I SA/Kr 381/08
PostanowienieWSA w Krakowie2008-11-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie organu powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę dochody i wydatki strony skarżącej?Ratio decidendi
Wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd, oceniając wniosek, bierze pod uwagę łączną sytuację finansową strony oraz obowiązek zagwarantowania prawa do sądu. W sytuacji, gdy dochody są niewystarczające do pokrycia kosztów utrzymania rodziny i kosztów sądowych, odmowa częściowego zwolnienia mogłaby prowadzić do pozbawienia strony prawa do rozpoznania skargi.Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącej złożył sprzeciw od postanowienia referendarza WSA w Krakowie, które oddaliło wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała, że jej pięcioosobowa rodzina osiąga miesięczny dochód w wysokości 1683,14 zł, ponosząc jednocześnie wysokie koszty utrzymania mieszkania, leczenia (łącznie 800 zł) oraz spłaty kredytu (1500 zł miesięcznie). W ocenie skarżącej, jej sytuacja finansowa uniemożliwia pokrycie pełnych kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą w ½ części wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. N.-T. o częściowe zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji postanawia: zwolnić stronę skarżącą w ½ części wpisu
Pismem z dnia [...] maja 2008r. pełnomocnik E. N.-T. zwanej dalej skarżącą, wniósł sprzeciw na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2008 roku sygn. akt I SA/Kr 381/08 oddalające wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji
Postanowienie referendarza zostało doręczone [...] maja 2008r.
W uzasadnieniu sprzeciwu, pełnomocnik skarżącej wskazał, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i trojgiem małoletnich dzieci. Ich miesięczny dochód wynosi 1 683,14zł. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie o pow. 62m2. Do syna skarżącej należy działka budowlana w N. S. o pow. 7a. Skarżąca nie posiada cennych nieruchomości, nie dysponuje zasobami pieniężnymi. Spłaca natomiast kredyt w wysokości 1500zł miesięcznie, ponosi koszty czynszu w kwocie 380,93zł, opłat za gaz 65zł, wodę 28,08, ogrzewanie 119,66zł oraz prąd 54zł. Dodatkowo, ze względu na przewlekłą chorobę skarżąca ponosi koszty leczenia w wysokości 400zł oraz koszty leczenia dziecka w wysokości 400zł. Nie jest więc w stanie uiścić całości kwoty wpisu.
Dodatkowo, pełnomocnik skarżącej, na wezwanie Sądu, przesłał kserokopię wyciągu bankowego, z którego wynikało, że konto firmowe zasilone zostało we wrześniu kwotą 100zł., z której regulowane zostały przede wszystkim opłaty bankowe i koszty upomnień od kredytu, co w konsekwencji spowodowało pozostawienie na koncie jedynie 9zł. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że płatności dokonywane są przede wszystkim w formie przekazów pocztowych, a nie przelewów bankowych.
W aktach sądowych znajduje się wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych należnych od skargi, w którym to wniosku skarżąca wykazała powyższe dane dołączając kserokopie dokumentów potwierdzających wielkość uzyskiwanych dochodów i wielkość ponoszonych wydatków. W aktach znajduje się również zeznanie PIT-28 za 2007r. męża skarżącej, w którym wykazano roczny przychód z działalności gospodarczej (handel odzieżą) w wysokości 5 423zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) zwanej dalej ustawą p.p.s.a., w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpatrzeniu.
W ocenie Sądu wniosek o częściowe zwolnienie z kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu przede wszystkim trzeba wyjaśnić, że przesłanki, jakie musi spełnić osoba fizyczna, aby nastąpiło przyznanie jej prawa pomocy, czy to w zakresie całkowitym, czy też częściowym, określono tylko w przepisie art. 246 ustawy p.p.s.a., Stosownie do art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; lub w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od opłat sądowych, sąd bierze pod uwagę łącznie: okoliczności stanowiące wykazanie, że osoba składająca wniosek nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz wynikający z art. 45 Konstytucji obowiązek zagwarantowania stronie prawa do sądu (vide: postanowienie z dnia 5 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Olsztynie sygn. II SA/Ol 684/07).
.
Skarżąca w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy podała, że łączny miesięczny dochód jej rodziny wynosi 1683,14zł miesięcznie z czego ponoszone są koszty utrzymania mieszkania (czynsz, gaz, woda, prąd), koszty leczenia (łącznie 800zl), koszty spłaty rat kredytowych (1500zł.).
W ocenie Sądu, kwota uzyskiwanego miesięcznie dochodu w zestawieniu z wykazanymi kosztami utrzymania pięcioosobowej rodziny ( w tym kosztami utrzymania małych dzieci urodzonych w 1997, 2002 i 2004 roku) jest kwotą zbyt małą na pokrycie całości należnych kosztów sądowych. Sąd wziął również pod uwagę, że ocenę prawną wyrażoną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2008r. sygn. akt [...] w analogicznej sprawie skarżącej. Odmówienie, w takiej sytuacji, skarżącej częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, przy opłacie z tytułu wpisu sądowego w wysokości 100zł., mogłoby w rzeczywistości oznaczać pozbawienie skarżącej prawa do rozpoznania skargi w postępowaniu sądowym. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzeczniczym Sąd nie może odmówić stronie prawa pomocy jeżeli w konsekwencji powodowałoby to wyłączenie czy też istotne ograniczenie jej prawa osądu (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi J.P.Tarno s.319 Wydawnictwo "Lexis Nexis").
W tym stanie sprawy na podstawie art. 260 w związku z art. 245 § 3 oraz 246 §1 pkt 2 ustawy p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło