I SA/Kr 377/17

WyrokWSA w Krakowie2017-06-20

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Jarosław Wiśniewski, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny i organ odwoławczy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, nie informując o tym pozostałych uczestników postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny i organ odwoławczy naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 61 § 4 KPA w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 10 KPA, nie zawiadamiając pozostałych uczestników postępowania egzekucyjnego o złożonych przez skarżącego zarzutach do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz o wydanych w tym przedmiocie postanowieniach. Brak czynnego udziału wszystkich stron w postępowaniu stanowi wadę proceduralną uzasadniającą uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
W toku postępowania egzekucyjnego zajęto nieruchomość należącą do A.F. Sporządzono protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości, do którego A.F. wniósł zarzuty, kwestionując prawidłowość wyceny. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. A.F. zaskarżył postanowienie organu odwoławczego do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów KPA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 377/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędziowie: WSA Jarosław Wiśniewski, WSA Urszula Zięba, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 20 czerwca 2017 r., sprawy ze skargi A.F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 lutego 2017 r. nr [..] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości - uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego, jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego A.F., na podstawie tytułów wykonawczych własnych oraz wystawionych przez wierzyciela: Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniami z dnia 20 maja 2014 r. nr [...] i nr [...] dokonano zajęcia nieruchomości będącej własnością zobowiązanego, stanowiącej lokal mieszkalny przy ul. T. w T, dla której Sąd Rejonowy w T. VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. W dniu 25 maja 2016 r. w organie egzekucyjnym został spisany protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości stanowiącej własność zobowiązanego. Do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości, zobowiązany wniósł zarzuty, podkreślając, iż mają one charakter wstępny z uwagi na brak przedstawienia stronie operatu szacunkowego sporządzonego dnia 27 listopada 2014 r., zaktualizowanego w dniu 11 kwietnia 2016 r., w oparciu o który sporządzona została wycena nieruchomości. Pomimo braku wglądu w operat szacunkowy, wnioskujący stwierdził, że wartość nieruchomości - biorąc pod uwagę jej lokalizację, stan techniczny budynku, powierzchnię lokalu oraz parceli - oszacowana została rażąco nisko. Organ egzekucyjny pismem z dnia 12 sierpnia 2016 r. przesłał wnioskodawcy potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię operatu szacunkowego wartości nieruchomości. Zobowiązany pismem z dnia 16 września 2016 r. uzupełnił zarzuty do opisu i oszacowania, wnosząc o przeprowadzenie ponownych oględzin i wydanie opinii uzupełniającej, przy uwzględnieniu nieruchomości porównywanych położonych w centrum miasta, ze względu na zbyt niską szacunkową wartość nieruchomości. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 28 października 2016 r. nr [...] uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że sporządzony w dniu 25 maja 2016 r. protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości zawiera wszystkie elementy określone przepisami prawa i w związku w z tym sporządzony został prawidłowo. Nadto organ podkreślił, że w dniu 11 kwietnia 2016 r. dokonano aktualizacji operatu szacunkowego, w którym uaktualniono także wartość rynkową nieruchomości do kwoty 121 600,00 zł, co potwierdza rzetelność organu w dokonaniu opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W zażaleniu A.F. wskazał, że metoda wyceny nieruchomości, na podstawie, której dokonano oszacowania, poprzez zastosowanie nieprawidłowych współczynników została niewłaściwie zastosowana, co spowodowało zaniżenie wartości nieruchomości. Strona podniosła, że kwestią pominiętą przez biegłego, mającą duży wpływ na rzeczywistą wartość wycenianej nieruchomości, jest fakt prowadzenia inwestycji przez Polskie Koleje Państwowe w okolicy nieruchomości znajdującej się przy ul. T. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu i dokładnej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, postanowieniem z dnia 6 lutego 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W pierwszej kolejności organ II instancji wskazał na treść art. 110s ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.) - dalej "u.p.e.a.", art. 156 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.), oraz § 55 ust. 2, § 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109), podkreślając, że operat szacunkowy z dnia 27 listopada 2014 r. został wykonany przez uprawnioną do tego osobę posiadającą uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania wartości nieruchomości, a ponadto z uwagi na upływ 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, organ egzekucyjny, wezwał rzeczoznawcę majątkowego do potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego. Jak podkreślono, w dniu 11 kwietnia 2016 r. rzeczoznawca majątkowy dokonał aktualizacji operatu szacunkowego, który stał się podstawą protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości spisanego w dniu 25 maja 2016 r. w siedzibie organu egzekucyjnego. Kolejno organ II instancji wskazał, że elementy niezbędne protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości wyznacza przepis art. 110r § 1 u.p.e.a., który w punkcie 7 wymienia "określenie wartości nieruchomości z podaniem jego podstaw". Nadto podkreślono, że organ egzekucyjny nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego. Jest on jednak zobowiązany do zbadania przesłanek na podstawie których rzeczoznawca majątkowy wycenił nieruchomość i skontrolowania prawidłowości (kompleksowości i logiczności) rozumowania rzeczoznawcy majątkowego. Kontrola taka powinna polegać na sprawdzeniu z punktu widzenia logiki i doświadczenia życiowego prawidłowości rozumowania przedstawionego w opinii rzeczoznawcy. W ocenie organu nadzoru operat szacunkowy sporządzony został zgodnie z powołanym wyżej przepisem § 55 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego i zawiera wszystkie niezbędne elementy, wymienione w § 56 rozporządzenia. Rzeczoznawca majątkowy dokonał wyceny nieruchomości będącej własnością zobowiązanego, po przeprowadzeniu jej oględzin w dniach 5 listopada 2014 r. i 15 marca 2016 r., z których spisano notatki i sporządzono dokumentację fotograficzną. W wizji uczestniczyli pracownicy organu egzekucyjnego i zobowiązany, który udzielał informacji dotyczących stanu prawnego i faktycznego nieruchomości. Protokoły z oględzin podpisane zostały przez zobowiązanego bez uwag i zastrzeżeń. W sporządzonym przez rzeczoznawcę operacie szacunkowym zawarty został dokładny opis nieruchomości, z uwzględnieniem jej stanu technicznego i udziału opisanego lokalu we współwłasności nieruchomości (udział w części wspólnej budynku oraz części gruntu). Uwzględniono warunki urbanistyczne oraz lokalizację nieruchomości, dokonano także analizy porównawczej lokalnych cen transakcyjnych nieruchomości. Określając sposób wyceny nieruchomości rzeczoznawca podkreślił, że wartość nieruchomości zależna jest od jej lokalizacji i wielkości powierzchniowej. Wycena nieruchomości dokonana została według obowiązujących metod z uwzględnieniem cech warunkujących wartość nieruchomości lokalowej - lokalu mieszkalnego, a jej podstawą były notowania rynku nieruchomości. W wycenie uwzględniono stan lokalu i zakres koniecznego remontu ("lokal jest w stanie surowym zamkniętym", "-wymaga znacznych nakładów na przywrócenie go do użytkowania", "stan zły", "nie nadający się do zamieszkania"). Wyceny wartości gruntu dokonano na podstawie porównywalnych gruntów w obrocie rynkowym. Zdaniem organu II instancji, podnoszona w zażaleniu kwestia "prowadzenia w okolicy nieruchomości znajdującej się przy ul T.inwestycji przez Polskie Koleje Państwowe", co ma - w ocenie strony - zwiększyć wartość znajdujących się w okolicy nieruchomości, jest bez znaczenia dla dokonanej wyceny nieruchomości, a dotyczy jedynie przyszłości, która nie ma wpływu na realne, aktualne dane, obowiązujące w dniu sporządzenia operatu szacunkowego. Jednocześnie organ zaznaczył, iż wszelkie okoliczności mające wpływ na podniesienie wartości przedmiotowej nieruchomości znajdą odzwierciedlenie podczas prowadzonej licytacji, gdyż osoby uczestniczące w licytacji, przed jej rozpoczęciem na pewno zapoznają się z położeniem nieruchomości. Uwzględniając powyższe, organ stwierdził, że operat szacunkowy z dnia 27 listopada 2014 r., uaktualniony w dniu 11 kwietnia 2016 r., sporządzony został zgodnie z obowiązujący przepisami i jest poprawny pod względem formalnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 77 § 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.). W uzasadnieniu powtórzył okoliczności zgłaszane uprzednio w zarzutach i zażaleniu, a dotyczące niewłaściwej metody wyceny nieruchomości. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu i instancji. W uzasadnieniu skargi zostały powtórzone argumenty, że opis i oszacowanie nieruchomości stanowiącej własność A.F. jest niejasny i nierzetelny z uwagi niedokładność przeprowadzonych oględzin oraz, że metoda wyceny nieruchomości została zastosowana nieprawidłowo. Według skarżącego na przestrzenie całego postępowania żaden z organów nie sprawdził, czy powtarzane stwierdzenie, że "porównywane nieruchomości znajdują się w centrum miasta Tarnowa" jest zgodne z prawdą. Z analizy odległości od centrum wskazanych w operacie nieruchomości wynika jasno, że tylko jeden z jedenastu wskazanych przez biegłego lokali mieszkalnych można uznać jako lokal znajdujący się w ścisłym centrum miasta tj. lokal przy ul. S. Jeżeli chodzi o pozostałe lokale, to ich odległość od centrum wynosi średnio ok. 4-5 km. Oczywistym jest zatem, że wartość wycenionej nieruchomości A.F. musiała zostać zaniżona skoro porównano ją z nieruchomościami oddalonymi od centrum o kilka kilometrów, co czyni zarzuty skargi za uzasadnione. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej – "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż zarzuty w niej podniesione. Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej narusza przepisy postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie, było ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego uznające zarzuty skarżącego wniesione do opisu i oszacowania wartości nieruchomości za nieuzasadnione. Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że stosownie do treści art. 110m § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm. powoływanej dalej jako "u.p.e.a.", po upływie terminu określonego w wezwaniu zobowiązanego do zapłaty dochodzonych należności organ egzekucyjny dokonuje opisu i oszacowania zajętej nieruchomości. O terminie opisu i oszacowania nieruchomości organ egzekucyjny zawiadamia znanych mu uczestników postępowania, jak również innych, nieznanych mu uczestników postępowania poprzez obwieszczenie publiczne wywieszone w siedzibie urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego, nie później niż na 14 dni przed rozpoczęciem opisu (art. 110o § 1-3 u.p.e.a.). Z przeprowadzonej czynności opisu i oszacowania organ sporządza protokół, którego treść określa art. 110r u.p.e.a. Zgodnie z treścią art. 110u § 1 u.p.e.a. zarzuty do oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartość nieruchomości. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości przysługuje zażalenie. Uregulowana w powyżej powołanym przepisie instytucja zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości stanowi samodzielny środek prawny, którego nie należy identyfikować z zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, o jakich mowa w art. 33-35 u.p.e.a. Jak wynika wprost z art. 110u § 1 u.p.e.a., zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone w 14 dniowym terminie liczonym od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości, który to termin może zostać przywrócony na zasadach ogólnych, określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, powoływanej dalej jako "k.p.a." Legitymacja do wniesienia zarzutu służy każdemu uczestnikowi postępowania egzekucyjnego. Zarzut wnosi się do organu egzekucyjnego prowadzącego postępowanie, który wydaje rozstrzygnięcie w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Na postanowienie organu odwoławczego w sprawie zarzutów, przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. Grześkiewicz W. komentarz do art. 110u ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w) Kijowski D.R. (red.) Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, LEX 2015; Ofiarska M., Opis i oszacowanie wartości nieruchomości, Komentarz praktyczny ABC nr 71331). Z akt sprawy wynika, że organ ustalił prawidłowy krąg uczestników postępowania egzekucyjnego tj. zobowiązanego A.F., uczestników: B.F. i L.F. oraz wierzycieli: Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T i stosownie do art. 110o § 1 u.p.e.a. zawiadomił ich o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości (lokal mieszkalny nr 1 stanowiący odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym przy ul Tw T). W opisie i oszacowaniu wartości nieruchomości uczestniczyli zobowiązany oraz przedstawiciel jednego z wierzycieli, natomiast pozostałym uczestnikom (B.F. i L.F.) oraz drugiemu wierzycielowi protokół opisu i oszacowania został przesłany pocztą za pismami z dnia 25 maja 2016 r. Wszyscy zostali pouczenie o możliwości złożenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy zarzuty do opisu i oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości zostały złożone przez skarżącego - zobowiązanego F. O zainicjowaniu przez skarżącego postępowania w sprawie zarzutów organ egzekucyjny w żaden sposób nie poinformował pozostałych uczestników postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu organ egzekucyjny powinien zawiadomić pozostałych uczestników postępowania egzekucyjnego o złożonych przez skarżącego zarzutach załączając do takiego zawiadomienia odpis złożonych zarzutów. Powinność takiego działania należy wyprowadzić z treści art. 110u § 1 u.p.e.a., który stanowi, że zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego, a także z ogólnych zasad postępowania administracyjnego takich jak wynikającej z treści art. 9 k.p.a., według którego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (...). W tym miejscu należy przypomnieć, że stosownie do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Z przytoczonego przepisu wynika obowiązek organu administracji publicznej ustalenia z urzędu, które osoby będą stronami postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a następnie powiadomić te strony o wszczęciu postępowania. Powyższa zasada powinna znaleźć odpowiednie zastosowanie w postepowaniu egzekucyjnym. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny ustalił osoby (podmioty) będące uczestnikami postępowania egzekucyjnego i na etapie przeprowadzania czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości zagwarantował im prawo uczestniczenia w przeprowadzonych czynnościach. Natomiast uchybił przepisowi art. 61 § 4 k.p.a. na etapie zgłoszenia zarzutów, inicjującego postępowanie administracyjne (egzekucyjne) w tym zakresie Art. 61 § 4 k.p.a. stanowi formę realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.). Organ administracji państwowej zobowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, nie może tylko jej gwarantować udziału w postępowaniu lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy inne jednostki (wyrok NSA z 26 czerwca 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 684/97). Dalej organ egzekucyjny wydając postanowienie z dnia 28 października 2016 r. uznające zarzuty wniesione przez skarżącego za nieuzasadnione, doręczył swoje rozstrzygnięcie wyłącznie skarżącemu z pominięciem pozostałych uczestników postępowania egzekucyjnego. Tym samym pozbawił pozostałych uczestników możliwości złożenia zażalenia na wydane postanowienie czym został naruszony wspomniany już art. 10 k.p.a., statuujący zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu (organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań). Przepis ten znajduje także zastosowanie, gdy postępowanie kończy się wydaniem postanowienia, z czym mamy do czynienia w postępowaniu egzekucyjnym. Zasada wynikająca z art. 10 k.p.a. dotyczy postępowania prowadzonego przed organami I i II instancji. Oczywistym zatem jest, również obowiązkiem organu II instancji było prowadzenie postępowania wobec wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji organ II instancji zobligowany był do doręczenia postanowienia wszystkim zobowiązanym osobom. Wniesienie zażalenia przez jednego z uczestników uczyniło postanowienie organu I instancji w sprawie uznania zarzutów za nieuzasadnione, rozstrzygnięciem nieostatecznym również dla pozostałych uczestników, którzy zażalenia nie wnosili. Dlatego też adresatem postanowienia ostatecznego organu II instancji powinny być również wszyscy uczestnicy postępowania egzekucyjnego, niezależnie, który z nich składał zażalenie od postanowienia organu I instancji. W rozpoznanej sprawie, zażalenie od postanowienia uznającego zarzuty za nieuzasadnione złożył tylko skarżący A.;F.. Adresatem wydanego po rozpatrzeniu przedmiotowego zażalenia postanowienia, organ II instancji uczynił tylko i wyłącznie skarżącego, tylko jemu postanowienie to został doręczone. W opisanej sytuacji na organie II instancji stosownie do art. 131 w związku z art. 144 k.p.a. i w związku z art. 18 u.p.e.a. spoczywał obowiązek zawiadomienia pozostałych uczestników postępowania o wniesionym zażaleniu i prowadzenia postępowania z ich udziałem oraz doręczenia zaskarżonego postanowienia także pozostałym uczestnikom postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji prowadząc postępowanie bez udziału wszystkich uczestników, także naruszył art. 10 § 1 k.p.a. Udział strony "w każdym stadium postępowania" dotyczy zarówno postępowania podatkowego w pierwszej instancji i w drugiej instancji. Należy go rozumieć jako udział strony w czynnościach mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i w których udział przewiduje k.p.a. Reasumując należy stwierdzić, że skoro art. 110o u.p.e.a. przewiduje w czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości udział wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego, to w opinii Sądu wszyscy uczestnicy powinni również mieć zagwarantowany udział w każdym stadium postępowania zainicjowanego złożeniem zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, o których mowa w art. 110u § 1 u.p.e.a. W przeciwnym wypadku, postępowanie jest dotknięte wadą, stanowiącą przesłankę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), skutkującą koniecznością uchylenia decyzji. Pominięcie w postępowaniu administracyjnym osoby zainteresowanej w rozumieniu art. 28 k.p.a., (wszyscy uczestnicy, o których mowa w art. 110o § 1 u.p.e.a. są osobami zainteresowanymi) stanowi poważne naruszenie prawa uzasadniające ponowne rozpoznanie sprawy przez organ I instancji - tym razem z udziałem wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego. W ten bowiem sposób uczestnikom tym gwarantuje się poszanowanie ich praw i realną możliwość działania w sprawie. Nie można przy tym z góry założyć, że udział tejże osoby nie będzie miał wpływu na wynik sprawy. W takim bowiem wypadku zawiadomienie osoby zainteresowanej o postępowaniu w istocie stanowiłoby li tylko pozbawioną znaczenia czynność proceduralną, a nie gwarancję czynnego udziału. Skoro zatem w postępowaniu w przedmiocie zarzutów do opisu oszacowania wartości nieruchomości nie brali udziału wszyscy uczestnicy postępowania egzekucyjnego dokonywanie przez Sąd oceny zarzutów sformułowanych w skardze należy uznać za przedwczesne, zaś rozpatrując ponownie zarzuty skarżącego organ egzekucyjny będzie zobowiązany przeprowadzić postępowanie z udziałem wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło