I SA/Kr 391/06
WyrokWSA w Krakowie2007-08-10
Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, WSA Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za rok 1997, uwzględniając przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz Ordynacji podatkowej, a także czy uzasadnienie decyzji było wystarczające?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 122 i art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Brak było wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego, w tym dat i okoliczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz przerwania biegu przedawnienia pod rządami różnych ustaw. Niewłaściwe uzasadnienie decyzji uniemożliwiło stronie ocenę zgodności decyzji z prawem i obronę jej praw, a sądowi kontrolę legalności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku A. K. o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku akcyzowego za lata 1996-1997. Organ I instancji umorzył zaległość, jednak po wznowieniu postępowania odmówił umorzenia za rok 1997, uznając, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że skarżący uzyskiwał dochody pozwalające na spłatę zaległości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym przedawnienie zobowiązania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 391/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 sierpnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk (spr), Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2007r., sprawy ze skargi A. K., na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 22 września 2004r. nr [...], w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku akcyzowego, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 2.312,00 zł (dwa tysiące trzysta dwanaście złotych).
Decyzją z dnia [...] marca 2003 roku [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Limanowej umorzył skarżącemu A. K. na jego wniosek między innymi zaległość w podatku akcyzowym za lata 1996- 1997. Podstawą jej wydania była trudna sytuacja finansowa w jakiej się znalazł po zlikwidowaniu działalności, a w szczególności brak jakichkolwiek dochodów. W związku z tym , że pojawiły się nowe okoliczności faktyczne mające dla sprawy istotne znaczenie, istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane wcześniej organowi podatkowemu, Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu[...] grudnia 2003 r. wznowił postępowanie na podstawie art. 240 par. 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej po czym je umorzył w związku ze zmianą właściwości rzeczowej w zakresie podatku akcyzowego od l września 2003 roku. Akta sprawy zostały przekazane do Naczelnika Urzędu Celnego który po wznowieniu postępowania w dniu [...] czerwca 2004 r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i odmówił umorzenia w/w zaległości podatkowej za rok 1997.
Skarżący odwołał się od powyższej decyzji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez przyjęcie , że zobowiązanie na nim ciążące jako zaległość podatkowa w podatku akcyzowym za rok 1997 nie uległo na dzień wydania decyzji wygaśnięciu wskutek przedawnienia, naruszenie zasad postępowania , a w szczególności art. 123 par. 1 i art.200 par. 1 Ordynacji, brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji co do okoliczności powodujących wygaśnięcie w wyniku przedawnienia jedynie części zobowiązania ciążącego na podatniku , niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Rozpoznając odwołanie Dyrektor Izby Celnej w dniu [...] września 2004 roku decyzją o nr. [...]utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i.
W jej uzasadnieniu stwierdzono , iż decyzja umarzająca zaległość podatkową wydana została na podstawie niepełnych informacji o posiadanych przez skarżącego środkach finansowych. Przeprowadzone ponownie postępowanie wykazało , że w 2003 roku A. K. uzyskiwał dochody pozwalające mu na spłatę zaległości podatkowych w podatku akcyzowym.
Dyrektor Izby Celnej przywołał treść art. 70 par. 1Ordynacji podatkowej stanowiący o 5 -cio letnim terminie przedawnieniu zobowiązań podatkowych , treść par. 4 art. 70 o przerwaniu biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego .Odnosząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego t.j. art. 59 par.9 Ordynacji podatkowej, uznano go za bezzasadny. W przepisie tym mowa jest bowiem o tym , że zobowiązanie podatkowe wygasa wskutek przedawnienia a w sprawie niniejszej nie ma on zastosowania gdyż w zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego odniesiono się tylko do kwoty podatku akcyzowego , która nie uległa przedawnieniu. Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, gdyż zgodnie z art. 200 Ordynacji wyznaczył skarżącemu termin 7 dniowy do zapoznania się z materiałem dowodowym , który uznał za wystarczający i dlatego nie ustosunkował się do prośby podatnika o jego przedłużenie. Nie uznano zasadności zarzutu co do braku uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, gdyż okoliczności dotyczące wygaśnięcia w części zobowiązania w podatku akcyzowym za rok 1996 zostało wyjaśnione w decyzji organu I instancji, przy podaniu podstawy prawnej tj. art. 70 Ordynacji podatkowej .
Uznano tez , że w trakcie całego postępowania A. K. miał możliwość składania dowodów , wyjaśnień z czego nie skorzystał. Decyzje organu I instancji uznano za wy daną zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i prawidłową pod względem formalnym.
Powyższa decyzja ostała zaskarżona przez A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o jej uchylenie jak i poprzedzającej j ą decyzji organu I instancji. Decyzji tej postawiono zarzuty takie jak w odwołaniu a w szczególności:
1. naruszenie prawa materialnego : art. 59 par. 1 pkt.9 , art. 208 i 332
ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa / DZ. U. NR. 137 , poz. 926 ze zm./ oraz art. 40 , 47, 30 ust. 1-3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych / DZ. U. 1993 r , Nr. 108, poz. 486 ze zm./,
2. uchybienie zasad postępowania, które mogły mieć wpływ na jego wynik a to naruszenie art. 210 par. 1 ust.6 i par. 4 Ordynacji podatkowej,
3. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W uzasadnieniu skargi podniesiono , że decyzją organu podatkowego z dnia 14.01.1999 r. orzeczono o odpowiedzialności skarżącego jako wspólnika spółki cywilnej "D." za zobowiązania podatkowe z tytułu podatku VAT i podatku akcyzowego za lata 1995 - 1997. Powoduje to ten skutek , że zgodnie z art. 30 ustawy z 19. 12. 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych , zobowiązanie skarżącego przedawnia się w terminach przewidzianych dla zobowiązania spółki.
Z dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej tj. 1 stycznia 1998 r. ustawa o zobowiązaniach podatkowych straciła moc , przy czym Ordynacja podatkowa odmiennie regulowała kwestię momentu rozpoczęcia biegu przedawnienia po jego przerwaniu wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej , lecz nie może to zmienić skutków czynności dokonanych pod rządem ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Z materiału dowodowego wynika , że egzekucja w stosunku do spółki cywilnej D.została wszczęta w 1997 roku , umorzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do spółki nastąpiło w 1999 roku czyli pod rządem Ordynacji podatkowej ale ten fakt jaka skarżący podaje nie ma wpływu na bieg przedawnienia, gdyż stosownie do art. 30 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych , skutek w postaci rozpoczęcia biegu przedawnienia nastąpił w tym samym dniu w którym nastąpiło jego przerwanie.
W tym stanie rzeczy ustawowy termin przedawnienia dla zobowiązania , które powstało w 1997 roku upłynął 31 grudnia 2002 roku . czego Dyrektor Izby Celnej nie wziął pod uwagę przy wydawaniu decyzji.
Skarżący podnosi jak w odwołaniu ,iż organy nie wyjaśniły w uzasadnieniu z jakich powodów przyjęto że przedawnieniu uległa jedynie część zobowiązania na nim ciążącego , nie wskazano przepisów prawa jak również nie wskazano w jakim konkretnie dniu część zobowiązania uległa przedawnieniu. Marginesowo podniesiono , że w postępowaniu w sprawie zaległości podatkowych skarżącego z tytułu podatku VAT za lata 1996-1997 , które w początkowej fazie toczyło się łącznie z postępowaniem w sprawie zaległości podatkowych z tytułu podatku akcyzowego Dyrektor Izby Skarbowej umorzył decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. postępowanie z uwagi na upływ terminu przedawnienia.
Dyrektor Izby Celnej domagał się oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ.U. nr. 153 , poz. 1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności t.j. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Żądanie skargi może być uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd , iż rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania , jeżeli takie naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy / art. 145 par. 1 pkt1 cyt. ustawy.
Zasadniczy spór między stronami koncentruje się na kwestii związanej z przedawnieniem zobowiązania podatkowego jako zaległości podatkowej w podatku akcyzowym za 1997 rok wraz z odsetkami a w szczególności na tym , czy nie uległo ono wygaśnięciu wskutek przedawnienia.
W tej materii sięgnąć należy do decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2004 roku , w której uchylono decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2003 roku umarzającą Adamowi Kozakowi zaległość podatkową w kwocie 275.468, 20zł z tytułu podatku akcyzowego za lata 1996-1997 wraz z odsetkami - w części dotyczącej umorzenia podatku akcyzowego za 1997 rok w kwocie 231.205 zł oraz odmówiono umorzenia zaległości za 1997 r. w kwocie 231.205 zł.
W uzasadnieniu decyzji zawarte są ustalenia co do zaistnienia przesłanek wznowienia postępowania oraz rozważania czy w 2003 roku spełnione były przez skarżącego warunki z art. 67 par. 1 Ordynacji podatkowej uzasadniające umorzenie zaległości w podatku akcyzowym za 1997 r.
Prócz tego stwierdzono , że decyzję organu podatkowego w części dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej w podatku akcyzowym za 1996 rok z odsetkami pozostawiono bez zmian z uwagi na termin przedawnienia - art. 70 Ordynacji podatkowej.
Jak podano wyżej w odwołaniu od decyzji organu I instancji A. K. podnosił między innymi zarzut naruszenia prawa materialnego a w szczególności art. 59 par. 1 pkt. 9 Ordynacji oraz przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych ,poprzez nie przyjęcie , iż zobowiązanie na nim ciążące za 1997 r. przedawniło się , jak również brak uzasadnienia faktycznego i prawnego co do okoliczności powodujących wygaśnięcie z tej przyczyny jedynie części zobowiązania podatnika.
Tymczasem Dyrektor Izby Celnej wydając obecnie zaskarżoną decyzję w jej uzasadnieniu ograniczył się jedynie do zacytowania przepisu 70 Ordynacji co do zobowiązania tyczącego roku 1997 oraz odwołał się do decyzji I instancji odnośnie zobowiązania za 1996.
Brak jest natomiast jakichkolwiek ustaleń związanych z datami i okolicznościami tyczącymi wszczęcia postępowania egzekucyjnego w stosunku do spółki D. oraz w stosunku do skarżącego , przerwania biegu przedawnienia pod rządami ustawy o zobowiązaniach podatkowych i tego skutku po wejściu w życie Ordynacji Podatkowej.
Z akt postępowania wynika, że organy dysponowały w tej mierze pewnymi informacjami udzielanymi przez organy podatkowe i egzekucyjne i prawdopodobnie na nich bazowały ale nie znalazło to odzwierciedlenia ani w uzasadnieniu decyzji I -szej ani II -giej instancji, Zgodnie z art. 210 par. 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa decyzja winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne , ma to istotne znaczenie gdy sprawa jest skomplikowana i wymaga czytelnego powiązania z odpowiednią częścią materiału dowodowego.
Uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie nie może być utożsamiane z powołaniem podstawy prawnej , organ obowiązany jest przynajmniej wtedy gdy istnieje spór co do podstawy prawnej uzasadniać dlaczego zastosował określony przepis do ustalonego stanu faktycznego.
Zaniechanie prawidłowego uzasadnienia decyzji przez organ powoduje pozbawienie strony możliwości oceny zgodności decyzji z prawem i obrony swych praw a z drugiej strony uniemożliwienie sądowi jej kontroli. Dlatego w orzecznictwie wadliwość ta jest uznawana za istotną, skutkującą usunięciem decyzji z obrotu prawnego.
Wprawdzie w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej przytacza pewne okoliczności tyczące stanu faktycznego w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego , lecz nie może to sanować braków tych elementów w zaskarżonej decyzji.
Naruszenie przepisów postępowania a zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego co do okoliczności związanych z przedawnieniem zobowiązania podatkowego ciążącego na skarżącym w wyniku przeniesienia odpowiedzialności spółki D. a zwłaszcza art. 122 Ordynacji podatkowej i art. 210 par. 1 pkt 6 Ordynacji , które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy spowodowało konieczność uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 par 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr. 153 , poz. 1270 z póżn. zm./.
O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi orzeczono na podstawie przepisu art.200 ustawy wyżej powołanej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło