływała na stawkę podatku a tym samym na wysokość podatku od nieruchomości. Organ podatkowy ustalając wysokość podatku przyjął dane wskazane przez podatnika w informacji podatkowej złożonej w dniu 17 maja 2004r. Z informacji tej nie wynikało, że opodatkowana nieruchomość stanowi nieruchomość związaną z działalnością gospodarczą. Podatnik zakwalifikował przedmiot opodatkowania do budynków pozostałych. Organ podatkowy wydając decyzje nie posiadał informacji o prowadzeniu działalności gospodarczej przez podatnika. Organ l instancji prawidłowo ustalił wysokość podatku od nieruchomości stosując stawki dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, określoną w uchwałach Rady Miasta Krakowa Nr CXIX/1273/06 z 25 października 2006r. oraz uchwale Rady Miasta Krakowa Nr XXVII/344/07 z 21 listopada 2007r.
Ustosunkowując się do zarzutu niezapewnienia pełnomocnikowi podatnika, czynnego udziału w postępowaniu, organ odwoławczy zaznaczył, że organ l instancji w dniu 8 sierpnia 2012r. doręczył stronie zawiadomienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Po przedstawieniu pełnomocnictwa, organ nie miał obowiązku wysyłania kolejnego zawiadomienia a jedynie doręczenie decyzji pełnomocnikowi co organ i uczynił. W dniu 24 września 2012r. pełnomocnik zapoznał się z całą dokumentacją sprawy.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ostateczne w administracyjnym toku instancji decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł D.P., domagając się ich uchylenia oraz poprzedzających je decyzji organu l instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 120, art. 121, art. 187§1 oraz art. 210§4 O.p.
Uzasadniając skargi ich autor zarzucił wadliwość uzasadnień decyzji organów l i II instancji jak również podniósł, że organ odmówił zawieszenia postępowania w tych sprawach (wniosek zgłosił pełnomocnik podatnika) a decyzje, które zapadły w sprawie, wydano przed upływem terminu do wniesienia skarg do sądu na postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno poczekać czy termin do złożenia skarg na postanowienia upłynie bezskutecznie i dopiero wówczas wydać decyzje w sprawie.
Odpowiadając na skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawach.
Na rozprawie w dniu 31 stycznia 2014r. Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt: l SA/Kr 327/13, l SA/Kr 328/13 l SA/Kr 329/13 l SA/Kr 330/13 i l SA/Kr 331/13 i prowadzić pod sygn. akt: l SA/Kr 327/13. Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawy ze skarg wniesionych na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, Sąd działał w trybie art. 111§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. póz. 270 ze zm, dalej-p.p.s.a.) który to przepis stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu we wszystkich zaskarżonych decyzjach skargi opierają się na jednakowych podstawach naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania przy identycznym stanie faktycznym - stąd, zdaniem orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaistniał pomiędzy tymi sprawami związek, o którym mowa w ww. art. 111§2 p.p.s.a., a względy ekonomii procesowej, szybkości postępowania i ograniczenia jego kosztów dla obu stron procesu dodatkowo przemawiały za połączeniem obu spraw, przy tym strony postępowania nie wnosiły sprzeciwu co do połączenia spraw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1§1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z §2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145§1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., póz. 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134§1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Istotą powstałego w sprawie problemu sprowadza się do ustalenia czy wystąpiła w niej przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240§1 pkt 5 o.p., uzasadniająca uchylenie ostatecznych decyzji Prezydenta Miasta K. ustalających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 tj. decyzji z 18 stycznia 2007r., 12 stycznia 2008r., 13 stycznia 2009r., 12 stycznia 201 Or. i 17 stycznia 2011 r.
Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych określoną w art. 128 O.p. decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej lub w ustawach podatkowych.
Powołana powyżej zasada pełni bardzo ważną funkcję w zakresie ochrony praw nabytych przez stronę, jak również urzeczywistnia potrzebę stabilizacji porządku prawnego, nadając decyzjom ostatecznym walor trwałości i domniemania prawidłowości. , W
konsekwencji, wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków. Odstępstwem od powyższej zasady są tzw. tryby nadzwyczajne wzruszania decyzji ostatecznych, w tym tryb wznowienia postępowania.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego.
Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest bowiem kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest więc środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną niezależnie od stopnia tej wadliwości. Omawiana instytucja ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, tylko wówczas, gdy postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, enumeratywnie wskazanymi w art. 240 O.p. Postępowanie "wznowieniowe" toczy się w bardzo zawężonych ramach i - na co należy zwrócić szczególną uwagę - przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240§1 O.p.
Oznacza to w realiach sprawy konieczność zbadania, czy wskazane przez organ okoliczności i dowody istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję, a ponadto, czy te okoliczności i dowody są istotne dla sprawy, w której organ wznowił z urzędu postępowanie.
Art. 240§1 pkt 5 O.p. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli: 1) wyjdą na jaw nowe okoliczności lub nowe dowody; 2) okoliczności te nie były znane organowi wydającemu decyzję w dniu jej wydania; 3) są one istotne dla sprawy. Omawiana regulacja ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się, ze ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę
decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2004r, sygn. akt: FSK 170/04, LEX nr 143703).
Oceniając decyzje organów podatkowych w niniejszej sprawie, w świetle przedstawionych kryteriów, Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcia te odpowiadają prawu. Prowadząc postępowanie wznowieniowe organy były związane ogólnymi zasadami postępowania wynikającymi z Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu, badanie podstaw wznowieniowych zostało dokonane z uwzględnieniem regulacji zawartych w Dziale IV O.p. zgodnie z którymi organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.). W ramach realizacji tego obowiązku organy podatkowe w myśl art. 187§1 O.p. w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a następnie zgodnie z art. 191 O.p. wymienionej ustawy dokonały oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Postępowanie w trybie wznowieniowym organ przeprowadził w sposób umożliwiający ustalenie prawdy obiektywnej, rzeczowo, a przede wszystkim na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa. Przedmiotem postępowania o wznowienie nie jest zobowiązanie podatkowe, bo to jest ostatecznie ustalone, a jedynie legalność decyzji wymiarowej i to jedynie w kontekście wad kwalifikowanych, o których mowa w art. 240§1 O.p. Nie ma w takim postępowaniu miejsca na poszukiwanie dowodów i ustalanie faktów, które jest domeną postępowania wymiarowego.
Zgodnie z art. 240§1 O.p. ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach
Co ważne, to sam podatnik w informacji IN-1 o nieruchomościach osób fizycznych złożonej do organu 15 września 2011 r. w rubryce E.1. pkt 2, póz. 64 wskazał na prowadzenie działalności usługowej już od 26 maja 2000r. i podał jej powierzchnię 621,39 m2. W informacji z 17 maja 2004r. która stanowiła podstawę do wydania decyzji
wymiarowych, zakreślono pkt 7 – "pozostałe budynki lub ich części ". Porównanie tych dwóch informacji zasadnie skłoniło organ podatkowy do wznowienia z urzędu postępowania, zweryfikowania i ustalenia rzeczywistego przeznaczenia zajmowanej powierzchni a w konsekwencji wydania decyzji administracyjnych.
Z przedmiotowych dokumentów wynikało bowiem, że wykazana powierzchnia zajmowana była na działalność usługową już od 2000r. zatem decyzje wymiarowe za lata 2007-2011 w których nie uwzględniono powyższej okoliczności, zasadnie zmieniono określając prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi uznając je za bezzasadne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło