I SA/Kr 354/10

|Sygn. akt I SA/Kr 354/10 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk (spr.), Sędziowie: WSA Maja Chodacka, WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2011r., sprawy ze skargi M.D., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 8 grudnia 2009r. Nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za okres od 1.01.2004r. do 31.07.2006r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonywane do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia 4 września 2009 r., znak [...] Burmistrz Miasta C. orzekł o odpowiedzialności M. D. członka zarządu Przedsiębiorstwa "E" Sp. z o.o. z siedzibą w C. za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań w podatku od nieruchomości za okres od l stycznia 2004 r. do 31 lipca 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że termin płatności ww. zaległości podatkowych "E" Sp. z o.o. z siedzibą w C., stwierdzonych ostatecznymi decyzjami upływał w czasie pełnienia przez M.D. obowiązków członka zarządu tej spółki. Nie zostały one również zaspokojone w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Poza tym M. D. nie wykazał, że zachodzi przesłanka uwalniająca członka zarządu od odpowiedzialności podatkowej. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na wstępie powołanego rozstrzygnięcia. W odwołaniu z dnia 18 września 2009 roku domagał się uchylenia przedmiotowej decyzji, podnosząc, że w 2002 roku złożył rezygnację z funkcji członka zarządu na ręce drugiego z członków zarządu "E" Sp. z o.o. z siedzibą w C. – W. P. Decyzją z dnia 8 grudnia 2009 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając jego stanowisko. W uzasadnieniu organ odwoławczy zaznaczył, iż jak wskazują akta sprawy, M.D. pełnił funkcję członka zarządu Spółki od dnia 7 czerwca 1997 r. (wypis RHB nr 14663). Z dokumentów znajdujących się w XII Wydziale KRS w K. wynika, że nie doszło do skutecznego złożenia rezygnacji z funkcji członka w zarządzie spółki. W aktach sprawy znajduje się potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis postanowienia z dnia 30 grudnia 2004 r. sygn. akt [...], w uzasadnieniu którego Sąd Rejonowy w K. stwierdził, iż postanowieniem z dnia 26 października 2004 r. sąd wezwał M.D. do wykazania, że rezygnacja z funkcji członka zarządu została skutecznie złożona. Wobec braku wykazania wspominanej okoliczności, Sąd stwierdził brak podstaw do przymuszania spółki do złożenia odpowiedniego wniosku. Oprócz tego organ podkreślił, że z notatki służbowej z dnia 1 lipca 2007 r. A.G. (młodszego referenta) wynika, iż "E" Sp. z o.o. z siedzibą w C. nie ma wpisu do Krajowego Rejestru Sadowego i wciąż toczy się postępowanie o przymuszenie jej do dokonania wpisu. Według zaś odpisu z Rejestru Handlowego członkami zarządu są M.D. oraz W. P. (który jednak zmarł). Dlatego też twierdzenia M. D. odnośnie rezygnacji z funkcji członka zarządu nie mogły odnieść skutku. Brak jest bowiem dowodów, które by potwierdzały twierdzenia odwołującego się, że oświadczenie o rezygnacji zostało skutecznie złożone. W skardze z dnia 28 stycznia 2010 roku M.D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, powtarzając swoją wcześniejszą argumentację. Do skargi dołączył też szereg dokumentów, w tym kopię pisma, skierowanego do zarządu "E" Sp z o.o., zawierającego oświadczenie o rezygnacji skarżącego z funkcji członka zarządu z dniem 1 lipca 2002 roku. W odpowiedzi na skargę z dnia 23 lutego 2010 roku SKO domagało się jej oddalenia, powtarzając dotychczasowe wywody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje; Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) § 1. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub nie wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. § 2. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. § 3. W przypadku gdy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji lub spółka akcyjna w organizacji nie posiada zarządu, za zaległości podatkowe spółki odpowiada jej pełnomocnik albo odpowiadają wspólnicy, jeżeli pełnomocnik nie został powołany. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. § 4. Przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji. Przy czym w orzecznictwie i literaturze panuje zgoda, że to organ ma obowiązek ustalić, czy zostały spełnione przesłanki upływu terminu płatności zaległości podatkowych spółki w trakcie pełnienia przez daną osobę funkcji jej członka zarządu oraz bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Natomiast członek zarządu, chcąc się uwolnić od odpowiedzialności, winien udowodnić istnienie jednej z przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że co do pierwszych z ww. okoliczności ciężar dowodu zgodnie z ogólną regułą z art. 122 omawianej ustawy ciąży na organie, a w kwestii drugich obciąża członka zarządu. W niniejszej sprawie organy fakt bycia członkiem zarządu "E" Sp. z o.o. z siedzibą w C. przez M. D. w okresie upływu terminu płatności zaległości podatkowych spółki z tytułu podatku od nieruchomości za lara 2004-2006 ustaliły na podstawie dokumentów, zgromadzonych w aktach Krajowego Rejestru Sądowego, uznając, że w Rejestrze Handlowym (gdyż nie nastąpiło przeniesienie spółki do KRS) nadal widnieje osoba skarżącego jako członka zarządu, a M.D. nie udało się wykazać, że złożył skuteczną rezygnację z funkcji członka zarządu. To ostatnie twierdzenie organ oparł o treść akt rejestracyjnych, z których wynikało, że skarżącemu nie udało się skutecznie dokonać zmiany wpisu w rejestrze, dotyczącego osoby członka zarządu spółki (pomimo wezwania Sądu M. D. nie przedłożył dokumentu, dowodzącego o skutecznej rezygnacji z funkcji członka zarządu). W opinii Sądu ww. postępowanie organu nie było prawidłowe. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z literalnym brzmieniem art. 201 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 z póź. zm.) mandat członka zarządu wygasa również wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania ze składu zarządu. Rezygnacją jest natomiast odpowiedniej treści oświadczenie woli członka zarządu, które aby skutecznie wywoływało wynikającego z jego skutki w stosunku do osób trzecich musi zostać zakomunikowane spółce (konkretnie osobom uprawnionym do jej reprezentacji). Wpis tej zmiany do odpowiedniego rejestru (KRS) nie ma przy tym znaczenia, w tym sensie, iż decydująca w przypadku rezygnacji jest jej data (a dokładniej powiadomienie spółki), a nie data wpisu. Ten ostatni ma charakter deklaratoryjny i w żaden sposób nie kreuje nowego stanu prawnego w zakresie możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki członka zarządu (tak też R. Dowgier komentarz LEX do art. 116 Ordynacji podatkowej). W związku z tym z faktu, że z akt rejestrowych wnioskować należy, że skarżącemu nie udało się dokonać skutecznej zmiany wpisu odnośnie wykreślenia go jako członka zarządu, nie można, uwzględniając oświadczenia strony, a priori założyć, że M.D. spornej rezygnacji skutecznie nie złożył. Brak dokonania przez sąd rejestrowy zmian w rejestrze spowodowany był bezskutecznym upływem terminu dla wykonania zarządzenia sądu. Niemniej jednak kwestia wpisu zmian w rejestrze z uwagi na deklaratoryjność wpisu w tym aspekcie nie mogła zadecydować o uznaniu skuteczności rezygnacji M.D. z funkcji członka zarządu, a która to strona się od momentu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji cały czas powołuje. Organ odwoławczy winien był w tym zakresie przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające tzn. wezwać skarżącego do przedłożenia dowodu jego skutecznej rezygnacji w postaci np. odpowiedniego pisma z dowodem jego doręczenia spółce. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby organ podjął jakiekolwiek działania w tym zakresie. W opinii Sądu ogóle zawiadomienie strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz zgłaszania uwag, wniosków i dowodów w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej tego wymogu nie spełnia. Naruszono w ten sposób zasady z art. 121 § 1 i 2 (zasada zaufania oraz informacji), a także z art. 122 tej ustawy. Jeszcze raz podkreślić należy, iż odnośnie rozważanej przesłanki obowiązek jej wykazania leży po stronie organu, a nie jak w tej sprawie uznano skarżącego. Zgodzić się wprawdzie należy, iż niezbędne informacje do faktu i przebiegu rezygnacji z funkcji członka zarządu ma on sam (organ nie ma możliwości otrzymania tego rodzaju danych z urzędu, jeżeli ich nie ujawniono w odpowiednim rejestrze) Rzeczą jednak organu jest wezwanie strony, aby twierdzenia przez nią podnoszone w zakresie rezygnacji z funkcji członka zarządu zostały przez nią wykazane przy pomocy dowodów. Tego właśnie w rozważanym przypadku zabrakło, co mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Gdyby M.D. na wezwanie organu przedstawił odpowiednie dowody, poświadczające jego rezygnację, decyzja organu byłaby inna. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO winno uwzględnić powyższe uwagi. Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.