I SA/Kr 385/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. D. – K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 stycznia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej I. D. – K. o zwolnienie od kosztów sądowych W dniu [...] marca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej I. D. – K. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia [...] maja 2009 r., w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 stycznia 2009 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu świadczenia emerytalnego wynosi 1.276,75 zł. Według oświadczenia skarżącej w skład posiadanego majątku wchodzi dom o pow. 1119m2 nieruchomość rolna o pow. 0,5 ha oraz działka budowlana o pow.600 m2 z rozpoczętą budową domu. Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż po śmierci męża ciężko jej samodzielnie utrzymać się. Jej emerytura jest zbyt niska w stosunku do podstawowych kosztów utrzymania a brak jest płynnych składników majątkowych. Do pisma z dnia [...] maja 2009 r. uzupełniającego wniosek dołączone zostały następujące dokumenty: odcinek pobieranego świadczenia emerytalnego, kserokopię faktur za wodę i ścieki, energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, dostawę gazu oraz wywóz śmieci. Z przedstawionego zestawienia miesięcznych wydatków wynika, iż opłaty za wodę, ścieki, energie elektryczną oraz wywóz nieczystości wynoszą 187,48 zł. Skarżąca przedstawiła również rachunki za dostawę gazu w okresie zimowym za gaz. Nie przedstawiła natomiast rozliczeń za dostawę gazu za bieżący okres rozliczeniowy. Ponadto dołączyła też rachunek za usługi telekomunikacyjne w okresie od [..] sierpnia 2008- do [..] sierpnia 2008r. na kwotę 49,06 zł. Dodatkowo jak wynika z przedstawionej faktury za dostawę energii elektrycznej z dnia [...] marca 2009 r. skarżącej została zwrócona kwota 608,66 tytułem nadpłaty za poprzedni okres rozliczeniowy. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W tym miejscu należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzić do wypadków, których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania prawa pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznym utrzymania dla niej i jej rodziny. W przedmiotowej sprawie skarżąca jak posiada stały miesięczny dochód, bez obciążeń. Analizując przedstawione przez skarżącą zestawienie miesięcznych wydatków i odnosząc je do uzyskiwanych dochodów Sąd uznał, iż poniesienie przez nią kosztów postępowania, które na obecnym jego etapie sprowadzają się do wpisu w wysokości 100 zł ( rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 24 grudnia 2003 r/ Nr 221, poz. 2193 z póź. zm. - § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia), nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla skarżącej. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W opinii Sądu strona decydując się na wszczęcie postępowania sądowego winna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności te okazały się niewystarczające może zwrócić się o pomoc do państwa. Skarżąca dysponująca stałym dochodem jest w stanie wygospodarować z domowego budżetu środki pieniężne umożliwiające wszczęcie postępowania sądowego. Tym bardziej, że skarżąca dysponuje majątkiem w postaci nieruchomości budynkowych i gruntowych, który w przypadku braku środków pieniężnych na zaspokojenie zobowiązań wobec Skarbu Państwa pozwalają na zaciągniecie kredytów zabezpieczonych hipotecznie przeznaczonych na ten cel. Należy również zauważyć, że skarżąca korzysta z pomocy kwalifikowanego pełnomocnika, pomimo, iż w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji nie obowiązku udziału profesjonalnego pełnomocnika. Powierzenie sprawy pełnomocnikowi z wyboru wprawdzie nie jest okolicznością, która sama przez się zdecydować o zasadności bądź bezzasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, okoliczność ta podlega jednak ocenie Sadu w całości sytuacji majątkowej strony skarżącej ( orzeczenie SN z dnia 6 listopada 1953. sygn. akt I C 1427/53, OSN 1954/2/52). Podsumowując należy zauważyć, ze zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach : z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85)> Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, ze strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).