I SA/Kr 372/09

WyrokWSA w Krakowie2009-09-09

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Maria Zawadzka, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, uznając właściciela nieruchomości za stronę postępowania, mimo że organ pierwszej instancji uznał za samoistnych posiadaczy inne osoby?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia decyzji ustalających C. i W. D. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, ponieważ organ pierwszej instancji arbitralnie zakwalifikował pismo W. K. jako wniosek o uchylenie decyzji wymiarowych, opierając się na założeniu, że decyzje są ostateczne, a W. K. nie przysługują uprawnienia strony. Właściciel nieruchomości, mimo że nie był stroną postępowania wymiarowego, powinien być uznany za stronę, a jego pismo, mimo niejasnej formy, powinno zostać potraktowane jako odwołanie lub wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co wymagało wezwania do jego skonkretyzowania przez organ pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Burmistrz Miasta decyzjami z marca 2008 roku ustalił C. i W. D. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2003-2008. Właściciel nieruchomości, W. K., złożył "sprzeciw" od tych decyzji, kwestionując prawo C. i W. D. do płacenia podatku jako posiadaczy samoistnych. Burmistrz umorzył postępowanie, uznając C. i W. D. za samoistnych posiadaczy i stwierdzając ostateczność decyzji. SKO uchyliło decyzję Burmistrza, uznając W. K. za stronę postępowania. C. i W. D. zaskarżyły decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 372/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 września 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr), Sędziowie: WSA Maria Zawadzka, WSA Urszula Zięba, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2009r., sprawy ze skargi C. i W. D., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 30 października 2008r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ustalających wysokości podatku od nieruchomości za lata od 2003 do, 2008, - s k a r g ę o d d a l a - Decyzjami z dnia [...] marca 2008 roku Nr [...] oraz decyzją z dnia [...] marca 2008 roku [...] Burmistrz Miasta ustalił C. i W. D. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości: • za rok 2003 w kwocie 33,60 zł, • za rok 2004 – w kwocie 35,70 zł, • za rok 2005 – w kwocie 36,40 zł, • za rok 2006 – w kwocie 36,00 zł, • za rok 2007 – w kwocie 36,00 zł, • za rok 2008 - w kwocie 36,00 zł C. i W. D. za w/w lata złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości, podając, że są samoistnymi posiadaczami budynku mieszkalnego położonego w K. przy ul. K. , gdzie W. D. był zameldowany od 28.10.1943 roku, a C. D. od 9.11.1963 roku. Z dołączonego do akt wykazu zmian gruntowych wynikało, że właścicielem działki nr. [...] o pow. 0,1250 ha, na której znajduje się budynek [...] jest W. K. W dniu [...] marca 2008 roku W. K. złożył "sprzeciw" od decyzji z dnia [...] marca 2008 roku Nr [...], w którym podniósł że kwestionuje decyzje ustalające podatek od nieruchomości za lata 2003 – 2008 w zakresie budynku nr [...] położonego na działce nr [...] na rzecz C. i W. D., ponieważ jako jedyny właściciel nieruchomości płaci należny podatek gruntowy, zaś C. i W. D. nie mają żadnych uprawnień do tego, aby być płatnikami tego podatku, gdyż są jedynie lokatorami, a nie samoistnymi posiadaczami. Dlatego wniósł o uchylenie decyzji ustalających podatek od nieruchomości na rzecz C. i W. D. za lata od 2003 do 2008. Na wezwanie organu, nie przedłożył jednak stosownej umowy najmu budynku mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] maja 2008 roku Nr [...] Burmistrz Miasta umorzył postępowanie w sprawie, podnosząc, z przeprowadzonego postępowania wynika, że między W. K. a C. i W. D. nie doszło do zawarcia umowy o najem budynku mieszkalnego, a zatem zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczach samoistnych, którymi są zdaniem organu C. i W. D. Nadto organ I instancji stwierdził, że przedmiotowe decyzje są ostateczne, a zatem ich zmiana możliwa jest tylko w trybie art. 240 i 247 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu od w/w decyzji W. K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania i nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, w konsekwencji domagał się jej uchylenia, a także uchylenia decyzji obciążających podatkiem od nieruchomości C. i W. D. za lata 2003 – 2005. W. K. podniósł, że jako właściciel nieruchomości na której znajduje się przedmiotowy budynek posiada uprawnienia strony, jednak decyzje wymiarowe nie zostały mu doręczone, dlatego odwołanie od nich złożył w dniu [...] marca 2008 roku, zaraz po tym jak uzyskał informacje o tym, że takie decyzje zostały wydane. Decyzją z dnia 30 października 2008 roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżona decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że zgodnie z art. 133 Ordynacji podatkowej stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, który z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Natomiast w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że katalog podatników podatku od nieruchomości obejmuje osoby fizyczne, będące zarówno właścicielami, jak i posiadaczami samoistnymi nieruchomości. Zatem w tej sytuacji trudno odmówić W. K. przymiotu strony. Jest on bowiem jedynym właścicielem nieruchomości na której posadowiony jest budynek. Zdaniem organu odwoławczego wniesiony przez W. K. "sprzeciw" nosi cechy odwołania i wyczerpuje znamiona art. 220 § 1 w zw. z art. 222 Ordynacji podatkowej, a co za tym idzie winien być temu pismu nadany odpowiedni tryb administracyjny, zgodnie z dyspozycja art. 227 Ordynacji Podatkowej. Tym bardziej, że o istnieniu w obrocie prawnym decyzji wymiarowych strona dowiedziała się dopiero w dniu [...] marca 2008 roku. Ewentualne stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w przypadku braku przymiotu strony, czy też uchybienia terminowi do jego wniesienia pozostaje w gestii organu odwoławczego. Przedmiotowa decyzja została doręczona W. K., C. D. oraz pełnomocnikowi W. D. W skardze do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Krakowie C. D. i W. D. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych, poprzez przyjęcie, że W. K. jest stroną przedmiotowego postępowania pomimo, że nie posiada przedmiotowego budynku mieszkalnego i nigdy nie płacił od niego podatku, 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wypływ na wynik sprawy, w szczególności art. 220 § 1 i art. 222 oraz art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, że pismo W. K. nosiło cechy odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wnieśli o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Istota sporu sprowadza się do ustalenia czy W. K. był stroną postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata od 2003 do 2008 oraz jak organ I instancji powinien potraktować pismo W. K. z dnia [...] marca 2008 roku, zatytułowane "sprzeciw od decyzji Burmistrza". Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 121 z 2006 r. poz. 844 ze. zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zasadą jest, że podatek od obiektów stanowiących część składową gruntu płaci właściciel gruntu, na którym znajdują się te obiekty. Natomiast w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, lub posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z treści powołanego przepisu wynika, że w sytuacji, gdy samoistny posiadacz nieruchomości nie jest jej właścicielem, to on, a nie właściciel jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości, którą faktycznie włada. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uchyliło decyzje organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia decyzji ustalających C. i W. D. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2003-2008, gdyż organ I instancji w sposób zbyt arbitralny zakwalifikował pismo W. K. z dnia 20 marca 2008 roku, jako wniosek o uchylenie decyzji wymiarowych, opierając swoje rozstrzygnięcie na założeniu że decyzje wymiarowe są ostateczne, a W.K. nie przysługują uprawnienia strony. W postępowaniu wymiarowym zainicjowanym przez C. D. i W. D. poprzez złożenie informacji w sprawie podatku od nieruchomości organ prawidłowo ustalił, na podstawie dokumentów geodezyjnych, odpisu z księgi wieczystej Kw Nr 5041 że właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest W. K. Pomimo tego W. K. nie był stroną prowadzonego postępowania wymiarowego. Organ uznał C. D. i W. D. za samoistnych posiadaczy nieruchomości budynkowej, bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Skoro jednak osoba właściciela nie jest tożsama z osobą samoistnego posiadacza nieruchomości, to organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe i wymierzyć podatek od nieruchomości osobie właściwej, tzn. albo właścicielowi, albo samoistnemu posiadaczowi. Żeby z kolei można było to uczynić stronami postępowania winni być i właściciel i samoistny posiadacz. Słusznie więc organ odwoławczy stwierdził, powołując się na definicje strony w postępowaniu podatkowym z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, że W. K. trudno odmówić przymiotu strony. Natomiast z całą pewnością to organ I instancji, po przeprowadzeniu stosownego postępowania powinien ustalić na kim ciąży obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości za lata 2003-2008 i wydać właściwe decyzje. W konsekwencji, przechodząc do następnego zagadnienia; jak należało potraktować pismo W. K. z [...] marca 2008 roku, podkreślić należy, że z treści tego pisma wynika, że kwestionuje on wszystkie wydane przez organ I instancji decyzje ustalające podatek od nieruchomości za lata 2003-2008, podnosząc, że tylko on, jako jedyny właściciel płaci podatek od przedmiotowej nieruchomości, a C. D. i W. D. nie są samoistnymi posiadaczami, a jedynie posiadaczami zależnymi, a zatem nie mogą być podatnikami od podatku od nieruchomości. Podniósł ponadto, że obecnie toczy się przed Sądem Rejonowym w M. postępowanie o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem Sądu z przedmiotowego pisma nie wynika, czy jest to odwołanie od decyzji wymiarowych, czy też wniosek o uchylenie decyzji ostatecznych czy też wniosek o wznowienie postępowania czy też jakiś inny wniosek. Pismo jest złożone po terminie do wniesienia odwołania, jednak, jeśli uznać, że W. K. powinien być stroną postępowania wymiarowego, z pewnością przysługuje mu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Słusznie więc organ odwoławczy stwierdził, że w takim wypadku należało wezwać wnioskodawcę o skonkretyzowanie swojego żądania. Organ I instancji nie uczynił tego, w konsekwencji organ odwoławczy prawidłowo uznał, że przedmiotowe pismo nosi wszystkie cech odwołania, a zatem zgodnie z art. 227 Ordynacji podatkowej organ I instancji powinien przekazać je bez zbędnej zwłoki organowi odwoławczemu, celem właściwego rozpoznania. Z uwagi na powyższe, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło