I SA/Kr 371/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 2 października 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.T., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 19.01.2015r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 19.01.2015r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz przesłanych dokumentów, R.T.ur. w1967r. cierpi na nadciśnienie, chorobę zwyrodnieniową i padaczkę. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem K.T. ur. w 1968r. oraz córką W.T. ur. w 2006r. R.T. pobiera dodatek mieszkaniowy w wysokości 262,86 zł., miesięcznie. W 2014r. uzyskała ona dochód w wysokości 6 282,87 zł. , przy przychodzie na poziomie 7 507,14 zł. K.T. pracuje jako kierowca. Jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, w pełnym wymiarze czasu pracy, z wynagrodzeniem w wysokości 1700,39 zł., miesięcznie, netto. W 2014r. uzyskał on dochód w wysokości 25 365 zł., przy przychodzie w wysokości 26 700 zł. Miesięczne wydatki rodziny obejmują: opłatę za mieszkanie – ok. 250 zł., opłatę za energię elektryczną – 200 zł., opłatę za gaz – 110 zł., koszty odzieży i obuwia – 200 zł., koszty wyżywienia – 700 zł., koszty środków czystości – 100 zł., koszty lekarstw – 150 zł. Strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jest natomiast właścicielką odrębnej własności lokalu o pow. 43,63 m2, znajdującego się w K., przy ul. W. oraz działki o pow. 0,3 ha, sklasyfikowanej jako grunty orne. Przez działkę tą przebiegają linie energetyczne. Strona skarżąca od kilku miesięcy podejmuje działania zmierzające do jej sprzedaży, jednak z powodu małej atrakacyjności nieruchomości nie dochodzi do transakcji. W 2015r. w stosunku do wnioskodawczyni wszczęto postępowanie egzekucyjne, w którym należność główna wynosi 55 443 zł. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). Przedstawiona przez stronę skarżącą sytuacja uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawczyni nie pracuje, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych mogących podlegać spieniężeniu. Głównym źródłem dochodu trzyosobowej rodziny jest wynagrodzenie K.T. Zarobione pieniądze przeznaczane są jednak na pokrycie bieżących wydatków. R.T. jest wprawdzie właścicielką mieszkania i działki. Lokal mieszkalny zaspokaja jednak potrzeby mieszkaniowe rodziny a działka stanowi mało atrakcyjną nieruchomością, której nikt nie chce kupić. Stąd też pozyskanie przez stronę skarżącą środków finansowych w chwili obecnej jest nierealne a zatem poniesienie obciążeń związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym przekracza zdolności płatnicze wnioskodawczyni. Stąd też, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).