I SA/Kr 362/18

WyrokWSA w Krakowie2018-05-24

Skład orzekający: Urszula Zięba, Wiesław Kuśnierz, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania, oparty na posiadaniu abonamentu osoby niepełnosprawnej, jest uzasadniony, jeśli abonament został wykupiony po godzinie, w której nastąpił postój?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest niezasadny. Opłata dodatkowa za postój w strefie płatnego parkowania powstaje z mocy prawa w momencie nieuiszczenia wymaganej opłaty. Posiadanie abonamentu osoby niepełnosprawnej zwalnia z opłat tylko od momentu jego wykupienia. Skoro postój nastąpił przed godziną wykupienia abonamentu, obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej był zasadny.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące opłaty dodatkowej za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania. Twierdził, że w dniu postoju posiadał ważny abonament osoby niepełnosprawnej. Organy egzekucyjne uznały zarzut za nieuzasadniony, wskazując, że postój nastąpił przed godziną wykupienia abonamentu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył postanowienie SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne - skargę oddala - Prezydent Miasta K. (dalej: organ egzekucyjny, organ I instancji), jako organ egzekucyjny prowadził egzekucję administracyjną do majątku A. J. (dalej: Zobowiązany, Skarżący), na podstawie własnego tytułu wykonawczego o numerze [...], wystawionego dnia 4 września 2017 r., obejmującego należności - zaległości z tytułu opłaty dodatkowej powstałej w związku z nieopłaconym postojem pojazdu samochodowego o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania w K. w dniu 16 listopada 2015 r. W dniu 22 września 2017 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, na kwotę [...]zł (suma należności głównej, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych). Odpis powyższego tytułu wykonawczego został doręczony Zobowiązanemu dnia 3 października 2017 r. W dniu 5 października 2017 r. (data nadania) Skarżący złożył pismo zatytułowane "Zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego". Zobowiązany zarzucił nieistnienie obowiązku z uwagi na posiadanie w dniu wystąpienia zdarzenia tj. dnia 16 listopada 2015 r., abonamentu postojowego nr [...] osoby niepełnosprawnej na samochód nr rej. [...], który został opłacony z ważnością na 3 lata od 16 listopada 2015 r. do 14 listopada 2018 r. Ponadto wniósł o umorzenie oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Jako podstawę prawną żądania wskazał art. 32 pkt 1, art. 33 pkt 1 oraz art. 35 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1201, dalej: u.p.e.a.). Kolejno, w piśmie z dnia 31 października 2017 r., Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K., (dalej: ZIKiT), na wezwanie Wydziału Egzekucji Administracyjnej i Windykacji Urzędu Miasta K., przedstawił stanowisko wierzyciela, zgodnie z którym zarzut Zobowiązanego nie zasługuje na uwzględnienie. Następnie organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 6 listopada 2017 r. znak [...] uznał wniesiony zarzut w sprawie toczącego się postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 4 września 2017 r. w zakresie: "nieistnienie obowiązku" za nieuzasadniony, a także odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniesionego przez Zobowiązanego wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku. W uzasadnieniu postanowienia organ przywołał treść i wyjaśnił przepisy art. 33 i art. 29 u.p.e.a. Uznał też, że zgłoszony zarzut mieści się w przytoczonym katalogu i zasługuje na rozpatrzenie. Dalej organ wskazał, że zgodnie z ustawą o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 2222), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania (art. 13 ust. 1 pkt 1). O wjeździe na teren strefy kierowca informowany jest ustawionymi przy każdej wlotowej do strefy ulicy znakami D-44. Obowiązującą w dacie wystąpienia zdarzenia uchwałą nr XXI/229/11 Rady Miasta Krakowa z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat (obecnie Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2017 r., poz. 3972 ze zm., dalej: uchwała), określono wysokości i rodzaje opłat za postój w strefie dla poszczególnych grup użytkowników pojazdów. Każdorazowy postój bez wniesionej opłaty lub ważnego abonamentu postojowego obliguje właściciela (użytkownika) pojazdu do uiszczenia opłaty dodatkowej (art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych), która zgodnie z powołaną wyżej uchwałą wynosi [...] zł. Organ nadmienił, że przytoczona uchwała w pkt. 2.4 załącznika nr 2 ustaliła zerową stawkę opłat dla niepełnosprawnych posiadających ważną kartę parkingową wydaną przez właściwy organ, wyłącznie za parkowanie w miejscach specjalnie wydzielonych i przeznaczonych dla tych osób (tzw. koperta). Oznacza to, że za postój w innych miejscach w strefie osoby niepełnosprawne zobowiązane są uiszczać stosowne opłaty, z uwzględnieniem możliwości wykupienia zniżkowego abonamentu osoby niepełnosprawnej. Tymczasem postój należącego do Zobowiązanego pojazdu o nr rej. [...] w dniu 16 listopada 2015 r. odbywał się poza tzw. kopertą. Zdaniem organu bezsporny jest fakt, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej po stronie Zobowiązanego powstał. Pojazd samochodowy o nr rej. [...] - we wskazanym w tytule wykonawczym nr [...] czasie zajmował bowiem w obszarze strefy płatnego parkowania w K. przy ul. [...] w dniu 16 listopada 2015 r. o godz. 13:13 (godzina wystawienia zawiadomienia) miejsce objęte obowiązkiem wniesienia opłaty za postój, jednakże bez uprzedniego uiszczenia przez korzystającego z drogi publicznej wymaganej opłaty. Za szybą pojazdu w czasie przeprowadzania czynności kontrolnych brak było jakiegokolwiek ważnego dowodu wniesienia opłaty za postój (w tym zwłaszcza ważnych biletów postojowych). Potwierdzeniem zaistniałego zdarzenia jest wykonana przez kontrolerów dokumentacja (tj. kopie zawiadomienia oraz dokumentacja zdjęciowa dostępna do wglądu w siedzibie ZIKiT), stanowiąca jednocześnie podstawę wystawienia względem właściciela pojazdu upomnienia i późniejszego prowadzenia egzekucji w celu przymusowego ściągnięcia wymaganej należności. Organ stwierdził, że na pojazd o nr rej. [...] wystawiony był abonament osoby niepełnosprawnej nr [...] ważny w okresie od 16 listopada 2015 r. (od godziny 16:12) do 14 listopada 2018 r. Zważając na powyższe organ uznał, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za postój w strefie bez wniesienia wymaganej prawem opłaty powstał po stronie Zobowiązanego, z uwagi na fakt, że w godzinie zdarzenia, tj. 13:13, brak było ważnego abonamentu. Został on wykupiony tego samego dnia tj. 16 listopada 2015 r. o godzinie 16:12. Odnosząc się do wniosku Zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego organ nadmienił, że zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny (...) wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W niniejszym postępowania przesłanka ta nie występuje (zarzut pozostaje nieuzasadniony). W nawiązaniu do wniosku Zobowiązanego o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego organ wyjaśnił, że skoro w dniu 25 września 2017 r. nastąpiło wyegzekwowanie pełnej kwoty dochodzonej należności pieniężnej - egzekucja administracyjna została zakończona. W sytuacji, gdy doszło do wyegzekwowania należności, która zaspokoiła wierzyciela niemożliwe jest wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, poprzez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego lub odmowę wstrzymania. Organ egzekucyjny nie podejmuje już ani czynności egzekucyjnych, ani innych działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W konsekwencji nie może również wstrzymać żadnych czynności. Postępowanie egzekucyjne osiągnęło bowiem swój cel, a dochodzona należność została wyegzekwowana. W związku z powyższym organ uznał ww. wniosek za bezprzedmiotowy. Ponadto organ poinformował, że zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organu zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie wyżej wskazanego przepisu następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a zatem organ egzekucyjny nie ma obowiązku wydawać postanowienia o zawieszeniu postępowania. Zobowiązany pismem z dnia 27 listopada 2017 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając, że choć obowiązek w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. istniał, to został wykonany, czego nie zauważył organ I instancji. Podniósł, że okres wykupionego przez niego abonamentu rozpoczyna się 16 listopada 2015 r., a zatem w tym dniu nie istniał obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: organ odwoławczy, Kolegium) postanowieniem z dnia 22 stycznia 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał art. 33 § 1 u.p.e.a. Dalej wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Zobowiązany nie kwestionuje okoliczności, iż w dniu 16 listopada 2015 r. o godzinie 13:13 zaparkował samochód marki [...] w strefie płatnego parkowania, jednakże stoi na stanowisku, że nie miał obowiązku uiszczenia opłaty za ww. postój, gdyż wykupił w tym dniu abonament osoby niepełnosprawnej, którego ważność rozpoczęła się dnia 16 listopada 2015 r. Następnie organ odwoławczy przywołał art. 13, art. 13b i art. 13f ustawy o drogach publicznych, a także stosowne uregulowania uchwały. Dalej stwierdził, że z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że zarówno obowiązek uiszczania opłaty za parkowanie (postój) pojazdu samochodowego na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej w związku z nieuiszczeniem wymaganej opłaty powstają z mocy prawa. Dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Skoro w niniejszej sprawie doszło do parkowania pojazdu w strefie płatnego postoju bez uiszczenia należnej opłaty, to zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zaistniała podstawa do obciążenia osoby parkującej dodatkową opłatą za nieuiszczenie opłaty za parkowanie. Okolicznością poza sporem jest, że w dniu 16 listopada 2015 r. Skarżący wykupił abonament osoby niepełnosprawnej, jednakże uczynił to o godzinie 16:12 i dopiero od tej godziny był posiadaczem przedmiotowego abonamentu i był zwolniony z ponoszenia opłat za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania. Przedmiotowy postój miał miejsce w dniu 16 listopada 2015 r. o godzinie 13:13 (co również jest w sprawie niesporne), a zatem przed godziną zakupu ww. abonamentu. W konsekwencji organ stwierdził, że parkując pojazd o godzinie 13:13 w dniu 16 października 2015 r. w strefie płatnego parkowania Skarżący był obowiązany uiścić opłatę za ten postój, zgodnie ze wskazaną wyżej regulacją prawną. Skoro powyższego nie uczynił, obciążenie Zobowiązanego opłatą dodatkową było w pełni uzasadnione. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając, że naruszono przepisy procedury mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia a to: 1. art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: K.p.a.) poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w sprawie i: a) niewłaściwe przyjęcie stanowiska wierzyciela i organu I instancji, że dopiero od godz. 16.12 dnia 16 listopada 2015 r. Skarżący był zwolniony z ponoszenia opłat za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania, b) niewłaściwe przyjęcie, że obciążenie skarżącego opłatą dodatkową jest w pełni uzasadnione; 2. naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób ograniczający zaufanie uczestników do władzy publicznej polegające na działaniach jednostronnych tylko na korzyść organu samorządowego. W powołaniu na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia I instancji. W uzasadnieniu zarzutów Skarżący podniósł, że abonament postojowy ma okres ważności od dnia 16 listopada 2015 r. do dnia 14 listopada 2018 r. bez oznaczenia godzin obowiązywania a w uwagach jest punkt 5 mówiący o okresie ważności, który jest określony na wniosek strony. Wniosek Skarżącego znajdujący się w dokumentach będących w biurze Strefy Płatnego Parkowania w K. wyraźnie określał okres ważności od 16 listopada 2015 roku bez określenia godziny. Jeżeli okres ważności obowiązywałby od 16 listopada 2015 r. od godz. 16.12, to winien kończyć się 15 listopada 2018 r. o godz. 16.12, co nie jest uwidocznione na przedmiotowym abonamencie postojowym. Ważność przedmiotowego abonamentu wyraźnie jest określona od dnia (bez określonej godziny) a wiadomo, że dzień rozpoczyna się o godz. 0.00. Jeżeli intencją wystawcy było określenie ważności abonamentu od danej godziny do danej godziny winien był wyraźnie określić to w abonamencie w rubryce "okres ważności", czego nie uczynił. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia 12 kwietnia 2018 r. Skarżący podniósł, że gołosłowne i niepoparte żadnym dowodem jest twierdzenie, że wykupił abonament o godzinie 16.12. Dlatego opłata dodatkowa winna być anulowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga jest oczywiście bezzasadna, a zaskarżone postanowienie Kolegium, a także poprzedzające je postanowienie organu I instancji, nie naruszają prawa. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że przyjęty przez organy stan faktyczny sprawy, zdaniem Sądu, został ustalony w sposób prawidłowy. Nie budzi on wątpliwości, tym samym Sąd przyjął go jako własny. W sprawie bezsporne, niekwestionowane przez Skarżącego i niebudzące wątpliwości były wszystkie okoliczności związane z parkowaniem pojazdu w strefie płatnego parkowania. Jedyną sporną okolicznością, była ocena początkowej chwili ważności abonamentu postojowego nr [...] osoby niepełnosprawnej na samochód nr rej. [...] Zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem zarzutów przez Skarżącego, który był zobowiązanym w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do art. 17 § 1 u.p.e.a. in principio, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Postępowanie egzekucyjne zostaje wszczęte z chwilą złożenia do organu egzekucyjnego przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji, natomiast wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1607/12 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie zaś z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany ma prawo wniesienia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni, o czym pouczenie zawiera tytuł wykonawczy. Instytucja zarzutów, jako środka prawnego przysługującego zobowiązanemu, uregulowana została w art. 33 i nast. u.p.e.a. Stanowią one swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, który uruchamia postępowanie wpadkowe toczące się w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego, które służy zbadaniu zasadności podjęcia i prowadzenia egzekucji. Należy też przypomnieć, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do postanowień stosuje się, zgodnie z art. 126 K.p.a., odpowiednio m.in. art. 105 K.p.a. Zarzuty kierowane są w związku z prowadzoną egzekucją administracyjną i stanowią podstawowy środek ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji w ramach danego postępowania egzekucyjnego. Zgłaszane są one organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów. Z art. 28 § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przepis ten stanowi zasadę postępowania egzekucyjnego sprowadzającą się do przyjęcia, że zarzuty mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego (nie służy on weryfikacji podstawy tytułu wykonawczego. Należy jednak mieć na uwadze zasygnalizowany wcześniej charakter obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jako obowiązek wynikający z ustawy. Powoduje to, co już zostało wskazane, że w sprawie obowiązku uiszczenia tej opłaty nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Nie mamy więc w tej sytuacji do czynienia z ostateczną decyzją administracyjną (czy postanowieniem). Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony swoich interesów przez zobowiązanego powstaje zatem dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, co następuje poprzez zgłoszenie zarzutu. Pomimo zatem ogólnej zasady wyrażonej w art. 29 § 1 u.p.e.a. należy przyjąć, że wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności (co do zasadności tego obowiązku). Organ egzekucyjny w sprawie takiej jak niniejsza, jest zobowiązany po wniesieniu zarzutu do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu przepisów (zasad) K.p.a. W sytuacji bowiem kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez dłużnika. W niniejszej sprawie zasady te w ocenie Sądu nie zostały naruszone. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który jak wskazano powyżej stanowi podstawę orzekania przez Sąd. Ocena legalności postanowień wydanych w niniejszej sprawie zależy od odpowiedzi na pytanie, czy w rozpoznawanej sprawie istniały dostateczne podstawy do uznania w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów Skarżącego wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za niezasadne. Odpowiedź na tak sformułowaną kwestię poprzedzić muszą uwagi dotyczące reguł oraz trybu rozpoznawania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Z powyższego przepisu wynika, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogą być dowolne okoliczności, ale okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a, czyli katalog możliwych zarzutów jest zamknięty. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. Wzgląd na specyfikę postępowania w niniejszej sprawie, polegającą na tym, że wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam organ – Prezydent Miasta K. (raz działając jako ZIKiT, a raz jako Wydział Egzekucji Administracyjnej i Windykacji Urzędu Miasta K.). W takiej sytuacji zbędne jest podejmowanie przez ww. organ odrębnych rozstrzygnięć jako czynności przypisanych odpowiednio wierzycielowi oraz organowi egzekucyjnemu. Wynika to z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06, w której przyjęto, że bezprzedmiotowe jest wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 u.p.e.a. w przypadku, gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym. Dlatego też w niniejszej sprawie Prezydent Miasta K., będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, prawidłowo zdecydował się zawrzeć stanowisko wynikające z dyspozycji art. 34 § 1 u.p.e.a. w postanowieniu z dnia 6 listopada 2017 r. Należy przy tym podkreślić, że z akt sprawy wynika, że postanowienie organu I instancji zostało poprzedzone wymianą pism pomiędzy jednostką organizacyjną urzędu a ZIKiT, działającym z upoważnienia Prezydenta. Samo postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Jak wynika z dyspozycji tego przepisu, za nieuiszczenie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, pobiera się opłatę dodatkową. Obowiązek uiszczenia takiej opłaty jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Inaczej rzecz ujmując, obowiązek zapłaty dodatkowej opłaty wynika z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, który to fakt nie jest sporny pomiędzy stronami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych, wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4 pkt 1 i 3). Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3). Warto wskazać, że sama opłata dodatkowa nie jest karą (sankcją), lecz swoistym ekwiwalentem za "bezumowny" - bez uiszczenia opłaty za parkowanie - postój pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi), w miejscu w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty. Ponadto należy stwierdzić, że zgodnie z art. 40d ustawy o drogach publicznych, opłaty określone m.in. w art. 13f ust. 1, podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucja opłaty dodatkowej następuje więc w trybie u.p.e.a. Rada Miasta K. ww. uchwałą wykorzystała upoważnienie zawarte we wskazanych wyżej przepisach ustawy o drogach publicznych. Uchwała ta, wydana na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, jest aktem prawa miejscowego i - zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP - jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na terenie K.. Omawiane przepisy, w tym uchwały Rady Miasta K., jako przepisy powszechnie obowiązujące na terenie miasta, dotyczą każdego, kto parkuje pojazd na terenie wyznaczonej strefy płatnego parkowania. Co istotne, stosownie do § 3 ust. 2 uchwały, opłatę wnosi się z góry (podkreślenie Sądu), za cały deklarowany czas postoju. Zgodnie zaś z § 3 ust. 3 uchwały, opłatę wnosi się bez uprzedniego wezwania, niezwłocznie z chwilą zaparkowania pojazdu w miejscu postojowym i nie później niż po upływie 5 minut od czasu zajęcia miejsca postojowego. Z kolei w myśl ust. 4 § 3 uchwały, dowód wniesienia opłaty w postaci ważnej karty parkingowej, wydruku z parkomatu lub abonamentu postojowego umieszcza się niezwłocznie po zaparkowaniu pojazdu, widocznym miejscu za przednią szybą pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 5. Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że parkujący w strefie płatnego parkowania, aby wypełnić statuowany nimi obowiązek, winien jest po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, umieścić wydruk z ważnego abonamentu postojowego (lub też z wydruk z parkomatu bądź kartę parkingową), najpóźniej 5 minut od czasu zajęcia miejsca postojowego w widocznym miejscu za przednią szybą pojazdu. Zatem opłata musi być uiszczona niezwłocznie, z góry, z uwzględnieniem jedynie 5-minutowego marginesu. Z ustalonych przez organy okoliczności sprawy, opisanych wyżej przez Sąd, niewątpliwie wynika, że Skarżący powyższemu obowiązkowi nie zadośćuczynił. Podsumowując należy wskazać, że po pierwsze, prawidłowo doręczono Skarżącemu upomnienie nr [...] z dnia 1 lutego 2017 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem dnia 7 lutego 2017 r. (k. 24-25 akt administracyjnych). Po drugie, organ egzekucyjny prawidłowo doręczył Skarżącemu odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności, co Skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem (k. 4 akt). Po trzecie, we właściwy sposób przedstawiono stanowisko wierzyciela. Po czwarte, nie budzi najmniejszych wątpliwości, że samochód Skarżącego o nr rej. [...] - we wskazanym w tytule wykonawczym nr [...] czasie – był zaparkowany w obszarze strefy płatnego parkowania w K. przy ul. [...], poza miejscem wydzielonym i przeznaczonym dla niepełnosprawnych (a zatem w miejscu nieobjętym zwolnieniem z pkt. 2.4 załącznika nr 2 uchwały), w dniu 16 listopada 2015 r. o godz. 13:13 (godzina wystawienia zawiadomienia) w miejscu objętym obowiązkiem wniesienia opłaty za postój, bez uprzedniego uiszczenia przez korzystającego z drogi publicznej wymaganej opłaty. Za szybą pojazdu w czasie przeprowadzania czynności kontrolnych brak było jakiegokolwiek ważnego dowodu wniesienia opłaty za postój (w tym zwłaszcza ważnych biletów postojowych). Potwierdzeniem zaistniałego zdarzenia jest wykonana przez kontrolerów dokumentacja (tj. kopie zawiadomienia oraz dokumentacja zdjęciowa – k. 26-33 akt), stanowiąca jednocześnie podstawę wystawienia względem właściciela pojazdu upomnienia i późniejszego prowadzenia egzekucji w celu przymusowego ściągnięcia wymaganej należności. Skarżący nie podważał dowodów w postaci zawiadomień o konieczności uiszczenia opłaty dodatkowej, jak również dokumentacji fotograficznej, z której niezbicie wynika, że opłata za postój pojazdu nie została uiszczona. Posiadając takie dowody wierzyciel był uprawniony do uznania, dokonując tzw. swobodnej oceny dowodów, zgodnie z art. 80 K.p.a., uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady logicznego rozumowania, że w sposób wystarczający udokumentowano fakt nieuiszczenia opłaty parkingowej w miejscu i czasie wskazanym w zawiadomieniu. Wobec tego zasadne było żądanie zapłaty kwoty [...]zł z tytułu opłaty dodatkowej, której obowiązek uiszczenia powstał z mocy prawa w dacie i miejscu wskazanym w upomnieniu doręczonym Skarżącemu. Odnosząc się natomiast do głównego zarzutu skargi, dotyczącego chwili rozpoczęcia ważności abonamentu, należy wskazać, że z zalegającego w aktach sprawy (k. 22) uwierzytelnionego odpisu z bazy abonamentów w sposób niebudzący najmniejszych wątpliwości wynika, że Skarżący poprzednio dysponował abonamentem ważnym od 20 sierpnia 2014 r. do 15 września 2015 r., a następnie wykupił nowy abonament o 16.12 dnia 16 listopada 2015 r. ważny od chwili wykupienia do 14 listopada 2018 r. Wobec powyższego, jednoznacznego dowodu, argumentacja Skarżącego, że abonament postojowy ma okres ważności bez oznaczenia godzin obowiązywania, w okresie ważności, który jest określony na wniosek strony, nie mogła przynieść zamierzonego skutku. Jako bezzasadne należy również uznać stanowisko Skarżącego, zgodnie z którym abonament wykupiony w ciągu danego dnia, miałby mieć wsteczną ważność, począwszy od godz. 0.00 tegoż dnia. Z kolei twierdzenie Skarżącego, jakoby gołosłowne i niepoparte żadnym dowodem było, że wykupił abonament o godzinie 16.12, należy uznać za całkowicie bezpodstawne. Chociaż zatem organy nie wskazały w uzasadnieniach postanowień na ww. wydruk z bazy abonamentowej, to uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Zwrócić również należy uwagę, że Skarżący miał możliwość uruchomienia postępowania reklamacyjnego przewidzianego w § 4 pkt 5 wspomnianej uchwały. O możliwości wniesienia reklamacji Skarżący został pouczony w zawiadomieniu o obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej. W postępowaniu reklamacyjnym osoba zobowiązana do zapłaty opłaty dodatkowej może skutecznie zwolnić się od tego obowiązku wskazując w trakcie postępowania reklamacyjnego fakt uiszczenia opłaty. Sąd stwierdza również, wbrew zarzutowi skargi, że organy działały w sprawie w sposób pogłębiający zaufanie uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności i bezstronności, a zatem zgodnie z art. 8 K.p.a. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zarówno postanowienie organu I jak i II instancji są zgodne z prawem. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło