I SA/Kr 358/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.B., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 06.12.2013r. , nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2008r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek G.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 06.12.2013r. , nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2008r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów G.B. ur. w 1959r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej od kilkunastu lat. Mieszka w mieszkaniu należącym do jego teścia, który z grzeczności wyraża na to zgodę. G.B. obecnie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę, na 1/8 etatu, z wynagrodzeniem w wysokości 180 zł., miesięcznie , netto. Pracodawcy nie stać na zatrudnienie wnioskodawcy na pełny etat. Ponadto G.B. z tytułu udziału w zawodach zapaśniczych, odbywających się średnio trzy razy w roku, pobiera jako sędzia wynagrodzenie w łącznej kwocie 1000 zł. rocznie. W 2013r. uzyskał on dochód w wysokości 6 224,42 zł. W wydatkach na bieżące potrzeby pomaga mu finansowo żona. Strona skarżąca nie posiada nieruchomości, żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Przedstawiona przez stronę skarżącą sytuacja uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. G.B. otrzymuje dochód, który bez pomocy finansowej żony , nie pozwala mu na samodzielne utrzymanie się. Próby znalezienia przez niego dodatkowej pracy kończą się niepowodzeniami a nie posiada on żadnych oszczędności czy zasobów finansowych. Trzeba wziąć również pod uwagę fakt, iż w tut. Sądzie toczy się siedem spraw z jego inicjatywy, o sygn. akt I SA/Kr 353 - 359/14, w których łączna suma wpisów od skarg wynosi 1729 zł. (227 zł. + 100 zł. + 217 zł. + 867 zł. + 100 zł. + 110 zł. + 108 zł.= 1729 zł.). Uiszczenie takiej sumy jest więc poza możliwościami finansowymi strony skarżącej. Stąd też przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie jest uzasadnione. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.