I SA/Kr 337/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 stycznia 2013 r. nr: [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione postanawia : - zwolnić skarżącą od kosztów sądowych - W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 stycznia 2013 r. w przedmiocie uznania zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione skarżąca U.G. zawarła wniosek o zwolnienie jej od konieczności ponoszenia kosztów niniejszego postępowania, w tym uiszczania opłaty od skargi, z uwagi na trudną sytuację materialną. Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synami: K. ur. 1990 r., Ł. ur. 1992 r. i B. ur. 2004 r. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 2.647 zł obciążone zajęciem komorniczym w wysokości 1.319 zł. Do wypłaty pozostaje zatem kwota 1.361 zł. Wnioskodawczyni nie dysponuje majątkiem nieruchomym, ani zasobami pieniężnymi. Dom, w którym zamieszkuje został zlicytowany. Uzasadniając wniosek strona podniosła, że na utrzymaniu ma troje niepracujących dzieci, a sama, ze względu na zajęcia komornicze, otrzymuje tylko połowę pensji. Z dochodu w wysokości 1.361,42 zł, którym dysponuje trudno zapewnić rodzinie poziom socjalny, a cóż dopiero cokolwiek odłożyć. Rodzina żyje w ubóstwie i gdyby nie pomoc rodziny, to nie wystarczyłoby im środków na podstawowe potrzeby. W tej sytuacji strona wnosi o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku skarżąca załączyła potwierdzenie wysokości wynagrodzenia otrzymanego za miesiąc marzec 2013 roku. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie miały cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", skarżąca została wezwana do ich uzupełnienia poprzez: oświadczenie gdzie aktualnie zamieszkuje, czyją własność stanowi przedmiotowa nieruchomość, kto ponosi koszty jej utrzymania i jaka jest wysokość tych kosztów, wykazanie stanu majątkowego i wysokości dochodów uzyskiwanych przez jej męża – Z.G. (zeznanie podatkowe za 2012 rok oraz dokumenty potwierdzające aktualnie uzyskiwane dochody), oświadczenia, czy pełnoletni synowie strony osiągają jakiekolwiek dochody (np. stypendia), a jeśli tak, należało wykazać ich źródło i wysokość, przesłanie wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią operacji dokonanych na tych rachunkach i ich aktualnym saldem, wyjaśnienia na czym polega pomoc rodziny (finansowa, rzeczowa), o której mowa we wniosku, oświadczenia, czy skarżąca korzysta z pomocy społecznej, a jeśli tak, należało podać w jakiej formie i z jaką częstotliwością oraz załączyć kopię ostatniej decyzji o przyznaniu takiej pomocy, udokumentowanie aktualnymi rachunkami/fakturami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny skarżącej (opłaty za czynsz, prąd, gaz, wodę, opał, podatki, ubezpieczenie itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, telefon, ewentualne leczenie, edukację dzieci, dojazdy do pracy i szkoły, itp. W odpowiedzi na wezwanie U.G. oświadczyła, że aktualnie zamieszkuje w K. przy ul. N., a właścicielem lokalu jest P. Ł. zam. w W.. Koszt czynszu wynosi 600 zł i reguluje go Z.G.. Aktualnie małżonek skarżącej jest zatrudniony na umowę o pracę z wynagrodzeniem brutto 1.600 zł. Nie posiada on rachunku bankowego. Strona oświadczyła, że jej pełnoletni synowie nie otrzymują żadnych stypendiów ani naukowych, ani socjalnych. Pomoc finansowa rodziny polega na otrzymywaniu co miesiąc kwoty 500 zł od rodziców męża oraz opłacaniu przez nich opłat za wodę i prąd, zaś pomoc rzeczowa polega na otrzymywaniu płodów rolnych. Skarżąca oświadczyła, że nie korzysta z pomocy społecznej. Rodzina jeszcze "daje radę", ale od dwóch miesięcy wnioskodawczyni jest pozbawiona całkowicie dochodów, gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego zabiera bezprawnie kwotę wolną od zajęć. Wszystkie wolne środki są przeznaczane na wyżywienie, ubrania oraz edukację dzieci. Do pisma skarżąca załączyła kopie następujących dokumentów: potwierdzenia wysokości wynagrodzenia za miesiąc marzec 2013 roku, wyciągu z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym za okres od 1 maja 2012 roku do 31 lipca 2012 roku i od 1 stycznia 2013 roku do 23 kwietnia 2013 roku, zeznania podatkowego PIT-37 o wysokości dochodu osiągniętego przez Z.G. w 2012 roku (przychód 22514 tys. zł) oraz sześciu potwierdzeń transakcji z rachunku w ING Banku Śląskim prowadzonego dla G.J. F.H.U. K. w Z. (przelew kwoty 22.000 zł na rzecz S. Sp. z o.o. w K. tytułem zaliczki, przelew kwoty 220 zł na rzecz E. Sp. z o.o. w K. tytułem abonamentu Z.G., przelew kwoty 240 zł tytułem opłaty za energię elektryczną, przelew kwoty 313,54 zł na rzecz Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w K., przelew kwoty 610 zł na rzecz P. tytułem opłaty, oraz przelew kwoty 107 zł na rzecz urzędu Skarbowego tytułem VAT-7 za 02/2013). Postanowieniem z dnia 24 maja 2013 r. r. Referendarz sądowy w WSA w Krakowie wniosek o zwolnienie od kosztów oddalił, uznając, że nie zostały spełnione przez skarżącą przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy. W sprzeciwie od w/w postanowienia skarżąca wniosła o jego uchylenie i udzielenie prawa pomocy zgodnie ze złożonym wnioskiem. Strona przedstawiła szczegółowo ponoszone miesięcznie wydatki, które wyniosły 3 580 zł (czynsz, dojazdy do pracy, opłaty za prąd, wodę i śmieci, wydatki na jedzenie, ubrania, środki higieny), przy przychodach jej i męża na poziomie 2 412 zł. Skarżąca podkreśliła, że komornik zajął w całości jej wynagrodzenie za miesiące marzec i kwiecień 2013 r. Podała, że wszystkie jej konta bankowe są zajęte przez komornika i wskazała jakie są prowadzone postępowania egzekucyjne. Wolna od zajęcia część wynagrodzenia, z pomocą rodziny, zapewnia minimalne utrzymanie dla skarżącej i jej rodziny. Nałożenie na skarżącą dodatkowego obowiązku finansowego niesie niebezpieczeństwo dla rodziny strony. Podała ona także, że jako nauczyciel musi mieć środki na materiały do przygotowania dla uczniów lekcji oraz dokształcanie się. Jeżeli nadal będzie pozbawiona takiej możliwości może utracić pracę. Odnosząc się do wskazanej w postanowieniu z dnia 24 maja 2013 r. okoliczności zatajenia, że prowadzi działalność gospodarczą, skarżąca wskazała, że rachunek w ING Banku Śląskim, z którego dokonywane były opisane przez Referendarza sądowego transakcje należy do FHU K. J. G., natomiast stroną w niniejszym postępowanie jest U.G.. Skarżącą z dokonanych przelewów skorzystała w ten sposób, że kwoty 220 i 240 zł stanowiły zapłatę za prąd, która wynosi co miesiąc 480 zł, a kwota 313,54 zł stanowiła zapłatę za wodę. Kwota 22 tys. zł stanowi własność FHU K. i skarżąca w żaden sposób z niej nie skorzystała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że w razie uznania, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie, sąd przyznaje prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, nie orzeka natomiast o uchyleniu rozstrzygnięcia wydanego przez referendarza sądowego. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku U. G. o zwolnienie z kosztów sądowych uznał, że istnieją podstawy do jego uwzględnienia. Obecna sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy jest bowiem na tyle trudna, co zostało wykazane w sposób wyczerpujący i dokładny, że w opinii Sądu uzasadnia to przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione przez skarżącą okoliczności, a zwłaszcza fakt, że jedynym stałym źródłem dochodu pięcioosobowej rodziny jest wynagrodzenie skarżącej oraz jej męża w kwocie 2412 zł oraz wykazana przez stronę pomoc rodziny, które to środki w całości są konsumowane na zaspokojenie podstawowych i niezbędnych potrzeb rodziny związanych z wyżywieniem, zakupem ubrania, opłatami itp., że wnioskodawczyni nie posiada żadnego cennego majątku ruchomego, ani nieruchomości, żadnych oszczędności, z których można sfinansować koszty postępowania sądowego, zdaniem Sądu jednoznacznie wskazują na konieczność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby bowiem wiązać się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak na wstępie.