I SA/Kr 33/08
PostanowienieWSA w Krakowie2008-05-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie oszczędności w kwocie 20 000 zł oraz dochód z renty w wysokości ok. 760 zł miesięcznie, a następnie likwidacja tych oszczędności, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadane oszczędności w kwocie 20 000 zł, mimo ich późniejszej likwidacji, były wystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego, w tym wpisu sądowego i ewentualnej skargi kasacyjnej. Likwidacja oszczędności bez wykazania nadzwyczajnych okoliczności nie usprawiedliwia żądania przyznania prawa pomocy, ponieważ celem tej instytucji jest wsparcie osób znajdujących się w trudnej sytuacji majątkowej, a nie usuwanie formalnych przeszkód.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, powołując się na niskie dochody z renty (ok. 469 zł miesięcznie) i posiadane oszczędności w wysokości 20 000 zł. Referendarz WSA oddalił wniosek, uznając, że posiadane oszczędności i dochody pozwalają na poniesienie kosztów. Skarżący wniósł sprzeciw, twierdząc, że jego faktyczny dochód jest niższy, a oszczędności zlikwidował. Sąd rozpoznał sprawę po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. K. na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2008 roku oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok postanawia: 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych 2. oddalić wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu
W dniu [...] kwietnia 2008r. J. K. (zwany dalej skarżącym) złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (całkowite lub częściowe) i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok.
Skarżący domagał się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu z uwagi na niskie dochody i skomplikowaną materię sprawy. Przedstawiając swoją sytuację majątkową skarżący wskazał, że osiąga dochody z renty, dołączając odcinek przekazu pocztowego z wykazaną kwotą dochodu za marzec 759,96zł. i należną kwotą do wypłaty 469zł i 57gr, a także wskazał, że posiada oszczędności w wysokości 20 000zł.
Postanowieniem z dnia[..] kwietnia 2008r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 33/08 oddalił wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu uzasadniając, że wysokość posiadanych oszczędności w kwocie 20 000zł, a także wysokość miesięcznego dochodu z tytułu renty w kwocie 759,96zł. powoduje, że skarżący może ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla swoich kosztów utrzymania.
Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone [...] kwietnia 2008r., a pismem z dnia [...] kwietnia 2008r. skarżący wniósł sprzeciw wskazując, że jego prawdziwy dochód to 469zł z tytułu renty w marcu 2008r., a w kwietniu 2008r. to 464zł. Natomiast co do wielkości oszczędności w wysokości 20 000zł. to "przeszkoda" ta, jak to określił skarżący, została usunięta, gdyż skarżący konto zlikwidował.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 260 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Orzekający Sąd, rozpatrując sprawę, wziął więc ponownie pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy i to zarówno te wykazane we wniosku, jak i te wskazane w wniesionym sprzeciwie.
W złożonym wniosku o przyznanie pomocy skarżący wykazał stosunkowo niskie bieżące dochody z tytułu renty (niespełna 500zł miesięcznie) jednak wykazana kwota poczynionych oszczędności w wysokości 20 000zł. w ocenie Sądu wystarczająco pokrywa koszty wpisu (100zł.), ewentualnej skargi kasacyjnej (100zł.) czy też zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika. Wyjaśnienia skarżącego, że posiadane oszczędności traktowane jako "przeszkoda" w uzyskaniu prawa pomocy zostały zlikwidowane nie usprawiedliwiają, w ocenie Sądu, żądań skarżącego.
Należy zauważyć, że ani w pierwotnym wniosku, ani też w wniesionym sprzeciwie Skarżący nie udokumentował żadnych dodatkowych obciążeń budżetu domowego, nie wykazał żadnych ponoszonych przez siebie kosztów. W ocenie Sądu, jest w stanie ponieść koszty opłat sądowych i koszty zastępstwa procesowego. W szczególności wobec wpłacenia kwoty wpisu sądowego odmowa zwolnienia z kosztów sądowych nie zamyka skarżącemu drogi sądowej.
Podkreślić należy, że skarżący nie wyjaśnił z jakich to przyczyn zlikwidował konto, choć musiał się liczyć z koniecznością dalszego (na etapie skargi kasacyjnej) finansowania postępowania sądowego w razie odmowy przyznania prawa pomocy.
Celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach i znikomym majątku to jest osobom znajdujących się w trudnej i bardzo trudnej sytuacji majątkowej, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżący, w ocenie Sądu potraktował likwidację oszczędności na koncie bankowym jedynie jako usunięcie formalnej przeszkody, podczas gdy posiadana kwota oszczędności, zdaniem Sądu, świadczyła o dobrej sytuacji majątkowej. Skarżący nie wykazał, ani też nawet nie starał się uprawdopodobnić, aby likwidacja konta miała związek z nadzwyczajnymi okolicznościami, co w rzeczywistości pogorszyłoby znacznie posiadany majątek.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło