I SA/Kr 384/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Asesor Protokolant: NSA Grażyna Jarmasz SO (del.) Ewa Rojek WSA Anna Znamiec (spr) Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2004r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 stycznia 2002r. [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 1996 rok I. Uchyla zaskarżoną decyzję II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych) Zgodnie z ewidencją pojazdów prowadzoną przez organ ds. komunikacji dla Miasta K. podatnik od [...].1995 r. jest właścicielem samochodu ciężarowego marki FSO - Warszawa model Truck o ładowności do 745 kg nr rej. [...]. Z tego tytułu był zobowiązany na mocy przepisu art. 9 - 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.) bez wezwania płacić podatek od środków transportowych. Zgodnie z par. 1 pkt 7 lit. b Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13 grudnia 1995 r. w sprawie podatku od środków transportowych (Dz. U. Nr 147, poz. 714) roczna kwota podatku za 1996 r. od tego pojazdu wynosiła 180,00 zł. Podatnik nie zapłacił ww. podatku. Organ podatkowy l instancji w dniu [...].1996 r. doręczył podatnikowi zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości zaległości w podatku od środków transportowych za 1996 r., a w dniu [...].2000 r., sygn. akt [...] wydał decyzję określającą podatnikowi wysokość zaległości podatkowej w kwocie 180,00 zł i odsetek za zwłokę [...] zł. Decyzja została doręczona podatnikowi w dniu [...].2001 r. Podatnik złożył odwołanie od decyzji, twierdząc, że podatek zapłacił, a roszczenie organu podatkowego uznał za bezpodstawne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że decyzja nie narusza prawa, jak wynika z dokumentów podatnik nie zapłacił podatku od środków transportowych od przedmiotowego pojazdu w 1996 r. Podatnik pomimo wezwania nie przedłożył stosownych dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało, ze postępowanie toczyło się przewlekle, ale na dzień wydania decyzji przez organ l instancji zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...].2002 r. wydało decyzję znak [...] utrzymującą w mocy decyzję organu l instancji. Na powyższą decyzje skargę wniósł podatnik, podtrzymując swoje twierdzenia, że zapłacił podatek, a równocześnie podkreślił, że postępowanie dotyczące poboru podatku za 1996 r. powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że decyzje nie naruszają prawa i nie kwalifikują się do uchylenia. Podatnik nie zapłacił podatku, a jego twierdzenia nie są poparte żadnymi dokumentami. W ocenie organu podatkowego II instancji, organ podatkowy l instancji miał prawo do wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej. Zaległość ta do końca 2001 r. nie uległa bowiem przedawnieniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało, że podatek za 1996 r. nie został pobrany do końca 2001 r., a organ nie podjął żadnej czynności przerywającej bieg przedawnienia. Zaległość tę organ l instancji odpisał z konta podatnika jako przedawnioną. Postępowanie w sprawie poboru tej zaległości stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy Za uzasadniony należy bowiem uznać podniesiony w skardze zarzut wydania zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu podatkowego l instancji w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego i zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za 1996 r. z przekroczeniem terminu określonego w art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). W powołanym przepisie ustalony został 5 - letni okres przedawnienia zobowiązania podatkowego, liczony od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Istota przedawnienia zobowiązania podatkowego polega na tym, że ze względu na upływ określonego czasu od momentu powstania zobowiązania podatkowego, w którym organy podatkowe nie podjęły czynności w celu jego wyegzekwowania lub czynności te okazały się nieskuteczne, zobowiązanie to wygasa. Wskutek przedawnienia zobowiązanie podatkowe przestaje istnieć. W rozpoznawanej sprawie kwestią zasadniczą jest dopuszczalność wydania i doręczenia decyzji organu odwoławczego po upływie 5 - letniego okresu przedawnienia. Zagadnienie przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek nie doręczenia decyzji organu odwoławczego przed upływem 5-letniego okresu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa było przedmiotem istotnych rozbieżności w orzecznictwie sądowym. Początkowo dominował pogląd przyjęty w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym do przedawnienia zobowiązań podatkowych nie dochodziło wówczas, kiedy decyzja określająca zobowiązanie podatkowe wydana przez organ l instancji przed upływem terminu przedawnienia wynoszącego 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Odmienny pogląd został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19.04.2000 r., sygn. akt III SA 917/99. W wyroku tym sąd stwierdził, że wydanie decyzji deklaratoryjnej przez organ I instancji nie przerywa biegu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06.10.2003 r. sygn. akt FPS 8/03 wyrażono pogląd, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa upłynął przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 06.11.2003 r., sygn. akt III SA 3066/01 oraz w wyroku z dnia 19.04.2000 r. sygn. akt lII SA 917/99 jak również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10.06.2003 r. sygn. akt III RN 116/02. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz powołanym wyroku z dnia 06,11.2003 r. Zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...].2002 r. i doręczona skarżącemu w dniu [...].2002 r. czyli z przekroczeniem pięcioletniego okresu przedawnienia, który dla zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 1996 rok upłynął w dniu 31.12.2001 r. Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.) zobowiązanie podatkowe w tym podatku powstaje z mocy prawa, a podatnicy są zobowiązani do zapłaty podatku od środków transportowych bez wezwania co do zasady w terminie do dnia 15 - go lutego i do dnia 15 - go września każdego roku. Zatem zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych za 1996 rok zgodnie z przepisem art. 70 § 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa wygasło z dniem 31.12.2001 r. Wydając decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze, będące organem odwoławczym zobowiązane było uwzględnić upływ tego terminu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podaje bowiem, że nie zaistniała którakolwiek przesłanka wymieniona w przepisie art. 70 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Organ podatkowy l instancji nie podjął żadnych czynności enumeratywnie wymienionych w art. 70 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, które przerywałyby bieg terminu przedawnienia lub powodowałyby zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Upływ czasu powoduje zatem wygaśnięcie zobowiązania bez względu na to, czy postępowanie podatkowe toczy się przed organem pierwszej, czy drugiej instancji. Wydanie decyzji administracyjnej przez organ l instancji w postępowaniu podatkowym dwuinstancyjnym nie stanowi ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja organu podatkowego l instancji (nieostateczna) nie stanowi wiążącego stronę określenia jej zobowiązania. Taki, wiążący skutek prawny decyzji uzyska ona dopiero po uzyskaniu przymiotu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny, badając zarzut przedawnienia, ustala datę wygaśnięcia zobowiązania. Jeżeli zobowiązanie podatkowe wygasło przed dniem wydania decyzji organu drugiej instancji, decyzja nie uwzględniająca terminu przedawnienia podlega uchyleniu jako naruszająca prawo materialne, ponieważ organ II instancji nie może orzekać o zobowiązaniu, które już wygasło. Jeżeli zatem w trakcie toczącego się postępowania podatkowego zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, postępowanie to jako bezprzedmiotowe należy stosownie do treści przepisu art. 70 b cyt. ustawy Ordynacja podatkowa umorzyć w drodze postanowienia. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).