I SA/Kr 386/10
WyrokWSA w Krakowie2010-05-11
Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, Piotr Głowacki, Maja Chodacka, Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania powinno nastąpić do powierzchni zadeklarowanej we wniosku, czy do powierzchni faktycznie stwierdzonej w wyniku kontroli, jeśli różnica między nimi nie przekracza 3% lub 2 hektarów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przyznaje się do powierzchni faktycznie stwierdzonej w wyniku kontroli, nawet jeśli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną nie przekracza 3% lub 2 hektarów. Kluczowe jest rzeczywiste użytkowanie rolnicze gruntu, a nie dane z ewidencji gruntów.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009, deklarując 3,74 ha. Kontrola administracyjna wykazała, że powierzchnia uprawniona do płatności wynosi 3,68 ha z powodu zadrzewień i drogi na części działek. Organ pierwszej instancji przyznał płatność do mniejszej powierzchni, co utrzymał w mocy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że płatność powinna być przyznana do całej zadeklarowanej powierzchni, zgodnej z ewidencją gruntów.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 386/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.), WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2010r., sprawy ze skargi M. K., na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 30 grudnia 2009 r. Nr [...], w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych, warunkach gospodarowania na rok 2009 r., skargę oddala.
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 grudnia 2009r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 12 października 2009r. nr [...]w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 2 kwietnia 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącego M. K. o przyznanie m.in. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania strefa ze specyficznymi utrudnieniami na rok 2009 (dalej: ONW).
Wniosek dotyczył przyznania płatności do obszaru 7 działek rolnych, położonych na 7 działkach ewidencyjnych, znajdujących się w pow. K., gm. S., obr. S. Skarżący łącznie zadeklarował 3,74 ha do płatności ONW.
Postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego zostało zakończone decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 12 października 2009r. Nr[...], na mocy której skarżącemu przyznano płatności ONW na 2009 r. w kwocie 971,52 zł. Przyczyną pomniejszenia kwoty przyznanej płatności były wyniki kontroli administracyjnej (oparte głównie o zdjęcia terenów zadeklarowanych do płatności). W wyniku kontroli stwierdzono, iż powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2009. Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami wynosi 264,00 zł. Powierzchnia deklarowana na obszarze ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami wynosi 3,74 ha. Tymczasem powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami wynosi 3,68 ha.
Ustalenia powyższego dokonano w oparciu o pomiary tzw. powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG), wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ZSZiK ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta. PEG jest obliczana dla każdej działki ewidencyjnej, na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz zdjęć lotniczych poszczególnych działek.
W przypadku działki rolnej B z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni (0,60 ha) wykluczono na podstawie w/w pomiarów (0,01 ha), działki rolnej C z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni (0,45 ha) wykluczono na podstawie w/w pomiarów (0,05 ha). Łączna powierzchnia wykluczonych z płatności ONW gruntów wynosi 0,06 ha. Konsekwencją stwierdzonych w przedmiotowej sprawie zawyżeń było przyznanie płatności ONW do powierzchni stwierdzonej (3,68 ha).
Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek położonych na obszarze ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 1,63%.
Na podstawie art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), w związku z art. 16 ust. 1, 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (D z. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74 ze zm.), jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3%, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej.
Pismem z dnia 22 października 2009 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności do powierzchni 3,74 ha, a nie do powierzchni 3,68 ha, bowiem to wyższa powierzchnia powinna zostać przyjęta do przyznania płatności.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją przywołaną na wstępie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z uwagi charakter płatności, o jakie skarżący się ubiega, postępowanie wyjaśniające organów ARiMR jest skoncentrowane na ustaleniu, jaka część powierzchni zadeklarowanej przez stronę w jej wniosku o przyznanie wsparcia jest uprawniona do jego przyznania.
Z decyzji organu I instancji odwołania wynika, że ustalanie powierzchni działek odbyło się na etapie kontroli administracyjnej wniosku strony. Art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) wskazuje, że kontrola tego rodzaju ma na celu skuteczne zweryfikowanie zgodności danych przedstawionych we wniosku, którego będzie dotyczyć, ze stanem faktycznym.
Podczas tego etapu postępowania, dane z wniosku są porównywane m.in. z bazą ewidencji gruntów i budynków, wnioskami innych producentów i danymi z rejestrów zwierząt gospodarskich. Określanie powierzchni uprawnionej do płatności odbywa się jednak przede wszystkim na podstawie dostępnych w systemie informatycznym agencji zdjęć lotniczych zadeklarowanego terenu, na których można prowadzić pomiary powierzchni i odległości (tzw. ortofotomap). Na podstawie danych zawartych w EGiB oraz zdjęć lotniczych, dla obszaru każdej z działek ewidencyjnych deklarowanych do płatności jest również obliczana tzw. powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (tzw. PEG). Odpowiada ona powierzchni, która zgodnie z posiadanymi przez ARiMR danymi jest użytkowana rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej i w związku z tym służy Agencji m.in. do praktycznej kontroli wniosków o płatności do gruntów rolnych (tj. obliczania powierzchni uprawnionej do płatności na danej działce ewidencyjnej). Stosowanie do kontroli narzędzi opartych o system informacji geograficznej (tj. np. : ortofotomap i PEG) wynika z art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16 z późn. zm.). Zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.). przyznanie płatności do obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnie referencyjną (tj. w/w PEG) ma charakter wyjątku i musi być odpowiednio uzasadnione.
Decyzja, od której wniesiono odwołanie była przede wszystkim wynikiem stwierdzenia, że powierzchnia uprawniona za 2009 r. do płatności ONW była mniejsza niż powierzchnia, którą zadeklarowano we wniosku. Tę niezgodność ustalono na podstawie pomiarów przeprowadzonych na dostępnych w systemie informatycznym Agencji zdjęciach lotniczych terenu wspomnianych działek. Zawartość tych zdjęć oraz dane PEG nie pozwalały na uznanie, że na całym obszarze zgodnie z normami prowadzona jest uprawa roślin zadeklarowanych we wniosku strony. Wynikało to z wykrycia na zdjęciach obszaru działek zadrzewień i drogi. Części działek odznaczające się takimi charakterystykami zostały wykluczone z wniosku strony.
Z uwagi na zawartość zdjęć terenu, pomiary dokonane przez organ I instancji zostały uznane przez organ odwoławczy za prawidłowe. W wyniku porównania powierzchni działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych z powierzchniami uprawnionymi do przyznania płatności (PEG), stwierdzono zawyżenie na działce rolnej B o 0,01 ha i na działce rolnej C o 0,05 ha, W związku z powyższym powierzchnia uprawniona do płatności ONW działki rolnej B, uległa zmniejszeniu z 0,60 ha do 0,59 ha, natomiast powierzchnia uprawniona do płatności ONW na działce rolnej C wyniosła ostatecznie 0,40 ha (deklarowano 0,45 ha).
Stwierdzone nieprawidłowości oznaczało brak dochowania przez stronę podstawowych wymogów związanych z płatnościami, o jakie starano się w przedmiotowej sprawie. Dotyczy to w szczególności § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" [...]. Zgodnie z przepisami tego rozporządzenia płatności tego rodzaju przysługują producentowi rolnemu, który terminowo złoży odpowiedni wniosek i który posiada (tj. faktycznie użytkuje rolniczo) odpowiedni areał zadeklarowanych działek rolnych. Do momentu wydania mniejszej decyzji strona nie przedłożyła żadnych materiałów mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ I instancji.
Konsekwencje stwierdzonego w niniejszej sprawie zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności ONW reguluje art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), w związku z art. 16 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. (Dz. U. WE L 368 z 23.12.2006, str. 74 ze zm.). Zgodnie z ich brzmieniem, jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar ustalony (faktycznie uprawniony do pomocy) dla danej grupy upraw, to pomoc jest przyznawana do obszaru ustalonego dla tej grupy upraw, ale tylko w wypadku, jeżeli różnica między obszarem zadeklarowanym a uprawnionym wynosi mniej niż 3% lub dwa hektary.
W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności ONW - strefa ze specyficznymi utrudnieniami wynosi w przedmiotowej sprawie 3,68 ha. Pierwotnie zadeklarowano do tych dopłat 3,74 ha. Łączne zawyżenie powierzchni zadeklarowanej pierwotnie wyniosło w stosunku do powierzchni faktycznie uprawnionej do płatności 1,63%.
Nie stwierdzono, aby był to wynik celowego działania producenta. Ponieważ zawyżenie nie przekroczyło 3% ani 2 ha, to zgodnie z zapisem art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w związku z art. 16 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006, w/w płatności przyznano do powierzchni stwierdzonej. W niniejszej sprawie oznaczało to przyznanie płatności ONW w wysokości 971,52 zł do pow. 3,68 ha.
W związku z tym po uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy, decyzja organu I instancji została uznana za prawidłową.
Na powyższą decyzję wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący nie zgodził się z pomniejszeniem przyznanych płatności ONW na 2009r. Stwierdził, iż powierzchnia uprawiana jest taka sama, jak powierzchnia zadeklarowana we wniosku. Zgodnie z zapisami w ewidencji gruntów skarżący ma określoną powierzchnię i ta powierzchnia gruntów jest uprawiana. Żadnych zmian w ewidencji gruntów nie było, a powierzchnia wynikająca z ewidencji gruntów jest obowiązująca.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżący nie zgadza się z zaniżeniem powierzchni działek, do których przyznano płatności ONW na 2009r. Zdaniem skarżącego to do powierzchni przez niego zadeklarowanej powinna być przyznana płatność. Tymczasem organy obu instancji wskazały, iż na skutek kontroli stwierdzono, iż powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku.
Należy stwierdzić, iż wbrew stanowisku skarżącego to nie powierzchnia działek wynikająca z ewidencji gruntów przesądza o wysokości przyznanej płatności. Decyduje powierzchnia działek rzeczywiście użytkowanych rolniczo. Nie można utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej. Dane dotyczące powierzchni działek rolnych nie są danymi, które wprowadza się do ewidencji gruntów. Skoro więc skarżący nie prowadzi upraw na całej powierzchni nieruchomości powinien dokonać pomiaru powierzchni upraw, a następnie wpisać tę powierzchnię do wniosku o dopłaty. Nadto to skarżący decyduje na jakim obszarze prowadzi produkcję rolną, a w związku z tym powierzchnia upraw co rok może się różnić od powierzchni ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków.
Należy podkreślić, iż dla potrzeb pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w tym na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania - istotnym pojęciem jest pojecie działki rolnej. Przywołane wyżej przepisy prawa, w tym § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2009 nr 40 poz. 329 ze zm.) jednoznacznie bowiem wskazują, iż płatność przysługują producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje rolniczo odpowiedni areał zadeklarowanych działek rolnych.
Dane zawarte w ewidencji gruntów i rejestrze gruntów mają charakter pomocniczy, a ich celem jest określenie położenia działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oraz ich ilości na poszczególnych działkach ewidencyjnych. W zakresie rozróżnienia pojęcia działki ewidencyjnej oraz działki rolnej w powyższym rozumieniu, jako obszar gruntu rolnego uprawiany rolniczo, nie można utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej. Pojęcie powierzchni działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, a powierzchni działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie jest pojęciem tożsamym, a ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych może się zmieniać w czasie, przy niezmienionych danych zawartych w rejestrze gruntów co do działek ewidencyjnych, ich powierzchni, rodzaju użytków rolnych na tych działkach i co do sposobu użytkowania działek rolnych. Dla potrzeb pomocy obszarowej, podstawowe znaczenie ma bowiem rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż różnica w powierzchni zadeklarowanej od powierzchni uprawnionej do dopłat wynikała z faktu wykrycia w toku kontroli obszaru zadrzewień i drogi. Skarżący nie kwestionował tej okoliczności, wskazując jedynie na fakt zgodności powierzchni zadeklarowanej z powierzchnią wynikającą z ewidencji gruntów.
Należy nadmienić, iż organ nie stwierdził, by zadeklarowanie niewłaściwej powierzchni było wynikiem celowego działania producenta. Skoro zawyżenie nie przekroczyło 3% ani 2 ha, to zgodnie z zapisem art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w związku z art. 16 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 organy przyznały płatności do powierzchni stwierdzonej.
Po analizie całości akt sprawy Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, stan faktyczny sprawy został ustalony, zebrano dowody niezbędne do rozstrzygnięcia w sprawie, organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a przy tym w treści decyzji organy podatkowe wnikliwe przedstawiły argumentację dotyczącą podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.
Dlatego też Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Sąd działając na podstawię art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło