I SA/Kr 392/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K.-K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.K.-K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS Oddział w K.) z dnia 9 lutego 2016 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla K.K.-K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 lutego 2016 roku w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia skarżący K.K.-K. zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego T.B.. Do skargi skarżący dołączył dwa orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 7 października 2015 roku i 21 grudnia 2015 roku oraz zaświadczenia lekarskie o stanie jego zdrowia. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został bez zachowania przewidzianej prawem formy, skarżącemu został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie brak został uzupełniony. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza wynika, że skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu ze wskazaniem na adw. M.P.(w piśmie z dnia 22 kwietnia 2016 roku złożonym w sprawie skarżącego o sygn. I SA/Kr 449/16). We wniosku K.K.-K. oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest zasiłek stały z GOPS w wysokości 604 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o prawo pomocy skarżący podniósł, iż jest osobą bardzo chorą, cierpi na padaczkę, nadciśnienie tętnicze, uszkodzenie OUN i inne choroby przewlekłe. Zamieszkuje u córki, która pokrywa koszty jego utrzymania. Wymaga opieki, ponieważ jest niepełnosprawny i całkowicie niezdolny do pracy na stałe. Otrzymywany zasiłek przeznaczany jest na zakup leków. Do wniosku załączone zostały dokumenty potwierdzające stan zdrowia skarżącego, orzeczenie o jego niepełnosprawności oraz decyzja GOSP w Wiśniowej o przyznaniu zasiłku stałego. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do takiej właśnie kategorii należy sprawa ze skargi K. K. - K. Powyższe oznacza, że strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jego rzecz kwalifikowanego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W ocenie orzekającego przedstawiona sytuacja materialna K.K.-K. nie pozwala mu na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, trwale niezdolną do pracy, wymagającą pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Stan jego zdrowia wymaga leczenia, na co przeznaczane są środki z pobieranego zasiłku stałego. Wnioskodawca nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Korzysta z pomocy córki, u której zamieszkuje po eksmisji. Wskazane okoliczności charakteryzują skarżącego jako osobę ubogą, która nie jest w stanie wygospodarować środków na wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika. Z tych względów orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.