I SA/Kr 345/13

WyrokWSA w Krakowie2013-05-10

Skład orzekający: Maja Chodacka, Grażyna Firek, Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej żonie adresata, która nie jest domownikiem w rozumieniu Ordynacji podatkowej i nie zobowiązała się do przekazania pisma adresatowi, jest skuteczne i czy organ prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Organ naruszył przepisy postępowania, w szczególności dotyczące doręczeń, poprzez zaniechanie prawidłowego ustalenia, czy żona skarżącego była domownikiem w rozumieniu Ordynacji podatkowej i czy zobowiązała się do przekazania pisma adresatowi. Brak tych ustaleń uniemożliwił ocenę skuteczności doręczenia i prawidłowego obliczenia terminu do wniesienia odwołania, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, uznając, że decyzja została skutecznie doręczona żonie skarżącego w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących doręczeń, wskazując, że jego żona nie jest domownikiem i nie zobowiązała się do przekazania pisma. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej i zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 345/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2013r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2013r., sprawy ze skargi G.B., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 8 stycznia 2013r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 100 zł ( sto złotych). Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2013 r., znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził względem G.B. uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z 23 października 2012 r. Nr [...], określającej wysokość dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2007 r. W uzasadnieniu organ podał, że w/w decyzja została skutecznie doręczona GB. w dniu 8.11.2012r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy, gdyż przesyłkę odebrała w jego imieniu żona – B.B.. W ocenie organu ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 22.11.2012r. Tymczasem zostało ono sporządzone i nadane w placówce pocztowej w dniu 23.11.2012r. (data stempla pocztowego), a więc po terminie do wniesienia odwołania. Postanowienie to zostało przez G.B. zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 149 w zw. z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie ustalenia czy żona skarżącego B.B. jest domownikiem w rozumieniu art. 149 Ordynacji podatkowej i tym samym automatyczne przyjęcie, że jest domownikiem i że doręczenie jej decyzji było skuteczne w świetle przepisów Ordynacji podatkowej, co doprowadziło organ drugiej instancji do wydania zaskarżonego postanowienia, a co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem pozbawiło skarżącego możliwości zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji, a także uznanie, iż doręczenie żonie skarżącego B.B. decyzji przez organ I instancji było skuteczne, w sytuacji gdyż B.B. nie oświadczyła, że podejmie się oddania pisma (odwołania) skarżącemu. Uzasadniając zarzuty skarżący podał, iż B..B nie może być uznana za domownika w rozumieniu art. 149 Ordynacji podatkowej, skoro nie zamieszkuje na stałe razem ze skarżącym pod adresem: ul. K., G., a co wynika z jej dowodu osobistego, w którym widnieje inny adres zameldowania. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej nie wykazał w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, że B.B. podjęła się oddania korespondencji adresatowi.. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a. W szczególności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" tej ustawy sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości, albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontrolowanej sprawie doszło do uchybień o takim właśnie charakterze, co prowadzić musi do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Punktem wyjścia dla tej oceny jest stwierdzenie, że podstawowym wymogiem wydania rozstrzygnięcia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej jest ustalenie, czy nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji i w jakim trybie to nastąpiło, a nie tylko ograniczenie się do ustalenia daty doręczenia decyzji. W następstwie tychże koniecznych ustaleń organ winien uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia skonstruować tak, aby jego motywy nie budziły wątpliwości. Powyższe zasady wynikają z art. 121, art. 122 i 187 oraz art. 219 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Tymczasem wydając zaskarżone postanowienie organ naruszył owe reguły, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie postanowienia ogranicza się w istocie do przytoczenia treści niemalże całego Rozdziału 5 Ordynacji podatkowej, dotyczącego doręczeń, w tym przepisów art. 144 – 145 i 148 - 150 tej ustawy, a następnie lakonicznego stwierdzenia, iż decyzja została skutecznie doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, gdyż przesyłkę odebrała w imieniu adresata jego żona B.B. Tymczasem z przywołanego przez organ przepisu art. 149 Ordynacji podatkowej wynikają zasady odbierania przesyłki przez domownika adresata. Dotyczą one jednak tylko odbioru przesyłki pod wskazanym w niej adresem, a nie w urzędzie pocztowym. Powyższe zrodziło po stronie skarżącego uzasadnione wątpliwości w przedmiocie ustalenia trybu doręczenia za pośrednictwem domownika i w efekcie prawidłowego ustalenia terminu przekazania przesyłki adresatowi, gdyż na dowodzie odbioru nie było adnotacji o zobowiązaniu się odbiorcy do przekazania przesyłki adresatowi. W związku z tym, że przesyłka nie została odebrana w urzędzie pocztowym bezpośrednio przez adresata, lecz przez jego żonę, organ winien w pierwszej kolejności jednoznacznie ustalić w tymże urzędzie pocztowym, czy faktyczny odbiorca był umocowany do jej odbioru, a zatem czy dysponował wówczas pełnomocnictwem do odbioru, co powinno zostać wyartykułowane w uzasadnieniu. Dopiero ustalenie to umożliwi ocenę, czy przesyłka została skutecznie doręczona i w jaki sposób liczyć termin do wniesienia odwołania, gdyż odbiór przesyłki przez pełnomocnika implikuje powstanie skutków bezpośrednio dla mocodawcy. Na obecnym więc etapie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania było przedwczesne, a próba wyjaśniania przedstawionych wyżej kwestii dopiero w odpowiedzi na skargę nie oznacza spełnienia wymogów stawianych rozstrzygnięciu administracyjnemu, co prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Powyższe okoliczności winny być wyjaśnione w ponownie przeprowadzonym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, sąd stosownie do art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o p.p.s.a., orzekł jak w sentencji, o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło