I SA/Kr 390/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.G. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30.12.2013r. , nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek D.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.12.2013r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" D.G. ur. w 1959r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem J.G. ur. w 1962r. Jedynym źródłem dochodu małżonków jest wynagrodzenie uzyskiwane przez D.G., z tytułu umowy o pracę, na ½ etatu, w wysokości 624 zł., miesięcznie. J.G. nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów czy świadczeń. Oboje mieszkają w jednorodzinnym budynku mieszkalnym , którego ¼ część J.G. odziedziczył po swoich rodzicach. Miesięczne wydatki rodziny obejmują : opłatę za energię elektryczną – ok. 200 zł., opłatę za gaz – 180 zł., opłatę za wodę i odprowadzanie ścieków – 120 zł. Strona skarżąca nie posiada oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Obecna sytuacja D.G. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych w jakiejkolwiek kwocie. Wraz z mężem utrzymuje się tylko z niskiego wynagrodzenia w wysokości 624 zł. a miesięczne opłaty rodziny wynoszą ok. 500 zł. (200 zł. + 180 zł.+ 120 zł. = 500 zł.). Nie posiada też ona żadnych oszczędności. Stąd stwierdzić należy, iż zwolnienie wnioskodawczyni od kosztów sądowych jest w pełni uzasadnione. Konieczność ich uiszczenia zagroziłaby bowiem realizacji podstawowych potrzeb życiowych jej i męża. W związku z tym oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. Orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).