I SA/Kr 345/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-09-26
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (ustanowienie adwokata) w sytuacji, gdy jej dochody i majątek nie pozwalają na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata, nawet jeśli formalnie mieści się w definicji prawa pomocy w zakresie częściowym, powinien być rozpatrywany przez pryzmat przesłanek prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli strona już uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych. Jeśli sytuacja materialna strony (niski dochód, brak oszczędności, zależność od pomocy rodziny) obiektywnie uniemożliwia poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, prawo pomocy w tym zakresie powinno zostać przyznane.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Ł. K. o ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego. Wnioskodawczyni, emerytka pobierająca niską rentę inwalidzką i otrzymująca pomoc od rodziny, posiadała jedynie skromne zasoby i ponosiła wysokie koszty utrzymania. Wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla Ł. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. K. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 03.01.2010r., nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009 postanawia: ustanowić dla Ł. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Ł. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, w sprawie ze skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 03.01.2010r., nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy Ł. K. ur. w 1955r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości 358,69 zł. netto, miesięcznie ( 560,13 zł. brutto) . Uzyskuje również pomoc finansową od rodziny w wysokości ok. 400 zł. miesięcznie. Nie korzysta z żadnej pomocy społecznej, nie pobiera też żadnych zasiłków celowych. Na wydatki wnioskodawczyni składają się: opłata za energię elektryczną – 115 zł., opłata za wywóz nieczystości – 120 zł., opłata za wywóz śmieci – 44 zł. , koszty lekarstw – 100 zł. W sezonie grzewczym ponosi również koszty opału w kwocie 1600 zł.
Strona skarżąca jest właścicielką przedwojennego, parterowego domu jednorodzinnego o pow. 80 m2 i działki rolnej o pow. 22,5 ara. Nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o ustanowienie adwokata. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Biorąc jednak pod uwagę fakt , iż w niniejszym postępowaniu stronie skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych, obecny wniosek o ustanowienie pełnomocnika należy rozpatrywać przez pryzmat przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zdaniem orzekającego wnioskodawczyni nie tylko nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ale i nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w tym i kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.
Uzyskuje ona wprawdzie stały miesięczny dochód w postaci renty, jest on jednak bardzo niski, co zmusza ją do korzystania z pomocy finansowej rodziny. Strona skarżąca nie posiada też żadnych oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Stąd też, zdaniem orzecznika, konieczność uiszczenia kosztów wynagrodzenia adwokata przez Ł. K. byłaby dla niej obciążeniem uniemożliwiającym realizację jej podstawowych potrzeb życiowych.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§1-3, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło