I SA/Kr 371/24
WyrokWSA w Krakowie2024-07-31
Skład orzekający: Inga Gołowska, Michał Niedźwiedź, Grzegorz Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.) wyklucza możliwość ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tej samej decyzji?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu uchybień formalnych, takich jak określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.), nie stanowi przeszkody prawnej do ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tej samej decyzji, o ile decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje ograniczenia w ponownym wszczynaniu postępowania jedynie w przypadku umorzenia z powodu bezskuteczności egzekucji (art. 59 § 2 u.p.e.a.).Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na podstawie ostatecznej decyzji podatkowej. Wcześniejsze postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tego samego tytułu wykonawczego, zostało umorzone z powodu określenia obowiązku niezgodnie z treścią decyzji (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Skarżąca argumentowała, że umorzenie postępowania wyklucza możliwość ponownego jego wszczęcia. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznali, że ponowne wszczęcie postępowania jest dopuszczalne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Inga Gołowska Sędziowie WSA Michał Niedźwiedź WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Z. B. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 13 lutego 2024 r. nr 1201-IEE.7113.1.184.2023.5.MB w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 lutego 2024 r. nr 1201-IEE.7113.1.184.2023.5.MB Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej również jako: Organ, Dyrektor, DIAS), po rozpoznaniu zażalenia Z. B. (dalej również jako: Zobowiązana, Strona, Skarżąca,) reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego – A. B., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce z dnia 8 listopada 2023r. nr 1226-SEE. 7114.392.2023.2 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
1.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieliczce, działając jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 28 marca 2023 r. nr [...] obejmującego zaległości z tytułu podatku dochodowego z odpłatnego zbycia nieruchomości oraz innych praw na kwotę należności głównej 73.053,00 zł. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego doręczono przedstawicielowi ustawowemu Zobowiązanej w dniu 14 kwietnia 2023r. w trybie art. 44 k.p.a. Organ egzekucyjny ponownie przesłał ww. korespondencję do adresata uznając, że jako przedstawiciel ustawowy powinien powziąć informację o wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec Zobowiązanej. Korespondencję przesłano na aktualny adres przedstawiciela tj. [...] W., którą adresat odebrał 29 września 2023 r.
1.2. Pismem z dnia 10 października 2023 r. przedstawiciel ustawowy Zobowiązanej złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce wniosek o usunięcie z obrotu prawnego ww. tytułu wykonawczego oraz umorzenie wszelkich podjętych czynności egzekucyjnych.
W uzasadnieniu wniosku zarzucono niezgodne z prawem ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec Zobowiązanej na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Podniesiono, że tytuł ten wystawiony został na podstawie decyzji Dyrektora nr 1201-IOP1-1.4102.24.2022.8, na podstawie której wystawiony został wcześniej tytuł wykonawczy nr [...]. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tego tytułu wykonawczego zostało umorzone z uwagi na uznanie zarzutu. Zdaniem zobowiązanego niemożliwym więc było ponowne wystawienie tytułu wykonawczego na podstawie tej samej decyzji i wszczęcie na jego podstawie ponownej egzekucji.
2. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieliczce postanowieniem z dnia 8 listopada 2023 r. nr 1226-SEE.7114.392.2023.2 odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] nie zaistniały przesłanki wynikające z art. 59 § 1 u.p.e.a., które mogłyby być podstawą do umorzenia tego postępowania. W ocenie organu I instancji nie wystąpiły również przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., bowiem nie można stwierdzić na tym etapie postępowania, że dalsza egzekucja prowadzona wobec Zobowiązanej będzie bezskuteczna.
3. Pismem z dnia 30 listopada 2023 r. (uzupełnionym pismem z dnia 22 grudnia 2023 r.) Zobowiązana złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu wskazano, że wszczęte aktualnie postępowanie egzekucyjne nie powinno być prowadzone. Jest to już drugie postępowanie egzekucyjne prowadzonym na podstawie tej samej decyzji. Zdaniem Skarżącej, skoro postępowanie egzekucyjne zostało już raz umorzone, to na podstawie tej samej decyzji nie można wystawić ponownie nowego tytułu wykonawczego i wszcząć egzekucji. Wcześniej prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone w związku z uznaniem zarzutu na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a., czyli określeniem obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia. W ocenie Skarżącej wierzyciel określił obowiązek niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia. Ponadto podkreśliła, że umorzenie postępowania egzekucyjnego zawsze kończy sprawę w danej instancji i jej następne wszczęcie w tej samej instancji jest pewnym ewenementem w prawie administracyjnym. Wskazano na fakt, iż poprzednio wydane postanowienie umorzeniu postępowania egzekucyjnego jest ostateczne. Natomiast trwałość ostatecznych rozstrzygnięć nie powinna być podważana, chyba, że przewidują to inne przepisy prawa.
4. W wyniku przeprowadzonego postępowania zażaleniowego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 13 lutego 2024 r.
W uzasadnieniu DIAS streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.
Następnie Dyrektor wyjaśnił, że wymieniony na wstępie tytuł wykonawczy, w oparciu o który prowadzona jest egzekucja administracyjna został wystawiony na podstawie ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce z dnia 20 października 2022r. nr 1201-IOP1-1.4102.24.2022.8.
Na podstawie tej decyzji wystawiony był wcześniej tytuł wykonawczy nr [...], na podstawie którego wszczęto egzekucję. Kwota należności głównej wskazana w tytule wykonawczym była jednak niezgodna z kwotą wynikającą z decyzji. W wyniku złożonego przez przedstawiciela ustawowego Zobowiązanej zarzutu dotyczącego określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji, zarzut ten został uznany przez wierzyciela za uzasadniony. Organ egzekucyjny umorzył więc postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego.
Pomimo umorzenia postępowania egzekucyjnego, ww. decyzja nadal pozostaje w obrocie prawnym. Dopóki więc w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, określony w niej obowiązek podlega egzekucji, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji i nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożenia obowiązków.
Wierzyciel wystawił nowy tytuł wykonawczy nr [...], na podstawie którego organ egzekucyjny prowadzi aktualnie postępowanie egzekucyjne.
Zdaniem Dyrektora, Zobowiązana w zażaleniu nie zarzuca wprost, że nie było podstaw do wszczęcia ponownej egzekucji na podstawie art. 61 u.p.e.a. Natomiast wcześniej, w piśmie z dnia 10 października 2023 r. podniosła, że nie wystąpiły przesłanki do ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 61 u.p.e.a. i nie było podstaw do wystawienia nowego tytułu wykonawczego.
Dyrektor zwrócił uwagę, że prowadzone wcześniej postępowanie egzekucyjne nie zostało umorzone ze względu na bezskuteczność egzekucji, dlatego art. 61 u.p.e.a. nie ma w tej sprawie zastosowania.
DIAS podzielił zatem stanowisko organu I instancji, że umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] nie stanowiło przeszkody prawnej do wystawienia nowego tytułu nr [...] na podstawie tej samej decyzji.
W tych okolicznościach Dyrektor nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
5.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżąca, reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego, zaskarżyła w całości ww. postanowienie Dyrektora, którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji, zarzucają rażące naruszenie przepisów materialnego i procesowego prawa w egzekucyjnym postępowaniu administracyjnym, które to ma istotny wpływ na wynik sprawy, i w istocie przesądza o nieważności zaskarżonych rozstrzygnięć.
Jako podstawy skargi wskazano naruszenie:
1. art. 6, art. 7 i art. 16, art. 128, art. 156 § 1 pkt 7, art. 157 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; dalej jako k.p.a.) w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.; dalej jako u.p.e.a.,
2. art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto ww. zarzuty, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o umorzenie postępowania.
5.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
6.1. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Jak zaś zgodnie podnosi się w orzecznictwie (wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2021 r., III FSK 2430/21; z dnia 8 grudnia 2020 r., I FSK 1110/20, I FSK 1121/20, I FSK 1122/20, z dnia 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w przeciwieństwie do przypadków określonych wart. 119 pkt 2 p.p.s.a.) jest niezależne od woli stron.
W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę.
6.2. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
6.3. Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna.
6.4. Istota sporu, a zarazem istota zarzutów Skarżącego (mimo powołania licznych podstaw prawnych) sprowadza się do możliwości (stanowisko Organu) ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego po jego umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tj. z powodu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (po uprzednim uznaniu zarzutu na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. – określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia) lub braku takiej możliwości (stanowisko Zobowiązanej).
W sporze tym należy przyznać rację Organowi.
6.5. W treści skargi Skarżąca wskazuje, że poprzednio wydane postanowienie umorzeniu postępowania egzekucyjnego jest ostateczne. W konsekwencji – zdaniem Strony – nie ma możliwości ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego bez zastosowania właściwego środka prawnego w odniesieniu do istniejącego już w obrocie prawnym rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie.
Takimi środkami prawnym w tym przypadku może być jedynie środki prawne o charakterze nadzwyczajnym, jakim jest żądanie wznowienia postępowania lub żądanie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia.
Należy jednak w tym zakresie zwrócić uwagę na art. 18 u.p.e.a., na który również powołuje się Skarżąca. Zgodnie z brzmieniem, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (podkreślenie Sądu) w postępowaniu egzekucyjnym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Takimi przepisami szczególnymi zawartymi w ustawie egzekucyjnej – w zakresie umarzania postępowania egzekucyjnego oraz jego ponownego wszczynania są zaś przepisy art. 59 - 61 u.p.e.a.
Ustawa ta przewiduje zaś – w art. 61 u.p.e.a – ograniczenia w ponownym wszczynaniu postępowania egzekucyjnego jedynie (podkreślenie Sądu) w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 (tj. gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne). W takim przypadku ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest możliwe tylko po ujawnieniu przez wierzyciela majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.
Natomiast ograniczeń takich ustawa nie przewiduje w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn przewidzianych w art. 59 § 1 u.p.e.a., w tym również z przyczyny z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., która miała miejsce w niniejszej sprawie. Powyższe stanowisko nie budzi wątpliwości zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie.
Jak bowiem podnosi się w piśmiennictwie (Piotr Marek Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023) dopuszczalność ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. jest uzależniona od przyczyny umorzenia. Nie będzie zatem możliwe ponowne wszczęcie postępowania, jeżeli zostało ono umorzone ze względu na wystąpienie negatywnych przesłanek dopuszczalności prowadzenia egzekucji, takich jak np. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, nieistnienie obowiązku, śmierć zobowiązanego, istnienie ścisłego związku między obowiązkiem a osobą zmarłego, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego będzie natomiast możliwe, jeżeli postępowanie zostało umorzone ze względu na uchybienia formalne popełnione przez wierzyciela lub organ egzekucyjny, takie jak:
1) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa [podkreślenie Sądu];
2) zastosowanie niedopuszczalnego środka egzekucyjnego;
3) niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia.
Również inni przedstawiciele doktryny (Dariusz Ryszard Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, LEX 2015) wskazują, że "umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje, że w obiegu prawnym znajduje się postanowienie w tym przedmiocie. Jednakże takiemu postanowieniu nie można co do zasady przypisywać waloru res iudicata (powagi rzeczy osądzonej), ponieważ organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (wyrok NSA z dnia 8 listopada 2006 r., I OSK 931/06, LEX nr 321557). Funkcjonowanie w obrocie prawnym takiego postanowienia nie wyklucza możliwości wszczęcia ponownej egzekucji administracyjnej, jeśli zostaną unicestwione przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie we wszystkich jednak przypadkach może to nastąpić. Z ustąpieniem przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego możemy mieć do czynienia w przypadku uzyskania przez obowiązek waloru wymagalności. Ponadto ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego może być dopuszczalne w następujących przypadkach: jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.); [podkreślenie Sądu] (...)".
Również w orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 24 maja 2016 r., II FSK 1138/14) podnosi się, że "(...) uprzednie umorzenie postępowania egzekucyjnego nie uniemożliwia wszczęcia go ponownie. Stosownie do treści art. 60 § 1 u.p.e.a. umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje – co do zasady – uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Oznacza to, że w ten sposób zostaje przywrócony stan istniejący przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Z mocy samego prawa zostają bowiem uchylone dokonane czynności egzekucyjne. Nie ma jednak przeszkód, by prowadzić postępowanie egzekucyjne ponownie. Za dopuszczalnością ponownego wszczęcia umorzonego wcześniej postępowania egzekucyjnego dotyczącego określonego obowiązku, jeśli zaistnieje sytuacja, w której egzekucja ta stanie się dopuszczalna wypowiada się również literatura (por. T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka, Administracyjne postępowanie egzekucyjne, Toruń 2003, s. 127-128).
Zaznaczyć trzeba, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza wszakże, że na zobowiązanym przestał ciążyć obowiązek, którego wykonanie było przedmiotem umorzonego postępowania. Nie można mu również przypisywać waloru res iudicata (powagi rzeczy osądzonej), ponieważ organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Zatem przyjęcie poglądu, że umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza niemożność jego ponownego wszczęcia - poza przypadkiem wskazanym w art. 61 u.p.e.a. - jest niedopuszczalne również z tego powodu, że de facto pozbawiałoby ono wierzyciela możliwości egzekwowania obowiązków wynikających z ostatecznych decyzji lub postanowień właściwych organów administracji publicznej albo prawomocnych orzeczeń sądowych".
Poglądy powyższe Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, przyjmują je za własne.
W konsekwencji należy zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tj. z powodu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, umożliwia ponowne jego wszczęcie. A sam fakt ponownego (podkreślenie Sądu) wszczęcia postępowania, po jego uprzednim umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. – wbrew stanowisku Skarżącej – nie stanowi podstawy do umorzenia aktualnie prowadzanego postępowania egzekucyjnego.
W tym zakresie – wbrew odmiennemu stanowisku Skarżącej – istotny jest bowiem fakt (na co zwraca uwagę Dyrektor), że decyzja która określiła wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych nadal pozostaje w obrocie prawnym. Dopóki więc w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, określony w niej obowiązek podlega egzekucji, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji i nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożenia obowiązków.
Wierzyciel wystawił nowy tytuł wykonawczy, na podstawie którego organ egzekucyjny prowadzi aktualnie postępowanie egzekucyjne.
Postępowanie egzekucyjne nie jest bowiem celem "samym w sobie", nie jest postepowaniem głównym. Jest ono postepowaniem "wykonawczym", postępowaniem ubocznym, a jego celem jest właśnie przymusowe wykonanie obowiązku (wynikającego z decyzji, deklaracji podatkowej itd.), którego to obowiązku zobowiązany nie wykonał dobrowolnie.
6.6. Sąd nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) dokonał również kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie wykraczającym poza sformułowane w skardze zarzuty i również w tym zakresie nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które skutkowałyby koniecznością jego uchylenia.
6.7. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło