I SA/Kr 394/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Inga Gołowska sędziowie WSA Grażyna Firek Piotr Głowacki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] stycznia 2019r nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności egzekucyjnej; oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego J. S. na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], wystawionego przez wierzyciela - Burmistrza Miasta L., obejmującego należności z tytułu opłaty za korzystanie z przystanków. Przedmiotowy tytuł wykonawczy doręczono zobowiązanemu w dniu 17.03.2015r. Zobowiązany pismem z dnia 19.03.2015r wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie w/w tytułu wykonawczego. W związku z wniesieniem przez zobowiązanego zarzutów organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 29.04.2015r zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie wniesionych zarzutów. Następnie organ egzekucyjny pismem z dnia 29.04.2015r zwrócił się do wierzyciela z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych przez stronę zarzutów. Wierzyciel - Burmistrz Miasta L. wydał 22.05.2015r postanowienie, w przedmiocie stanowiska wierzyciela, znak: [...], w którym uznał wniesione przez zobowiązanego zarzuty za nieuzasadnione. Postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela zostało przez stronę zaskarżone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. , które postanowieniem z dnia 17.09.2015r., znak: [...] utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Następnie wierzyciel, pismem z dnia 30.09.2015r nr [...] zwrócił się do organu egzekucyjnego o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe, Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wydał w dniu 19.11.2015r postanowienie nr [...] odmawiające "uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego ". Postanowienie to doręczono stronie w dniu 26.11.2015r. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 27.11.2015r nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności wynikającej ze zwrotu podatku VAT, przysługującej zobowiązanemu J. S.. W dniu 30.11.2015r do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. , informujące o wniesieniu przez zobowiązanego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na w/w postanowienie SKO z dnia 17.09.2015r. Zobowiązany reprezentowany przez pełnomocnika, złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 19.11.2015r nr [...] odmawiające "uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego". Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 3.02.2016r nr [...] uchylił w/w postanowienie organu instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. w dniu 6.04.2016r wydał postanowienie nr [...], w którym uznał stawiane przez stronę zarzuty za bezzasadne. Zobowiązany dnia 28.04.2016r złożył w terminie zażalenie na w/w postanowienie z dnia 6.04.2016r. Do organu egzekucyjnego w dniu 23.05.2016r wpłynęło pismo Burmistrza Miasta L., zawierające ostateczne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Sygn. akt I SA/Kr 1869/15 z dnia 28.01.2016r, w którym Sąd odrzucił skargę zobowiązanego na rozstrzygnięcie SKO w N. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 14.06.2016r nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie zarzutów. Na powyższe postanowienie pełnomocnik zobowiązanego pismem z dnia 23.06.2017r wniósł zażalenie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Szef Krajowej Administracji Skarbowej po rozpoznaniu wniosku postanowieniem z dnia 28.07.2017r odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia w/w postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14.06.2016r. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia 28.07.2017r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia 1.09.2017r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Strona nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30.05.2018r sygn. akt VSA/Wa 2020/17 oddalił skargę na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 1.09.2017. Pełnomocnik zobowiązanego pismem z dnia 30.06.2017r zwrócił się do organu egzekucyjnego z wnioskiem "o uchylenie zajęć egzekucyjnych" z tego powodu, iż zobowiązany złożył "wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14.06.2016r nr [...]". Zobowiązany wskazał, iż "stan postępowania wskazuje na duże prawdopodobieństwo umorzenia egzekucji ze względu na jej niedopuszczalność, a także niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych we właściwych przepisach (art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2018r. poz. 1314 dalej upea) ". Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. po otrzymaniu dnia 19.09.2018r akt sprawy z informacją o oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30.05.2018r sygn. akt VSA/Wa 2020/17 skargi na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej wydał postanowienie z dnia 28.11.2018r., nr [...] odmawiające uchylenia czynności egzekucyjnej tj. w/w zajęcia wierzytelności wynikającej ze zwrotu podatku VAT. Na powyższe postanowienie pełnomocnik zobowiązanego pismem z dnia 6.12.2018r złożył zażalenie nie podnosząc żadnych zarzutów wobec samego zaskarżonego postanowienia, natomiast wskazując nadal "zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z 21.01.2019r nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślono, iż zgodnie z art. 58 § 2 upea, organ egzekucyjny może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Instytucja uchylenia czynności egzekucyjnych przewidziana w art. 58 upea dotyczy sytuacji, w których czynność egzekucyjna realizowana jest w sposób ciągły, powtarzalny. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, bowiem czynność egzekucyjna dokonana zawiadomieniem z dnia 27.11.2015r., nr [...] polegająca na zajęciu w dniu 11.12.2015r wierzytelności wynikającej ze zwrotu podatku VAT, spowodowała uzyskanie kwoty [...]zł, kwota została rozliczona na poczet kosztów egzekucyjnych. Następnie w dniu 11.01.2016r uzyskano kwotę [...]zł, którą również zaliczono na poczet kosztów egzekucyjnych. Następnie w dniu 5.02.2016r uzyskano kwotę [...]zł, którą rozliczono częściowo na koszty egzekucyjne, a pozostałą część uzyskanej kwoty przekazano wierzycielowi. W niniejszej sprawie czynność zajęcia wierzytelności z tytułu zajęcia zwrotu VAT została zrealizowana, a zatem po tej realizacji nie było przedmiotu wniosku tj. czynności podlegającej uchyleniu, o jakie zwrócił się pełnomocnik zobowiązanego. Organ odwoławczy zauważył, iż w tej sytuacji bardziej adekwatnym rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji mogło być stwierdzenie bezprzedmiotowości sprawy. Niemniej jednak wydanie postanowienia "o odmowie uchylenia dokonanej czynności egzekucyjnej" mieści się w możliwych rozstrzygnięciach i brak jest podstaw do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji. Odnosząc się do kwestii "niedopuszczalności egzekucji administracyjnej" organ podał, iż organ pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu z dnia 28.11.2018r. poinformował, iż nie można przyjąć, że za uchyleniem czynności egzekucyjnej, o którą wnosi zobowiązany, przemawia wniosek "o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14.06.2016r nr [...]". Postępowanie w przedmiocie "stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K.", na jakie powołuje się pełnomocnik zobowiązanego, zostało zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30. 05.201 8r sygn. akt VSA/Wa 2020/17 oddalającym skargę strony na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 1.09.2017, odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14. 06.2016r. W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, J. S. zarzucił naruszenie art. 58 § 2 upea, w związku z art. 7, art. 7a, art 7b i art. 80 kpa poprzez pominięcie w rozważaniach zawartych w uzasadnieniu postanowienia treści korespondencji prowadzonej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z Ministrem Finansów; z tej korespondencji wynika dla strony przeciwnej obowiązek przeprowadzenia analizy sprawy pod kątem niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W związku z powyższym pełnomocnik zobowiązanego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a., natomiast w myśl art. 151 tej ustawy w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala. Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie z powyższymi kryteriami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jego uchylenia. Zarzuty skargi zmierzały do zakwestionowania dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Jednak niniejsze postępowanie prowadzone jest w trybie i na podstawie art. 58 § 2 upea, a zatem jest postępowaniem wpadkowym w obrębie postępowania egzekucyjnego, o stosunkowo wąsko zarysowanym zakresie, a jego istotę stanowi ustalenie, czy w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie przesłanek zawartych tym przepisie, możliwe jest podjęcie mającego uznaniowy charakter rozstrzygnięcia o uchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych. Postępowanie to nie może zatem służyć badaniu prawidłowości i zgodności z prawem całego postępowania egzekucyjnego we wszystkich jego aspektach i fazach, czego żąda skarżący. W niniejszym postępowaniu przedmiotem kontroli jest kwestia spełnienia przesłanek z art. 58 § 2 upea. Z uwagi na to niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, która nadto nie została potwierdzona żadnym prawomocnym rozstrzygnięciem sądu administracyjnego (wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30.05.2018r sygn. akt VSA/Wa 2020/17 oddalono skargę strony na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 1.09.2017, odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14.06.2016r.) nie może stanowić skutecznego w tym trybie postępowania zarzutu, który dotyczy uchylenia czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej. Stosownie do art. 58 § 2 upea organ egzekucyjny może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Prawidłowo zatem organ odwoławczy przyjął, iż przepis ten wymaga by dokonana czynność nie została zrealizowana i nie doszło tym samym do spełnienia celu postępowania egzekucyjnego (np. w wyniku dokonanego skutecznego zajęcia przez organ egzekucyjny). Nie zostaną zatem spełnione przesłanki z art. 58 § 2 upea w sytuacji gdy dokonana przez organ czynność egzekucyjna w postaci zajęcia prawa majątkowego doprowadziła do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym, wobec czego przestał istnieć przedmiot postępowania egzekucyjnego. Instytucja uchylenia czynności egzekucyjnych przewidziana w art. 58 upea dotyczy sytuacji, w której czynność egzekucyjna realizowana jest w sposób ciągły, powtarzalny. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, bowiem czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu wierzytelności wynikającej ze zwrotu podatku VAT została zrealizowana. Organ odwoławczy zasadnie też przyjął, iż w tej sytuacji bardziej adekwatnym rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji powinno być stwierdzenie bezprzedmiotowości sprawy, niemniej jednak wydanie postanowienia o odmowie uchylenia dokonanej czynności egzekucyjnej odniosło podobny skutek w postaci nieuwzględnienia wniosku o uchylenie dokonanej czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.