I SA/Kr 387/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi S. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 15 stycznia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do listopada 2011 r. postanawia: - zawiesić postępowanie sądowe - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., decyzją z dnia 15 stycznia 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 7 sierpnia 2017 r. nr [...] określającą S. F. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec 2011 r. w kwocie [...]zł, za lipiec 2011 r. w kwocie [...]zł, oraz zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za sierpień 2011 r. w kwocie [...]zł, za wrzesień 2011 r. w kwocie [...]zł, za październik 2011 r. w kwocie [...]zł, za listopad 2011 r. w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, odnosząc się do kwestii terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego, który w odniesieniu do miesięcy od czerwca do listopada 2011 r. upływał 31 grudnia 2016 r. wskazał, że w sprawie wystąpiły okoliczności mające wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia podatku od towarów i usług. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego K. postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r. wszczął dochodzenie w sprawie posłużenia się przez podatnika w celu rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. oraz podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2011 r., nierzetelnymi fakturami VAT wystawionymi przez firmy: "O. " Sp. z o.o. w miesiącu listopadzie 2011 r., "R. " Sp. z o.o. w miesiącach: czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2011 r. oraz "A. " w miesiącu październiku 2011 r. tj. o przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2 K.k.s. w zw. z art. 6 § 2 K.k.s. Działając na podstawie art. 70c Ordynacji podatkowej, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego K. pismem z dnia 28 listopada 2016 r. zawiadomił podatnika o zawieszeniu z dniem 24 listopada 2016 r. biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za ww. miesiące z uwagi na wszczęte postępowanie karne skarbowe związane z niewykonaniem ww. zobowiązań podatkowych. Zawiadomienie to zostało doręczone w dniu 14 grudnia 2016 r. Organ II instancji powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że prawidłowo Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego K. zawiadomił podatnika, a nie jego pełnomocnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jak wyjaśnił, w odniesieniu do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego konieczna jest bowiem świadomość podatnika o tym, że jego zobowiązanie podatkowe nie ulegnie przedawnieniu w terminie wynikającym z art. 70 § Ordynacji podatkowej. Tym samym, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za kontrolowany okres został skutecznie zawieszony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. F. zarzucił m. in. naruszenie art. 70 § 1 i art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie przez organ faktu przedawnienia zobowiązania podatkowego i w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji wobec przedawnionego zobowiązania podatkowego, które stosownie do art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej wygasło. W opinii skarżącego, jeżeli organ doręczył pismo samej stronie z pominięciem pełnomocnika, doręczenie takie – jako dokonane z naruszeniem art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej - nie może być uznane za prawnie skuteczne. Przepis art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń, obarcza organy podatkowe prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczenia wszystkich pism procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Doręczenie pisma (zawiadomienia w trybie art. 70c Ordynacji podatkowej) stronie, w sytuacji gdy został ustanowiony pełnomocnik nie wywołuje żadnego skutku procesowego. Skoro prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi nie doręczono przedmiotowego zawiadomienia, nie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie należy dokonać szerszej wykładni przytoczonego przepisu, wychodzącej poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. Dotyczyć ona bowiem powinna także przypadku, gdy zawieszenie postępowania następuje z uwagi na wystąpienie z pytaniem prawnym do poszerzonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, które miało za przedmiot taki sam stan faktyczny i prawny. Ten kierunek wykładni celowościowej odpowiada istocie sądownictwa administracyjnego, w którym jednolitość orzecznictwa ma dużo większe znaczenie niż w sądownictwie powszechnym. Zadaniem sądu administracyjnego jest bowiem kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej, wobec czego zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji są odmienne stanowiska sądów administracyjnych, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym. W związku z tym wskazana podstawa zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego powinna być oceniana pod względem celowości, jak również ekonomiki procesowej. Opisana sytuacja występuje w niniejszej sprawie, albowiem na bazie wykładni art. 70c Ordynacji podatkowej w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego ujawniły się odmienne stanowiska w kwestii skuteczności doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w tym przepisie bezpośrednio podatnikowi w sytuacji, gdy w jego imieniu działał w postępowaniu podatkowym pełnomocnik. Wskazać należy, iż postanowieniem z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt I [...] Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przedstawić do rozpoznania składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: 1. Czy dla skuteczności zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie należy doręczyć bezpośrednio podatnikowi czy jego pełnomocnikowi, który został ustanowiony w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym, nawet jeżeli zawiadomienia tego dokonuje organ podatkowy, przed którym nie toczy się żadne postępowanie z udziałem pełnomocnika strony? 2. Czy uchybienie w realizacji powyższego obowiązku winno być badane przez pryzmat jego wpływu na wynik sprawy czy jako brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej? Jedną z zasadniczych kwestii wymagających przesądzenia w niniejszej sprawie jest właśnie ocena, czy doręczenie zawiadomienia z art. 70c Ordynacji podatkowej bezpośrednio skarżącemu, a nie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi wywołało skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie wydane orzeczenie w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwoli wyjaśnić pojawiające się na omawianym gruncie poważne wątpliwości prawne, a tym samym będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji postanowienia.