I SA/Kr 350/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-04-07

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, posiadająca niskie dochody z renty inwalidzkiej i pomoc finansową od rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, biorąc pod uwagę łączną sumę wpisów w kilku toczących się sprawach?
Ratio decidendi
Strona skarżąca, której miesięczne dochody z renty inwalidzkiej są niskie, a która korzysta z pomocy finansowej rodziny, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych. Zwłaszcza, gdy łączna suma wpisów w kilku toczących się sprawach przekracza jej miesięczny dochód, co stanowiłoby obciążenie uniemożliwiające realizację podstawowych potrzeb życiowych i ograniczałoby jej prawo do sądu.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Ł. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku rolnego. Wnioskodawczyni otrzymuje niską rentę inwalidzką, pomoc od rodziny, ponosi koszty utrzymania i leczenia, nie posiada oszczędności. W sądzie toczy się sześć spraw ze skarg tej osoby, a łączna suma wpisów wynosi 1200 zł.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 03.01.2010r., nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2009r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Ł. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 03.01.2010r., nr [...], w przedmiocie podatku rolnego za 2009r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz przesłanych dokumentów Ł. K. ur. w 1955r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości 349,57 zł. netto, miesięcznie ( 543,29 zł. brutto) . Uzyskuje również pomoc finansową od rodziny w wysokości ok. 400 zł. miesięcznie. Nie korzysta z żadnej pomocy społecznej, nie pobiera żadnych zasiłków. Na wydatki wnioskodawczyni składają się: opłata za energię elektryczną – 115 zł., opłata za wywóz nieczystości – 120 zł., opłata za wywóz śmieci – 44 zł. , koszty lekarstw – 100 zł. W sezonie grzewczym ponosi również koszty opału w kwocie 1600 zł. Strona skarżąca jest właścicielką przedwojennego, parterowego domu jednorodzinnego o pow. 80 m2 i działki rolnej o pow. 22,5 ara. Nie posiada oszczędności czy przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). Obecna sytuacja Ł. K. nie daje zdaniem orzekającego możliwości uiszczenia przez nią kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych. Uzyskuje ona wprawdzie stały miesięczny dochód w postaci renty, jest on jednak bardzo niski, co zmusza ją do korzystania z pomocy finansowej rodziny. Strona skarżąca nie posiada też żadnych oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Trzeba przy tym podkreślić, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Nie można natomiast zapominać , iż przed tut. Sądem toczy się sześć spraw ze skarg Ł. K. o sygn. akt I SA/Kr 345 - 350/11 , w których łączna suma wpisów wynosi 1200 zł. Kwota ta stanowi dla strony skarżącej sumę nieosiągalną. Przekracza bowiem jej miesięczny dochód, nawet przy uwzględnieniu pomocy finansowej rodziny. Stąd też, zdaniem orzecznika, konieczność uiszczenia kosztów sądowych przez Ł. K. byłaby dla niej obciążeniem uniemożliwiającym realizację podstawowych potrzeb życiowych. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło