I SA/Kr 372/09
WyrokWSA w Krakowie2009-09-09
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Maria Zawadzka, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, uznając właściciela nieruchomości za stronę postępowania, mimo że organ pierwszej instancji uznał za samoistnych posiadaczy inne osoby?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia decyzji ustalających C. i W. D. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, ponieważ organ pierwszej instancji arbitralnie zakwalifikował pismo W. K. jako wniosek o uchylenie decyzji wymiarowych, opierając się na założeniu, że decyzje są ostateczne, a W. K. nie przysługują uprawnienia strony. Właściciel nieruchomości, mimo że nie był stroną postępowania wymiarowego, powinien być uznany za stronę, a jego pismo, mimo niejasnej formy, powinno zostać potraktowane jako odwołanie lub wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co wymagało wezwania do jego skonkretyzowania przez organ pierwszej instancji.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta decyzjami z marca 2008 roku ustalił C. i W. D. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2003-2008. Właściciel nieruchomości, W. K., złożył "sprzeciw" od tych decyzji, kwestionując prawo C. i W. D. do płacenia podatku jako posiadaczy samoistnych. Burmistrz umorzył postępowanie, uznając C. i W. D. za samoistnych posiadaczy i stwierdzając ostateczność decyzji. SKO uchyliło decyzję Burmistrza, uznając W. K. za stronę postępowania. C. i W. D. zaskarżyły decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 372/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 września 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr), Sędziowie: WSA Maria Zawadzka, WSA Urszula Zięba, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2009r., sprawy ze skargi C. i W. D., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 30 października 2008r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ustalających wysokości podatku od nieruchomości za lata od 2003 do, 2008, - s k a r g ę o d d a l a -
Decyzjami z dnia [...] marca 2008 roku Nr [...] oraz decyzją z dnia [...] marca 2008 roku [...] Burmistrz Miasta ustalił C. i W. D. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości:
• za rok 2003 w kwocie 33,60 zł,
• za rok 2004 – w kwocie 35,70 zł,
• za rok 2005 – w kwocie 36,40 zł,
• za rok 2006 – w kwocie 36,00 zł,
• za rok 2007 – w kwocie 36,00 zł,
• za rok 2008 - w kwocie 36,00 zł
C. i W. D. za w/w lata złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości, podając, że są samoistnymi posiadaczami budynku mieszkalnego położonego w K. przy ul. K. , gdzie W. D. był zameldowany od 28.10.1943 roku, a C. D. od 9.11.1963 roku.
Z dołączonego do akt wykazu zmian gruntowych wynikało, że właścicielem działki nr. [...] o pow. 0,1250 ha, na której znajduje się budynek [...] jest W. K.
W dniu [...] marca 2008 roku W. K. złożył "sprzeciw" od decyzji z dnia [...] marca 2008 roku Nr [...], w którym podniósł że kwestionuje decyzje ustalające podatek od nieruchomości za lata 2003 – 2008 w zakresie budynku nr [...] położonego na działce nr [...] na rzecz C. i W. D., ponieważ jako jedyny właściciel nieruchomości płaci należny podatek gruntowy, zaś C. i W. D. nie mają żadnych uprawnień do tego, aby być płatnikami tego podatku, gdyż są jedynie lokatorami, a nie samoistnymi posiadaczami. Dlatego wniósł o uchylenie decyzji ustalających podatek od nieruchomości na rzecz C. i W. D. za lata od 2003 do 2008. Na wezwanie organu, nie przedłożył jednak stosownej umowy najmu budynku mieszkalnego.
Decyzją z dnia [...] maja 2008 roku Nr [...] Burmistrz Miasta umorzył postępowanie w sprawie, podnosząc, z przeprowadzonego postępowania wynika, że między W. K. a C. i W. D. nie doszło do zawarcia umowy o najem budynku mieszkalnego, a zatem zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczach samoistnych, którymi są zdaniem organu C. i W. D. Nadto organ I instancji stwierdził, że przedmiotowe decyzje są ostateczne, a zatem ich zmiana możliwa jest tylko w trybie art. 240 i 247 Ordynacji podatkowej.
W odwołaniu od w/w decyzji W. K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania i nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, w konsekwencji domagał się jej uchylenia, a także uchylenia decyzji obciążających podatkiem od nieruchomości C. i W. D. za lata 2003 – 2005.
W. K. podniósł, że jako właściciel nieruchomości na której znajduje się przedmiotowy budynek posiada uprawnienia strony, jednak decyzje wymiarowe nie zostały mu doręczone, dlatego odwołanie od nich złożył w dniu [...] marca 2008 roku, zaraz po tym jak uzyskał informacje o tym, że takie decyzje zostały wydane.
Decyzją z dnia 30 października 2008 roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżona decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że zgodnie z art. 133 Ordynacji podatkowej stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, który z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Natomiast w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że katalog podatników podatku od nieruchomości obejmuje osoby fizyczne, będące zarówno właścicielami, jak i posiadaczami samoistnymi nieruchomości. Zatem w tej sytuacji trudno odmówić W. K. przymiotu strony. Jest on bowiem jedynym właścicielem nieruchomości na której posadowiony jest budynek. Zdaniem organu odwoławczego wniesiony przez W. K. "sprzeciw" nosi cechy odwołania i wyczerpuje znamiona art. 220 § 1 w zw. z art. 222 Ordynacji podatkowej, a co za tym idzie winien być temu pismu nadany odpowiedni tryb administracyjny, zgodnie z dyspozycja art. 227 Ordynacji Podatkowej. Tym bardziej, że o istnieniu w obrocie prawnym decyzji wymiarowych strona dowiedziała się dopiero w dniu [...] marca 2008 roku. Ewentualne stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w przypadku braku przymiotu strony, czy też uchybienia terminowi do jego wniesienia pozostaje w gestii organu odwoławczego.
Przedmiotowa decyzja została doręczona W. K., C. D. oraz pełnomocnikowi W. D.
W skardze do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Krakowie C. D. i W. D. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych, poprzez przyjęcie, że W. K. jest stroną przedmiotowego postępowania pomimo, że nie posiada przedmiotowego budynku mieszkalnego i nigdy nie płacił od niego podatku,
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wypływ na wynik sprawy, w szczególności art. 220 § 1 i art. 222 oraz art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, że pismo W. K. nosiło cechy odwołania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wnieśli o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Istota sporu sprowadza się do ustalenia czy W. K. był stroną postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata od 2003 do 2008 oraz jak organ I instancji powinien potraktować pismo W. K. z dnia [...] marca 2008 roku, zatytułowane "sprzeciw od decyzji Burmistrza".
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 121 z 2006 r. poz. 844 ze. zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zasadą jest, że podatek od obiektów stanowiących część składową gruntu płaci właściciel gruntu, na którym znajdują się te obiekty. Natomiast w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, lub posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z treści powołanego przepisu wynika, że w sytuacji, gdy samoistny posiadacz nieruchomości nie jest jej właścicielem, to on, a nie właściciel jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości, którą faktycznie włada.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uchyliło decyzje organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia decyzji ustalających C. i W. D. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2003-2008, gdyż organ I instancji w sposób zbyt arbitralny zakwalifikował pismo W. K. z dnia 20 marca 2008 roku, jako wniosek o uchylenie decyzji wymiarowych, opierając swoje rozstrzygnięcie na założeniu że decyzje wymiarowe są ostateczne, a W.K. nie przysługują uprawnienia strony.
W postępowaniu wymiarowym zainicjowanym przez C. D. i W. D. poprzez złożenie informacji w sprawie podatku od nieruchomości organ prawidłowo ustalił, na podstawie dokumentów geodezyjnych, odpisu z księgi wieczystej Kw Nr 5041 że właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest W. K. Pomimo tego W. K. nie był stroną prowadzonego postępowania wymiarowego. Organ uznał C. D. i W. D. za samoistnych posiadaczy nieruchomości budynkowej, bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Skoro jednak osoba właściciela nie jest tożsama z osobą samoistnego posiadacza nieruchomości, to organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe i wymierzyć podatek od nieruchomości osobie właściwej, tzn. albo właścicielowi, albo samoistnemu posiadaczowi. Żeby z kolei można było to uczynić stronami postępowania winni być i właściciel i samoistny posiadacz. Słusznie więc organ odwoławczy stwierdził, powołując się na definicje strony w postępowaniu podatkowym z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, że W. K. trudno odmówić przymiotu strony. Natomiast z całą pewnością to organ I instancji, po przeprowadzeniu stosownego postępowania powinien ustalić na kim ciąży obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości za lata 2003-2008 i wydać właściwe decyzje.
W konsekwencji, przechodząc do następnego zagadnienia; jak należało potraktować pismo W. K. z [...] marca 2008 roku, podkreślić należy, że z treści tego pisma wynika, że kwestionuje on wszystkie wydane przez organ I instancji decyzje ustalające podatek od nieruchomości za lata 2003-2008, podnosząc, że tylko on, jako jedyny właściciel płaci podatek od przedmiotowej nieruchomości, a C. D. i W. D. nie są samoistnymi posiadaczami, a jedynie posiadaczami zależnymi, a zatem nie mogą być podatnikami od podatku od nieruchomości. Podniósł ponadto, że obecnie toczy się przed Sądem Rejonowym w M. postępowanie o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości.
Zdaniem Sądu z przedmiotowego pisma nie wynika, czy jest to odwołanie od decyzji wymiarowych, czy też wniosek o uchylenie decyzji ostatecznych czy też wniosek o wznowienie postępowania czy też jakiś inny wniosek. Pismo jest złożone po terminie do wniesienia odwołania, jednak, jeśli uznać, że W. K. powinien być stroną postępowania wymiarowego, z pewnością przysługuje mu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Słusznie więc organ odwoławczy stwierdził, że w takim wypadku należało wezwać wnioskodawcę o skonkretyzowanie swojego żądania. Organ I instancji nie uczynił tego, w konsekwencji organ odwoławczy prawidłowo uznał, że przedmiotowe pismo nosi wszystkie cech odwołania, a zatem zgodnie z art. 227 Ordynacji podatkowej organ I instancji powinien przekazać je bez zbędnej zwłoki organowi odwoławczemu, celem właściwego rozpoznania.
Z uwagi na powyższe, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło