I SA/Kr 328/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 11 lutego 2021 r. nr: [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2020 r. skargę oddala S. C. (dalej: Strona, Skarżący) złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wniosek o przyznanie na 2020 r. jednolitej płatności obszarowej (dalej: JPO), płatności za zazielenienie (dalej: PZ) oraz płatności dodatkowej redystrybucyjnej (dalej: PD). Strona zadeklarowała łącznie 5,90 ha do ww. płatności JPO/PZ/PD w ramach działek ewidencyjnych nr [...] i [...] w G. W. i w ramach dz. ewid. nr [...] w S. . Kierownik BP ARiMR w K. decyzją z dnia 7 stycznia 2021 r. ustalił powierzchnię uprawnioną do płatności JPO/PZ/PD na poziomie 5,80 ha. Stronie przyznano JPO w wysokości 2805,98 zł, PZ w wysokości 1878,33 zł oraz PD w wysokości 509,66 zł. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zacytował szereg przepisów mających w sprawie zastosowanie, tj. ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1341 ze zm., dalej: ustawa o płatnościach) oraz powiązanych z tą ustawą aktów prawnych krajowych i wspólnotowych, a także kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego decyzja I instancji jest prawidłowa, bowiem uwzględnia wszystkie istotne okoliczności prawne i faktyczne sprawy, którą rozstrzygała. W związku z tym odwołanie nie zostało uwzględnione. Nie stwierdzono także innych powodów uzasadniających wydanie innego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie różnica między łączną powierzchnią zadeklarowaną do płatności JPO/PZ/PD za 2020 r., a łączną powierzchnią uznaną za uprawnioną do płatności wyniosła 0,10 ha. Zakwestionowany obszar w ramach poszczególnych płatności (działek rolnych zadeklarowanych w ramach tych płatności) prawidłowo został przez organ I instancji wykluczony z wniosku strony i potraktowany jako zawyżenie łącznej powierzchni uprawnionej do tych płatności. W sprawie uprawnienie strony do poszczególnych płatności zostało ustalone w oparciu o analizę wyników kontroli administracyjnej, ortofotomap wykonanych w dniach 21 kwietnia 2018 r. i deklaracji strony z jej wniosku o płatności. W ocenie organu odwoławczego, wyniki ww. analizy słusznie nie pozwalały na uznanie, że na powierzchni zadeklarowanej odnośnie zakwestionowanej działki rolnej B, zgodnie z normami i wymogami prowadzona była przez stronę działalność rolnicza uprawniająca do otrzymania żądnych płatności. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARMiR w K. stwierdził, że przepisy dotyczące płatności tzw. obszarowych w sposób jednoznaczny określają w jakim stanie powinna być uprawa lub grunt przeznaczony pod uprawę i to zarówno dotyczące powierzchni jak i właściwego stanu upraw. Oprócz przepisów dotyczących wymogów prowadzenia i utrzymania upraw w odpowiednim stanie agrotechnicznym w tym fitosanitarnym, strona również powinna być użytkownikiem/właścicielem danego deklarowanego obszaru przy jednoczesnym jego prawidłowym zadeklarowaniu we wniosku. Dopiero po spełnieniu tych minimalnych warunków strona może otrzymać żądaną płatność do wskazanej działki. Organ zaznaczył, że przeprowadzona kontrola administracyjna wniosku strony wprost wykazała, że zakres użytkowania przez stronę działki wybiega poza jej obszar graniczny. W złożonym wniosku strona ubiegała się o płatność do działki ewidencyjnej nr [...], a nie także do sąsiednich działek. W związku z tym, zasadność przyznawania płatności została oparta tylko o to, o co strona zadeklarowała w złożonym wniosku. Organ podał, że sąsiednie działki w takiej sytuacji, nawet jeśli w istocie skarżący jest ich w części użytkownikiem, muszą został pominięte bez naliczania płatności. Organ zaznaczył, że jeśli strona nie jest pewna granic obszaru użytkowanego rolniczo według granic geodezyjnych, może skorzystać z usług geodezyjnych w celu ich prawidłowego oznaczenia w terenie. Rozstrzyganiem odnośnie granic działek ewidencyjnych nie zajmuje się ARiMR. Jeżeli producent nie zgadza się z granicami ewidencyjnymi może skorzystać z pomocy dostępnej w starostwie powiatowym do jakiego należy wspomniana działka. Organ odwoławczy podał, mając na uwadze treść art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o płatnościach, że nie może ponosić odpowiedzialności np. za ewentualny brak zgodności między wolą strony, a wypełnionym przez nią formularzem wniosku. Jako związane treścią wniosku (oświadczenia) organy ARiMR nie mogły w szczególności z urzędu prowadzić postępowania administracyjnego w kierunku uwzględnienia powierzchni lub upraw, które strona mogła ewentualnie zadeklarować w ogóle albo bardziej skutecznie (bardziej prawidłowo) – w tym wypadku poprzez opisanie we wniosku działki rolnej B jako złożonej z części o określonych powierzchniach położonych na działkach ewid. nr [...], [...] i [...]. Z tego też względu nie zostało do strony wystosowane oparte o art. 50 §1 k.p.a. wezwanie do złożenia wyjaśnień w tej kwestii. Dyrektor wyjaśnił także, dlaczego brak wypełnienia wniosku w sposób zgodny z wolą strony, nie mógł być również zakwalifikowany jako błąd oczywisty z uwagi na art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r., jak również brak formalny możliwy do uzupełnienia w trybie art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach albo w trybie art. 64 §2 k.p.a. Podał również, że niemożliwe byłoby także skorygowanie wniosku strony w oparciu o art. 15 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. (Dz.Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014, str. 48 ze zm.). Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że nieprawidłowości jakie stwierdzono w przedmiotowej sprawie obciążają producenta. W skardze skierowanej do WSA w Krakowie, skarżący podał w szczególności, że ograniczenia wprowadzane przez ARiMR w K. są wbrew rzeczywistemu stanowi faktycznemu niezmiennemu od szeregu lat, potwierdzonemu przez organy kontrolne ARiMR w terenie oraz posiadane przez ARiMR w K. zdjęcia lotnicze. Odpowiadając na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Ponadto z art. 8 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wynika także, iż jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane z powierzchniami upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności. Z powyższym koresponduje treść art. 4 ust. 1 lit a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009. Przepis ten definiuje pojęcie "rolnika" w ten sposób, że oznacza ono m.in. osobę fizyczną, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Przypomnieć również należy, że zgodnie z art. 21 i art. 22 ustawy o płatnościach wsparcie, o które ubiegał się skarżący w ramach niniejszej sprawy, jest rodzajem pomocy finansowej, o którym rozstrzyga się jedynie na wniosek osoby (podmiotu) zainteresowanego otrzymaniem takiego wsparcia. Należy przyjąć, że złożony przez producenta rolnego wniosek stanowi wyraz wiedzy (w kwestii posiadanych gruntów rolnych, ich powierzchni oraz prowadzonych na nich uprawach rolnych) oraz woli (w kwestii wyrażenia zgody na otrzymanie określonej płatności i poniesienia związanych z tym konsekwencji). Z drugiej jednak strony, organ jest związany treścią i celem wniosku, a więc nie może dokonywać (na wniosek czy z urzędu) zmian treści wniosku. Wniosek stanowi też podstawę do wyliczenia i przyznania płatności, a więc jego złożenie przez producenta rolnego zobowiązuje organ do przeprowadzenia kontroli administracyjnej tego wniosku lub też, jeśli uzna za konieczne – kontroli na miejscu. Prowadzi to do konkluzji, że obowiązkiem rolnika jest rzetelne i staranne wypełnienie wniosku, natomiast obowiązkiem organu jest jego zbadanie pod względem formalno-materialnym i w razie powzięcia wątpliwości co do jego poprawności – wezwanie wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień. Tylko rolnik jako podpisujący wniosek, a także składający oświadczenie o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia, w wyniku których mógłby uzyskać nienależną korzyść finansową, odpowiada za treść złożonego wniosku o przyznanie płatności (zob. wyrok WSA w Warszawie z 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 308/13; wyrok WSA w Wrocławiu z 21 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 508/19). W rozpoznanej sprawie wniosek skarżącego o przyznanie płatności obszarowych z dnia 8 maja 2020 r. zawierał deklarację (oświadczenie) S. C. dotyczącą przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej. Z wniosku skarżącego wynikało, że ubiegał się on w szczególności o przyznanie płatność do działki rolnej B. W przedmiotowym wniosku skarżący działkę rolną B umiejscowił wyłącznie na działce ewidencyjnej nr [...]. Z dokonanych przez organ ustaleń wynikało jednak, że działka B znajduje się także na fragmentach działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. Działki te nie zostały natomiast zadeklarowane we wniosku jako części działki rolnej B. Prawidłowe zatem postąpiły organy przyznając płatność do działki zadeklarowanej we wniosku. Powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła w związku z tym w przypadku ww. działki rolnej – 0,10 ha. Należy zaznaczyć, że organ nie kwestionował, że skarżący użytkował w 2020 r. fragmenty działek sąsiednich. Będąc jednak związany treścią wniosku, organ nie mógł z urzędu prowadzić postępowania w zakresie ewentualnego przyznania płatności również w odniesieniu do powierzchni działek, których strona nie zadeklarowała. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w prawidłowy sposób wyjaśnił dlaczego brak wypełnienia wniosku w sposób zgodny z wolą skarżącego nie mógł zostać uznany za błąd oczywisty, czy też brak formalny wniosku, jak również dlaczego nie było możliwe skorygowanie wniosku strony w oparciu o art. 15 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku. Sąd stwierdza w związku z tym, że ustalenia dokonane przez organ były prawidłowe oraz wynikały ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Dowody te zostały w sposób wyczerpujący rozpatrzone przez organ, stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymagania wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Organ szczegółowo opisał i ustalił stan faktyczny oraz zawarł uzasadnienie prawne, omawiając przepisy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz przedstawiając szczegółowo sposób ich zastosowania w odniesieniu do poszczególnych płatności. Organ wskazał dowody, na których się oparł oraz przedstawił ustalenia odnośnie stanu faktycznego stwierdzonego na poszczególnych działkach rolnych zgłoszonych do płatności. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi. W konsekwencji, działając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r, poz. 2325 ze zm.) Sąd oddalił skargę.