I SA/Kr 353/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-10-30

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wezwania do przedłożenia dokumentów niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca nie wykaże przesłanek warunkujących jego przyznanie, w szczególności poprzez nieuzupełnienie wezwania do przedłożenia dokumentów niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Brak wykazania tych przesłanek uniemożliwia sądowi dokonanie analizy stanu majątkowego strony i jej zdolności do ponoszenia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące zaliczenia wpłaty na pokrycie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. Strona skarżąca przedstawiła swoje dochody i wydatki, jednak sąd uznał te dane za niewystarczające i wezwał ją do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Wymagane dokumenty nie zostały nadesłane, co uniemożliwiło dokładną analizę sytuacji majątkowej strony.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 30 październik 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.01.2009r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na pokrycie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego , w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.01.2009r. Nr[...], w przedmiocie zaliczenia wpłaty na pokrycie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku oraz zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" A. J. mieszka w domu córki na podstawie służebności mieszkania. Cierpi na choroby krążenia i reumatyzm. Otrzymuje emeryturę w wysokości 1800 zł. miesięcznie. Na lekarstwa i zabiegi wydaje ok. 400 zł. Koszty utrzymania , które ponosi, obejmują ponadto : opłatę za prąd - 150 zł. , opłatę za wywóz śmieci - 100 zł. , opłatę za usługi wodno - kanalizacyjne - 80 zł. koszty ogrzewania - 500 zł. , ubezpieczenie - 100 zł. , podatek od nieruchomości - 50 zł. Strona skarżąca podaje, iż nie posiada oszczędności, nieruchomości oraz przedmiotów wartościowych. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić więc, iż przyznanie prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Norma ta wskazuje , iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych A. J. Stąd też została ona wezwana do przedłożenia następujących dokumentów: - wyciągów z jej kont bankowych obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z jej lokat bankowych , - zeznania podatkowego A. J. za 2008r. , - dowodu przekazu lub przelewu ostatniej emerytury A.J., - oświadczenia określającego czy podane wysokości opłat dotyczą całej nieruchomości czy też stanowią sumę przypadającą w rozliczeniach tylko na A. J., - oświadczenia określającego ilu domowników zamieszkuje przedmiotowy lokal, dom, - oświadczenia określającego wysokość miesięcznych dochodów domowników, popartego odpowiednimi zaświadczeniami z zakładów pracy, - oświadczenia określającego czy A. J. samodzielnie prowadzi gospodarkę żywnościową czy też wspólnie z córką i domownikami, Wyżej wymienione braki miały być uzupełnione w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie odebrane zostało dnia 16.09.2009r. Do dnia dzisiejszego wymagane dokumenty nie zostały jednak nadesłane, uniemożliwiając tym samym dokładną analizę sytuacji majątkowej strony skarżącej. W kontekście w/w okoliczności należy stwierdzić iż, strona skarżąca nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy. W związku z tym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, II OZ 1113/2006 , ONSAiWSA 2007/4, poz. 79) należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt. 1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło