I SA/Kr 337/06

WyrokWSA w Krakowie2008-06-11

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Beata Cieloch, Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rektor niepaństwowej uczelni wyższej, będącej osobą prawną inną niż spółka kapitałowa, ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe uczelni, jeśli egzekucja wobec uczelni okaże się bezskuteczna, a rektor nie wskaże mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości?
Ratio decidendi
Rektor niepaństwowej uczelni wyższej, będącej osobą prawną inną niż spółka kapitałowa, ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe uczelni, jeśli egzekucja wobec uczelni okaże się bezskuteczna. Odpowiedzialność ta wynika z art. 116a w związku z art. 116 Ordynacji podatkowej. Rektor może uwolnić się od odpowiedzialności jedynie poprzez wskazanie mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowej w znacznej części, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił W. P., rektora niepaństwowej uczelni, odpowiedzialnym za zaległości podatkowe uczelni z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2002 roku oraz styczeń i maj 2003 roku, po bezskutecznej egzekucji wobec uczelni. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał te decyzje w mocy. W. P. skarżył decyzje, argumentując, że jako rektor zajmował się sprawami dydaktycznymi i naukowymi, a nie finansowymi, i że odpowiedzialność powinna spoczywać na Kanclerzu. Sąd administracyjny oddalił skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 337/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 czerwca 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka (spr.), Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Ewa Michna, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2008r., sprawy ze skarg W. P., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, - skargi oddala - Decyzjami z dnia [...] Nr [...] oraz Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 108 § 1 oraz art. 116a w związku z art. 107 i art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej (tekst jednolity z 2005 roku Dz. U. Nr 8 poz. 60 ze zm.) ustalił W. P. odpowiedzialnym całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi członkami organów zarządzających [...] Szkoła [...] za zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń przez płatnika [...] Szkołę [...]: • za miesiąc grudzień 2002 roku w kwocie 3.805 zł wraz z odsetkami naliczonymi od dnia wydania decyzji, • za miesiąc styczeń i maj 2003 roku w łącznej kwocie 1.121,30 zł wraz z odsetkami naliczonymi od dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że W. P. w okresie od [...] sierpnia 2001 roku do [...] czerwca 2003 roku pełnił funkcje Rektora [...] Szkoły [...], na podstawie umowy o pracę zawartej ze Spółką z o.o. W. Zgodnie ze statutem tej Szkoły, nadzór nad uczelnią sprawują Minister Edukacji Narodowej oraz Spółka W, będąca jej Założycielem. W okresie grudnia 2002 roku, stycznia i maja 2003 roku [...] Szkoła [...] złożyła deklarację na zaliczki miesięczne na podatek dochody od osób fizycznych, jednak zaliczki te nie zostały przez Spółkę uregulowane. Egzekucja administracyjna, prowadzona wobec Szkoły przez Naczelnika Urzędu Skarbowego okazała się bezskuteczna z uwagi na fakt, że Szkoła nie prowadziła już działalności oraz nie posiadała majątku ruchomego lub nieruchomego, z którego można by było prowadzić egzekucje. W odwołaniu W. P. domagał się uchylenia zaskarżonych decyzji, podnosząc, że w [..] Szkole [...] , jako rektor zajmował się sprawami dydaktycznymi i naukowymi, natomiast w kwestiach finansowych kompetencje posiadał jedynie jej Kanclerz J.S. Decyzjami z dnia [...] Nr [...] oraz Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji, stwierdzając w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z art. 116a Ordynacji podatkowej, skarżący ponosi odpowiedzialność za zobowiązania, które powstały w czasie pełnienia funkcji rektora w [...] Szkole [...], a nie wykazał istnienia przesłanek z art. 116 Ordynacji podatkowej, które zwalniały by go z tej odpowiedzialności, zaś fakt, że skarżący w Szkole zajmował się sprawami naukowymi i dydaktycznymi nie ma wpływu na jego odpowiedzialność za długi Szkoły, bowiem z § 40 pkt 1 statutu wynika, że uczelnia oparta jest na zasadzie jednoosobowego kierownictwa sprawowanego przez Rektora. Do jego obowiązków, poza organizacją i nadzorem działalności naukowej i dydaktycznej należały również wszelkie sprawy administracyjne, organizacyjne i finansowe. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że pomimo decyzji Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu nakazującej likwidację uczelni, decyzja ta nie została wykonana, ze względu na brak środków na pokrycie kosztów likwidacji. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W. P. domagał się uchylenia zaskarżonych decyzji, podnosząc ponownie, że zgodnie ze statutem, jako rektor zajmował się jedynie sprawami dydaktycznymi i naukowymi szkoły, a zatem nie mógł rozporządzać pieniędzmi i majątkiem Uczelni. Dodatkowo skarżący zarzucił, że Kanclerz nie wypłacił mu pieniędzy za dwa ostatnie miesiące pracy i zarzucił organom podatkowym, ze nie wystąpiły w stosunku do Kanclerza z żadnymi roszczeniami finansowymi, nie zbadano ksiąg finansowych Szkoły, ani co Kanclerz uczynił z pieniędzmi studentów. Odbiera to jako szykanę i nagonkę na własna osobę. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje nie naruszają zdaniem Sądu prawa materialnego znajdującego zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a ich wydanie poprzedzone zostało należycie przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym. Zgodnie z art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, albo, że nie głoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki. Natomiast zgodnie z art. 116a powołanej ustawy za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Przepisy art. 116 stosuje się odpowiednio. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy [...] Szkoła [...] jest podmiotem, o którym mowa w art. 116a Ordynacji podatkowej oraz czy rektor tej Szkoły jest członkiem organu zarządzającego w rozumieniu art. 116a, do którego odpowiednio stosuje się przepisy art. 116. [...] Szkoła [...] w K. jest Uczelnią niepaństwową utworzona na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i zgodnie ze statutem oraz powołaną ustawą posiada osobowość prawną, a zatem przepis art. 116a Ordynacji podatkowej znajduje wobec niej zastosowanie. Założycielem Uczelni jest Spółka z o.o. "W" w K. Zgodnie z § 7 organami jednoosobowymi Uczelni są Rektor, Kanclerz i Dziekan. Rektor, w myśl § 14 statutu kieruje działalnością Uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz i jest przełożonym pracowników i studentów, zaś administracja Uczelni oparta jest na zasadzie jednoosobowego kierownictwa sprawowanego przez Rektora Uczelni i Kanclerza (§ 40 statutu). Kanclerz, zgodnie z § 5 statutu jest jedynie organem kontrolno-rewizyjnym. Wbrew twierdzeniom skarżącego J. S. pełnił funkcje Kanclerza do maja 2000 roku. Skarżący W. P. pełnił funkcję Rektora [...] Szkoły [...] w okresie od 1 sierpnia 2001 roku do 30 czerwca 2003 roku, na podstawie umowy o pracę zawartej z założycielem Szkoły - Spółką z o.o. "W". Zatem słusznie ograny podatkowe stwierdziły, że W.P., przyjmując obowiązki Rektora powinien być świadomy praw i obowiązków zgodnie z obowiązującym Statutem [...] – Szkoły [...], w tym również odpowiedzialności za zobowiązania finansowe Szkoły. Bezspornym jest, że w czasie, kiedy rektorem Uczelni był skarżący [...] Szkoła [...] K. złożyła w Urzędzie Skarbowym deklarację na zaliczki miesięczne na podatek dochody od osób fizycznych za grudzień 2002 roku oraz styczeń i maj 2003 roku, jednak zaliczki te nie zostały przez Spółkę uregulowane. Egzekucja administracyjna, prowadzona wobec [...] Szkoły [...] przez Naczelnika Urzędu Skarbowego okazała się bezskuteczna z uwagi na fakt, że Szkoła nie prowadziła już działalności oraz nie posiadała majątku ruchomego lub nieruchomego, z którego można by było prowadzić egzekucję. Podkreślić należy, że specyfika osób prawych, o których mowa w art. 116a Ordynacji podatkowej, sprawia, że członkowie ich organów zarządzających często nie będą mieliby możliwości zwolnienia się od odpowiedzialności, w szczególności dlatego, że przepisy ustawy nie przewidują możliwości zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Aby wykluczyć sytuację, że członkowie tych organów za każdym razem byliby objęci przesłanką wyłączająca odpowiedzialność przyjęto, że jeśli osoba prawna nie ma zdolności upadłościowej lub układowej, członek jej organu zarządzającego może uwolnić się od odpowiedzialności jedynie wskazując mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowej tej osoby prawnej w znacznej części. W. P. tych wymogów jednak nie spełnił. W konsekwencji ograny podatkowe prawidłowo wydały decyzję ustalającą skarżącego odpowiedzialnym całym swoim majątkiem, solidarnie z pozostałymi członkami organów zarządzających [....] Szkoła [...] w K. za zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące styczeń i maj 2003 roku. Odnośnie decyzji dotyczącej przeniesienia odpowiedzialności za zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń przez płatnika [...] Szkoła za miesiąc grudzień 2002 roku, skarga również nie zasługuje na uwzględnienie. Co prawda art. 116a Ordynacji podatkowej został dodany przez art. 1 pkt 95 ustawy z dnia 12 września 2002 roku (Dz. U. Nr 169 poz. 1387) o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw z dniem 1 stycznia 2003 roku, zatem dopiero od 1 stycznia 2003 roku został wprowadzony przepis wyróżniający nową grupę osób trzecich odpowiedzialnych za zobowiązania podatkowe, który obejmuje swoim zakresem podmiotowym członków organów zarządzających osobą prawną – nie będąca spółka kapitałową. Podkreślić należy jednak, że zgodnie z art. 116a Ordynacji podatkowej członek organu zarządzającego odpowiada za zaległości podatkowe, a zgodnie z art. 51 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie. Skoro zatem termin płatności pobranych zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń przypadał w styczniu 2003 roku, tj. w czasie obowiązywania art. 116 a i w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji rektora, organy podatkowe zasadnie przyjęły odpowiedzialność skarżącego za powstałe w tym czasie zaległości podatkowe. Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło