I SA/Kr 351/19
WyrokWSA w Krakowie2019-08-29
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Grażyna Firek, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy beneficjent dotacji celowej na proekologiczne ogrzewanie, który sprzedał nieruchomość, a nowy właściciel przywrócił palenisko na paliwo stałe, jest zobowiązany do zwrotu dotacji jako pobranej nienależnie, mimo braku wpływu na działania nowego właściciela?Ratio decidendi
Sąd uznał, że beneficjent dotacji jest zobowiązany do zwrotu środków, ponieważ nie wywiązał się z warunku trwałości inwestycji przez okres 5 lat, gwarantowanego umową. Sprzedając nieruchomość, nie zastrzegł warunków zapewniających nienaruszalność proekologicznej instalacji, a tym samym nie zabezpieczył zgodności stanu faktycznego z dokumentami w wymaganym okresie. Brak wpływu na działania nowego właściciela nie zwalnia beneficjenta z odpowiedzialności wynikającej z umowy.Stan faktyczny
Beneficjent J. R. otrzymał dotację celową na zmianę systemu ogrzewania na proekologiczne. Po zrealizowaniu zadania i wypłaceniu dotacji, kontrola wykazała, że w nieruchomości przywrócono czynne palenisko węglowe, co było niezgodne z warunkami umowy i wnioskiem o dotację. Beneficjent sprzedał nieruchomość, twierdząc, że po zbyciu nie miał wpływu na działania nowego właściciela. Organy administracji uznały dotację za pobraną nienależnie i nakazały jej zwrot wraz z odsetkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę beneficjenta.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.) Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant: sekr. sąd. Aleksandra Osipowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 stycznia 2019 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji do zwrotu skargę oddala.
Decyzją z dnia 04.10.2018r. nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. orzeczono o: 1. ustaleniu kwoty dotacji [...] zł z tytułu zmiany systemu ogrzewania na proekologiczne, przypadającą do zwrotu do budżetu Miasta K. przez beneficjenta J. R., jako pobranej nienależnie, 2. określono termin naliczenia odsetek należnych od kwoty wymienionej w pkt 1 - w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie - od dnia 07.03.2017 r., tj. począwszy od dnia następującego po upływie terminu zwrotu dotacji pobranej nienależnie-nastąpi w terminie do dnia 25.01.2019 r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano m.in., że w dniu 04.0212016 r. J. R. jako współwłaściciel nieruchomości złożył wniosek o udzielenie dotacji na podstawie Uchwały Rady Miasta K. nr [...] z dnia 5 listopada 2014 r. w sprawie przyjęcia programu Ograniczania Niskiej Emisji dla Miasta K.. Wniosek dotyczył zmiany systemu ogrzewania opartego na paliwie stałym na ogrzewanie gazowe w nieruchomości przy ul. [...] w K.. We wniosku wskazano, że brak jest pieców na paliwo stałe do likwidacji oraz jest jeden kocioł na paliwo stałe do trwałej likwidacji. W dniu 26.02.2016 r. została przeprowadzona kontrola przed realizacja zadania, która wykazała niezgodność złożonego wniosku ze stanem faktycznym, po czym J. R. skorygował wniosek wpisując, iż do likwidacji jest jeden piec węglowy i jeden czynny kocioł węglowy. Następnie pod dokonaniu oceny wniosku została udzielona dotacji celowa w wysokości [...] zł w oparciu o listę ocenionych wniosków o udzielenie dotacji na zasadach określonych w PONE dla Miasta K. wraz z wysokością kwoty dotacji celowej nr [...] z dnia [...] r.
W dniu 05.07.2016 r. Gmina Miejska K. zawarła umowę z J. R. nr [...] na realizacje zadania inwestycyjnego z zakresu ochrony środowiska, polegającej na trwałej zmianie systemu ogrzewania opartego na paliwie stałym na ogrzewanie gazowe w budynku nr [...] przy ul. [...] w K.. Termin realizacji zadania ustalono od dnia zawarcia umowy do dnia 10 października 2016 r.
Po zrealizowaniu zadania w dniu 28.07.2016 r. sporządzono protokół odbioru końcowego. Następnie inwestor złożył wniosek o rozliczenie dotacji, z którego wynika , iż w nieruchomości przy ul. [...] w K. została przeprowadzona trwała zmiana systemu ogrzewania: została zlikwidowany jeden piec i jedna kotłownia oraz zakupiona i zamontowana nowa instalacja grzewcza. Wniosek został zatwierdzony i zaakceptowany, dlatego wypłacono dotację w kwocie [...]zł na konto wykonawcy L. Sp.z o.o. Z dokumentacji sprawy wynika, iż od dnia 28.07.2016 r. w budynku nr 31d przy ul. [...] w K. powinno być używane wyłącznie ogrzewanie gazowe. Jednakże po przeprowadzonej w dniu 17.02.2017 r. kontroli realizacji zadania zgodnie z zapisami umowy o udzielenie dotacji celowej wykazano niezgodność stanu faktycznego wykonanego zadania, gdyż w przedmiotowej nieruchomości został zlokalizowany jeden piec (kominek) z czynnym paleniskiem węglowym i drożnym przewodem kominowym, co nie odpowiada realizacji zadania. Ponadto ustalono, iż nowym właścicielem nieruchomości jest A. G., która udrożniła komin, tak, że istnieje możliwość użycia komina z paliwem stałym.
Organ wskazał na przepisy Uchwały Rady Miasta Krakowa nr CXXI/1918/14 z dnia 5 listopada 2014 r. w sprawie przyjęcia programu Ograniczania Niskiej Emisji dla Miasta K., zgodnie z którymi przez trwałe unieruchomienie rozumie się odcięcie od przewodów kominowych, poprzez zamurowanie wlotów kominowych i zamurowanie paleniska. Organ stwierdził też, że udzielona dotacja podlega zwrotowi w przypadku zaprzestania używania proekologicznego systemu grzewczego z przyczyn niezależnych od inwestora, wystąpienie okoliczności określonych w art. 252 ustawy o finansach publicznych tj. wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem , pobrania nienależnego lub w nadmiernej wysokości. Organ skierował do A. G. pismo informujące o konieczności natychmiastowej likwidacji pozostawionego paleniska węglowego poprzez wyburzenie lub trwałe unieruchomienie oraz zapewnienie dostępu do nieruchomości w celu przeprowadzenia ponownej kontroli, w odpowiedzi na co A. G. wskazała, iż w akcie notarialnym z dnia 17.11.2016 r. "w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie zawarto żadnej umowy, która ograniczałaby sposób korzystania z niej lub jakiejkolwiek jej części".
Następnie o konieczności natychmiastowej likwidacji pozostawionego paleniska poinformowano w dniu 04.08.2017 r. J. R. jako inwestora i beneficjenta dotacji, w odpowiedzi na co beneficjent stwierdził, iż sprzedał przedmiotową nieruchomość, a kupujący zostali poinformowani o stanie technicznym budynku i obecnie nie ma on wpływu na działania lub zaniechania obecnych właścicieli.
Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności organ poinformował J. R., iż nie wywiązał się ze zobowiązań wynikających z umowy z dnia 5.07.2016 r., gdyż inwestycja nie zachowała okresu trwałości 5 lat licząc od dnia realizacji zadania, a zatem dotacja została pobrana nienależnie i należało wszcząć postępowanie w sprawie zwrotu dotacji. W toku postępowania ustalono, że inwestor nie usunął niezgodności stanu faktycznego wykonanego zadania z dokumentami oraz wnioskiem o rozliczenie dotacji, nie zabezpieczył w okresie 5 lat zgodności stanu faktycznego wykonanego zadania z dokumentami oraz wnioskiem o rozliczenie dotacji zgodnie z postanowieniami umowy, ani w momencie zawierania notarialnej umowy sprzedaży, ani po niej, kiedy posiadał wiedzę o niezgodności polegającej na zaprzestaniu używania proekologicznego systemu grzewczego, a zatem nie wywiązał się ze zobowiązań wynikających z umowy.
Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 403 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2017 r. poz. 519 z późn.zm.) Gmina Miejska Kraków - miasto na prawach powiatu ma obowiązek finansować zadania z zakresu ochrony środowiska wskazane w art. 400a ust.1 w zw. z art. 403 ust. 1 i ust. 2. Finansowanie zadań odbywa się poprzez udzielenie dotacji celowej na zasadach określonych w uchwale Rady Miasta Krakowa. Pan J. R. spełniał warunki do ubiegania się o przyznanie dotacji. Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych dotacje pobrane nienależnie - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia, iż dotacja została nienależnie pobrana. Stosownie do art. 252 ust. 6 pkt 2 cyt. ustawy odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminu zwrotu dotacji. Wobec dokonania kontroli w dniu 17.02.2017 r. dotacja winna zostać zwrócona do dnia 06.03.2017 r. zatem odsetki nalicza się od 07.03.2017 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. R. zarzucił , iż powyższa decyzja narusza:
art.7, art.75 § 1 i 2, art. 78 § 1 i art. 107 k.p.a. i pominięcie dowodów istotnych dla rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, a to pominiecie przesłuchania świadków, których zeznania miałyby istotny wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy i wydania decyzji, i przesłuchanie świadków: W. J. i D. Ł.,
art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego przez przyjęcie, że to J. R. ponosi odpowiedzialność za niewykonanie umowy o przyznanie dotacji celowej, która został wypłacona dopiero po wykonaniu umowy o zlikwidowaniu kominka i kotła opalanego paliwem stałym i wprowadzeniu w to miejsce urządzeń opalanych paliwem gazowym i przyjęcie, że pomimo utraty prawa do dysponowania nieruchomością w rozumieniu § 2 pkt 4 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 4 listopada 2014 r. nr CXXI/1918/14 w sprawie przyjęcia Programu Ograniczania Niskiej Emisji dla Miasta K., to ponosi on odpowiedzialność za realizację obowiązków wynikających z umowy zawartej z Gminą Miejską K. dnia 5 lipca 2016 r.
Ponadto zarzucił naruszenie:
art. 252 ustawy o finansach publicznych oraz § 6.1 umowy z dnia 5 lipca 2016 r. poprzez stwierdzenie, że dotacja podlega zwrotowi przez dotowanego w przypadku zaprzestania używania proekologicznego systemu grzewczego z przyczyn niezależnych od inwestora dotowanego tj. przyjęcia, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z jej przeznaczeniem zachodzi w każdym przypadku jeżeli dojdzie do przywrócenia w jakikolwiek sposób drożności systemu grzewczego na paliwo stałe, co miało miejsce w przypadku oceny pozycji J. R. wobec nowych właścicieli kupujących jego budynek i zmieniających system ogrzewania z paliwa gazowego na opalane paliwem stałym, a wszystko to w kontekście dotacji przyznanej ówczesnemu właścicielowi posiadającemu nieruchomość, a obecnie niebędącym właścicielem nieruchomości, w której dokonano inwestycji proekologicznej,
art. 252 ust. 4 ustawy o finansach publicznych, § 6.1 umowy oraz § 2 pkt 4 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 4 listopada 2014 r. nr CXXI/1918/14 w sprawie przyjęcia Programu Ograniczania Niskiej Emisji dla Miasta Krakowa, poprzez nałożenie na J. R. obowiązku natychmiastowej likwidacji pozostawionego paleniska węglowego, poprzez wyburzenie lub trwałe unieruchomienie, w sytuacji, gdy nie miał on żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, w której wcześniej wprowadzono ogrzewanie gazowe w miejsce opalanego paliwem stałym,
-§ 5 ust. 3 pkt 2 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 4 listopada 2014 r. nr CXXI/1918/14 w sprawie przyjęcia Programu Ograniczania Niskiej Emisji dla Miasta Krakowa, pomimo że przedłożono fakturę VAT oraz protokół odbioru robót, które zostały zaakceptowane przez dotującego poprzez wypłatę dotacji celowej w wysokości [...] zł, a po przeprowadzeniu kontroli w 2017 r. błędnie stwierdzono, że realizacja inwestycji nie zagwarantowała jej trwałości w okresie 5 lat od końcowej daty realizacji zadania w sytuacji, to podlega ona zwrotowi, chociaż dotowany w dacie wydania decyzji nie miał już wpływu na korzystanie z nieruchomości na którą otrzymał on dotację w 2016 r.
Wobec powyższego J. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do organu I instancji w celu uzupełnienia materiału dowodowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 stycznia 2019 r. nr [...] po rozpatrzeniu powyższego odwołania - działając na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.), oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy dokonał identycznych ustaleń faktycznych , co organ I instancji, przywołał te same przepisy, będące podstawą rozstrzygnięcia , dochodząc do identycznych wniosków tzn. wskazał, że odwołujący się nie dochował postanowień zawartej z Gminą umowy i pobrana dotacja jest dotacją nienależną, która podlega zwrotowi .
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
art. 250 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 403 ust. 4 pkt 1a) oraz 403 ust. 6 ustawy prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie w umowie zakresu ochrony środowiska i udzielenia dotacji celowej polegającej na trwałej zmianie systemu ogrzewania opartego na paliwie stałym na ogrzewanie gazowe budynku nr [...] d przy ul. [...] w K.
art. 252 ustawy o finansach publicznych co do możliwości zakwalifikowania stanu faktycznego i prawnego beneficjenta dotacji J. R. dającego mu podstawę do żądania zwrotu dotacji w wysokości odpowiadającej częściowej zmianie systemu ogrzewania w budynku przy ul. [...] w K.,
-art. 252 ust. 6 pkt 2 ustawy prawo ochrony środowiska,
art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego przez przyjęcie, że to J. R. ponosi odpowiedzialność za niewykonanie umowy o przyznanie dotacji celowej, która został wypłacona dopiero po wykonaniu umowy o zlikwidowaniu kominka i kotła opalanego paliwem stałym i wprowadzeniu w to miejsce urządzeń opalanych paliwem gazowym i przyjęcie, że pomimo utraty prawa do dysponowania nieruchomością w rozumieniu § 2 pkt 4 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 4 listopada 2014 r. nr CXXI/1918/14 w sprawie przyjęcia Programu Ograniczania Niskiej Emisji dla Miasta K., to ponosi on odpowiedzialność za realizację obowiązków wynikających z umowy zawartej z Gminą Miejską K. dnia 5 lipca 2016 r.
art. 252 ust. 4 ustawy o finansach publicznych oraz § 6.1 umowy z dnia 5 lipca 2016 r. poprzez stwierdzenie, że dotacja podlega zwrotowi przez dotowanego w przypadku zaprzestania używania proekologicznego systemu grzewczego z przyczyn niezależnych od Inwestora/ dotowanego tj. przyjęcia, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z jej przeznaczeniem zachodzi w każdym przypadku jeżeli dojdzie do przywrócenia w jakikolwiek sposób drożności systemu grzewczego na paliwo stałe, co miało miejsce w przypadku oceny pozycji J. R. wobec nowych właścicieli kupujących jego budynek i zmieniających system ogrzewania z paliwa gazowego na opalane paliwem stałym, a wszystko to w kontekście dotacji przyznanej ówczesnemu właścicielowi posiadającemu nieruchomość, a obecnie niebędącym właścicielem nieruchomości, w której dokonano inwestycji proekologicznej,
art. 252 ust. 4 ustawy o finansach publicznych, § 6.1 umowy oraz § 2 pkt 4 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 4 listopada 2014 r. nr CXXI/1918/14 w sprawie przyjęcia Programu Ograniczania Niskiej Emisji dla Miasta K., poprzez nałożenie na J. R. obowiązku natychmiastowej likwidacji pozostawionego paleniska węglowego, poprzez wyburzenie lub trwałe unieruchomienie, w sytuacji, gdy nie miał on żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, w której wcześniej wprowadzono ogrzewanie gazowe w miejsce opalanego paliwem stałym,
-§ 5 ust. 3 pkt 2 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 4 listopada 2014 r. nr CXXI/1918/14 w sprawie przyjęcia Programu Ograniczania Niskiej Emisji dla Miasta K., pomimo że przedłożono fakturę VAT oraz protokół odbioru robót, które zostały zaakceptowane przez dotującego poprzez wypłatę dotacji celowej w wysokości [...] zł, a po przeprowadzeniu kontroli w 2017 r. błędnie stwierdzono, że realizacja inwestycji nie zagwarantowała jej trwałości w okresie 5 lat od końcowej daty realizacji zadania w sytuacji, to podlega ona zwrotowi, chociaż dotowany w dacie wydania decyzji nie miał już wpływu na korzystanie z nieruchomości na którą otrzymał on dotację w 2016 r. Ponadto zarzucił naruszenie prawa procesowego:
art.7, art.75 § 1, art.77 § 1 art. 78 § 1 i art. 107 k.p.a. i pominięcie dowodów istotnych dla rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, a to pominiecie przesłuchania świadków, których zeznania miałyby istotny wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy i wydania decyzji, i przesłuchanie świadków: W. J. i D. Ł..
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i oraz decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku niestwierdzenia takich wad, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Skarga jest nieuzasadniona.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji , jak i poprzedzającej decyzji organu I instancji ,pod względem ich zgodności z prawem Sąd stwierdził, że wbrew zarzutom skargi decyzje te nie naruszają ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Bezspornym w sprawie było, że w dniu 05.07.2016 r. Gmina Miejska K. zawarła ze skarżącym J. R. umowę nr [...] na realizację zadania inwestycyjnego z zakresu ochrony środowiska, polegającej na trwałej zmianie systemu ogrzewania opartego na paliwie stałym na ogrzewanie gazowe w budynku nr [...] przy ul. [...] w K., termin realizacji zadania ustalono od dnia zawarcia umowy do dnia 10 października 2016 r., po zrealizowaniu zadania w dniu 28.07.2016 r. sporządzono protokół odbioru końcowego i przedłożono stosowne dokumenty. Następnie skarżący złożył wniosek o rozliczenie dotacji, z którego wynikało, iż w nieruchomości przy ul. [...] w K. została przeprowadzona trwała zmiana systemu ogrzewania: został zlikwidowany jeden piec i jedna kotłownia oraz zakupiona i zamontowana nowa instalacja grzewcza; wniosek został zatwierdzony i zaakceptowany, dlatego też wypłacono dotację w kwocie [...]zł na konto wykonawcy L. Sp.z o.o. Tym samym przedłożonej dokumentacji wynikało, iż od dnia 28.07.2016 r. w budynku nr [...] przy ul. [...] w K. powinno być używane wyłącznie ogrzewanie gazowe. Jednakże po przeprowadzonej w dniu 17.02.2017 r. kontroli realizacji zadania zgodnie z zapisami umowy o udzielenie dotacji celowej wykazano niezgodność stanu faktycznego wykonanego zadania, gdyż w przedmiotowej nieruchomości został zlokalizowany jeden piec (kominek) z czynnym paleniskiem węglowym i drożnym przewodem kominowym, co nie odpowiada realizacji zadania.
Bezspornym było także, iż zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 1) umowy łączącej skarżącego z Gminą, skarżący zobowiązał się , że realizacja inwestycji zagwarantuje jej trwałość w okresie 5 lat od końcowej daty realizacji zadania oraz , że 17 listopada 2016 r. skarżący zbył przedmiotową nieruchomość, a nowa właścicielka przywróciła czynne palenisko węglowe i udrożniła przewód kominowy w piecu(kominku).
Sporną była kwestia, czy udzielona skarżącemu dotacja jest dotacją nienależną i podlega zwrotowi.
Zd. organów obu instancji , wobec niedotrzymania warunków umowy udzielona dotacja jest dotacja nienależną, zaś zd. skarżącego, dochował on postanowień umowy , natomiast po zbyciu przedmiotowej nieruchomości nie miał wpływu na działania nowej właścicielki i przywrócenie stanu instalacji sprzed realizacji inwestycji, finansowanej ze środków z udzielonej dotacji.
Zd. Sądu uprawnionym w tym sporze jest stanowisko organów obu instancji.
W pierwszym rzędzie należy wskazać, iż dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie ustawy o finansach publicznych , odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Zasadniczą cechą odróżniającą dotacje od innych rodzajów wydatków jest m.in. to, że podlegają one szczególnym zasadom rozliczenia.
W myśl art. 403 ust. 4 i ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 27 sierpnia 2009 r. (tj.Dz.U.z 2017 r. poz.519 ze zm.), finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o którym mowa w ust. 1 i 2, może polegać na udzielaniu dotacji celowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych z budżetu gminy lub budżetu powiatu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych, w szczególności: osób fizycznych, wspólnot mieszkaniowych, osób prawnych, przedsiębiorców oraz jednostek sektora finansów publicznych będących gminnymi lub powiatowymi osobami prawnymi. Zasady udzielania dotacji celowej, o.której mowa w ust. 4, obejmujące w szczególności kryteria wyboru inwestycji do finansowania lub dofinansowania oraz tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji i sposób jej rozliczania określa odpowiednio radą gminy albo rada powiatu w drodze uchwały - w tym przypadku jest to uchwała Rady Miasta K. z dnia 4 listopada 2014 r. nr [...] w sprawie przyjęcia Programu Ograniczania Niskiej Emisji dla Miasta K..
Konieczne jest, aby dotacja celowa udzielana była z budżetu jednostek samorządu terytorialnego na podstawie umowy (art. 250 u.f.p.), co w przypadku dotacji udzielonej na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska przewiduje jej art. 403 ust. 6. Zgodnie z art. 250 u.f.p., w umowie o dotację trzeba w szczególności określić takie elementy, jak: wysokość dotacji; cel lub opis zakresu rzeczowego zadania, na którego realizację są przekazywane środki dotacji; termin wykorzystania dotacji, termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji oraz termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji celowej.
Stosownie do art. 252 u.f.p., zwrot dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego następuje w przypadku: (1) wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, (2) pobrania dotacji nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Zgodnie zaś z art. 252 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego - jak wskazano w art. 252 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych -nalicza się począwszy od dnia: (pkt 1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem; (pkt 2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
W okolicznościach nin. sprawy podstawą nałożenia na skarżącego obowiązku zwrotu dotacji stało się ustalenie, że pobrał on dotację nienależnie, czyli bez podstawy prawnej (art. 252 ust. 4 u.f.p.). Takie same zapisy zawiera również umowa dotacji zawarta między skarżącym a Gminą Miejską K. w dniu 05 lipca 2016 r., która w § 6 wprost wskazuje na obowiązek jej zwrotu do budżetu miasta w przypadku pobrania jej nienależnie. Niewątpliwie wykazany podczas kontroli stan faktyczny jest niezgodny z: wnioskiem o udzielenie dotacji na zmianę systemu ogrzewania, protokołem kontroli przed realizacją zadania, § 3.2a umowy z dnia 5.07.2016 r., wnioskiem o rozliczenie dotacji, fakturą VAT nr [...], protokołem odbioru końcowego i przekazania do użytkowania zadania realizowanego w ramach Programu Ograniczenie Niskiej Emisji w K., a także § 5 ust. 3 pkt 1) umowy z dnia 5.07.2106 r. zgodnie z treścią którego, skarżący zobowiązał się , że realizacja inwestycji zagwarantuje jej trwałość w okresie 5 lat od końcowej daty realizacji zadania.
Zd. Sądu, skarżący, nie wywiązał się z warunku określonego w § 5 ust. 3 pkt 1) łączącej strony umowy, skoro tak łatwo nowa właścicielka przywróciła stan instalacji sprzed realizacji umowy (brak trwałości), a ponadto skarżący zbywając nieruchomość nie zastrzegł żadnych warunków , gwarantujących nienaruszalność instalacji. Jak wskazała A. G., nowa właścicielka przedmiotowej nieruchomości, w akcie notarialnym z dnia 17.11.2016 r. "...w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie zawarto żadnej umowy, która ograniczałaby sposób korzystania z niej lub jakiejkolwiek jej części", mimo, że przecież skarżącemu znana była treść umowy i warunki w niej zawarte.
W związku z tym bezzasadny jest, zd. Sądu, zarzut skarżącego, że skoro nie jest obecnie właścicielem przedmiotowej nieruchomości to nie ma wpływu na działania nowego właściciela. Stroną umowy z dnia 5.07.2016 r. jest bowiem skarżący J. R., zatem jest zarówno inwestorem i beneficjentem dotacji, który nie zabezpieczył w okresie 5 lat zgodności faktycznego wykonanego zadania z dokumentami zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 1) umowy, ani w chwili zawarcia umowy notarialnej sprzedaży nieruchomości, ani po jej zawarciu.
W tym stanie Sąd uznał zarzuty naruszenia prawa procesowego za nieuzasadnione albowiem organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych z zachowaniem reguł procesowych. Słusznie organy uznały, że w konfrontacji z niespornymi właściwe okolicznościami faktycznymi zbędnym było przesłuchanie w charakterze świadków D. Ł. i W. J..
Również pozostałe zarzuty strony są nieuzasadnione. Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. dotacje pobrane nienależnie - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia, iż dotacja została nienależnie pobrana. Stosownie do art. 252 ust. 6 pkt 2 cyt. ustawy odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminu zwrotu dotacji. Wobec dokonania kontroli w dniu 17.02.2017 r. dotacja winna zostać zwrócona do dnia 06.03.2017 r. zatem odsetki nalicza się od 07.03.2017 r. Skoro w trakcie kontroli stwierdzono niezgodność obecnego stanu faktycznego z dokumentami dołączonymi do wniosku o rozliczenie dotacji, to zgodnie z powyżej wskazanymi przepisami ustawy o finansach publicznych oraz zapisami umowy spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji w sprawie zwrotu dotacji w wysokości [...] zł jako pobranej nienależnie wraz z odsetkami.
Wreszcie należy wskazać, że przedmiotem decyzji obu instancji był orzeczenie o zwrocie dotacji, a zatem także zarzut skargi odnoszący się do nałożenia na skarżącego obowiązku likwidacji paleniska jest chybiony, bowiem decyzje obu organów dotyczą innego przedmiotu.
Z przytoczonych wyżej względów Sad na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło