I SA/Kr 361/20

PostanowienieWSA w Krakowie2020-09-02

Skład orzekający: Sędzia WSA Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, wobec której otwarto postępowanie sanacyjne, posiada legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawie dotyczącej masy sanacyjnej, czy też legitymację tę posiada wyłącznie zarządca masy sanacyjnej?
Ratio decidendi
Spółka, wobec której otwarto postępowanie sanacyjne, traci legitymację procesową do samodzielnego wnoszenia skarg do sądu administracyjnego w sprawach dotyczących masy sanacyjnej. Legitymacja ta przysługuje wyłącznie zarządcy masy sanacyjnej. Wniesienie skargi przez spółkę, która utraciła legitymację procesową, skutkuje jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej.
Stan faktyczny
Spółka P. S. Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W toku postępowania ustalono, że wobec spółki zostało otwarte postępowanie sanacyjne, a majątek spółki został zabezpieczony poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Sąd administracyjny rozpoznał kwestię legitymacji procesowej spółki do wniesienia skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę i zarządził zwrot uiszczonej przez skarżącą kwoty 100 zł tytułem wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu 2 września 2020r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] lutego 2020r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia: 1.odrzucić skargę, 2.zarządzić zwrot ze środków Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz P. S. Sp. z o.o. w K. kwoty 100 (słownie: sto) złotych uiszczonej tytułem wpisu od skargi. P. S. Sp. z o.o. w K. pismem z dnia 17 marca 2020r. (data wpływu do organu administracji skarbowej 24 marca 2020r.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] lutego 2020r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Jak wynika z odpisów KRS z dnia 18 marca 2020r. i z dnia 29 czerwca 2020r. skarżącej spółki P. S. Sp. z o.o. w K. , w dziale 4 rubryce 3 pkt 2 informacji o zabezpieczeniu majątku dłużnika w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości, uwidoczniono wpis o treści, iż Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych w dniu 10 grudnia 2019r. w sprawie o sygn. akt: VIII GU 1218/19 zabezpieczył majątek dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego w osobie P. H. (doradcy restrukturyzacyjnego). Pismem z dnia 26 sierpnia 2020r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych poinformował tut. Sąd, że postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2020r. wydanym do sygn. akt: VIII GU 1218/19 Sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości skarżącej spółki P. S. Sp. z o.o. w K. na podstawie art. 13 ust. 1 prawa upadłościowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Z chwilą otwarcia postępowania sanacyjnego dłużnik - co do zasady - traci na rzecz zarządcy prawo zarządzania i rozporządzania majątkiem stanowiącym masę sanacyjną (art. 288 ust. 2 i 3, art. 294 i art. 323 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015r. - Prawo restrukturyzacyjne tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 243 ze zm., dalej: Prawo restrukturyzacyjne)), aczkolwiek nadal pozostaje jego formalnym właścicielem. Otwarcie postępowania sanacyjnego powoduje również wygaśnięcie prokury oraz innych pełnomocnictw udzielonych przez dłużnika. Zarządca może w toku postępowania sanacyjnego udzielać pełnomocnictw, w tym prokury (art. 293 Prawa restrukturyzacyjnego). Zgodnie natomiast z treścią art. 311 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika. Zarządca - podobnie jak wykonawca testamentu, kurator spadku oraz syndyk masy upadłości - jest tzw. stroną zastępczą. Zasady zastępowania dłużnika przez syndyka i zarządcę sanacyjnego w danym postępowaniu są przy tym takie same (por. art. 144 ust. 1-3 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 498 ze zm.) i art. 311 ust. 1 i 2 Prawa restrukturyzacyjnego), a zatem orzecznictwo i stanowisko doktryny dotyczące funkcji syndyka mogą być w pełni wykorzystane przy wyjaśnianiu roli zarządcy w postępowaniu sanacyjnym (por. S. Gurgul, Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, 2016r., s. 1274-1275). Warto w związku z tym przywołać wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2009r. sygn. akt: III CSK 244/08 (publ. LEX nr 523687), w uzasadnieniu którego wyjaśniono, że "podstawienie procesowe syndyka w miejsce upadłego jest podstawieniem bezwzględnym, przy którym legitymację procesową ma tylko podmiot podstawiony". W doktrynie natomiast podnosi się, że w toczącym się postępowaniu sądowym lub administracyjnym syndyk jest stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), w znaczeniu materialnym natomiast stroną jest sam dłużnik (por. W. Broniewicz, Stanowisko syndyka masy upadłości w procesach z jego udziałem, PiP 1993, z. 2, s. 45). Należy w tym miejscu zwrócić jednak uwagę, że utrata w przypadku dłużnika uprawnienia do występowania w postępowaniu sądowym, administracyjnym, sądowoadministracyjnym i przed sądami polubownymi dotyczącym masy sanacyjnej, w charakterze strony w znaczeniu procesowym (utrata legitymacji procesowej), nie oznacza, iż dłużnik pozbawiony zostaje zdolności procesowej. Zdolność taką dłużnik posiada zgodnie z odpowiednimi przepisami proceduralnymi (por. art. 26 p.p.s.a.), tracąc jedynie na rzecz zarządcy uprawnienie do wystąpienia w charakterze strony w danym postępowaniu, w którym roszczenie procesowe dotyczy masy sanacyjnej. Podkreślenia przy tym wymaga, że bezwzględny charakter przepisu art. 311 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego skutkuje całkowitym pozbawieniem dłużnika legitymacji procesowej w postępowaniach sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi, dotyczących masy sanacyjnej. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania oraz przedstawione okoliczności sprawy, należy stwierdzić, że podmiotem mającym legitymację procesową do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego masy sanacyjnej i występowania w tymże postępowaniu na rzecz skarżącej spółki był wyznaczony w ramach postanowienia o otwarciu postępowania sanacyjnego zarządca masy sanacyjnej P. H.. Tym samym należy stwierdzić, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, została wniesiona przez podmiot (spółkę P. S. Sp. z o.o. w K. ), który nie miał legitymacji procesowej do dokonania przedmiotowej czynności. W tej sytuacji opisana skarga ulegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (jako niedopuszczalna z uwagi na brak legitymacji procesowej podmiotu skarżącego). Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę. Sąd, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił o zwrocie na rzecz skarżącej spółki uiszczonego wpisu od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło