I SA/Kr 395/06
WyrokWSA w Krakowie2007-08-10
Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, WSA Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Celnej stwierdzające niedopuszczalność odwołania od pisma Kierownika Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego, które strona uważa za decyzję, jest prawidłowe, czy też powinno zostać wydane w formie decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności?Ratio decidendi
Postanowienie Dyrektora Izby Celnej stwierdzające niedopuszczalność odwołania jest wadliwe, ponieważ organ podatkowy powinien był wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, jeśli uznał, że pismo Kierownika Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego nie jest decyzją. Rozstrzygnięcie wniosku o stwierdzenie nieważności, nawet jeśli negatywne, powinno przybrać formę decyzji, która podlega kontroli administracyjnej i sądowej.Stan faktyczny
Firma "S." Sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie nieważności pisma Kierownika Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego, które uważała za decyzję. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając, że pismo Kierownika nie jest decyzją. Firma "S." Sp. z o.o. złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej i domagając się uchylenia postanowienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej i zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 395/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 sierpnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2007r., sprawy ze skargi "S." Sp. z o.o. z siedzibą w W., na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, z dnia 3 listopada 2004r. nr [...], w przedmiocie niedopuszczalności odwołania, I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych).
W dniu [...] maja 2004 r. na teren składu podatkowego N. Sp. z o.o. nr 9 w W.zostały podstawione 2 cysterny z gazem płynnym.
W wyniku podjętych czynności kontrolnych pracowników szczególnego nadzoru podatkowego ustalono, że gaz w cysternach kolejowych był dostarczony dla firmy "S." Sp. z o.o. w łącznej ilości 86 380 kg.
W dniu [...] maja 2004r. jedna z cystern z gazem (cysterna nr 79156490) została rozładowana przy wykorzystaniu urządzeń składu podatkowego "N." Sp. z o.o., a gaz wywieziono bez żadnych dokumentów..
W związku z tym, że procedury przy przyjęciu i wydaniu paliw w składzie podatkowym "N." Sp. z o.o. nie zostały zachowane - Kierownik Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego w Urzędzie Celnym wystąpił z pismem do Kierownika Bazy Paliw Nr 9, w którym stwierdził, że "dostarczony gaz nie może być wyprowadzony bez procedury przewidzianej w ustawie z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym i wydanych aktach wykonawczych". Jednocześnie stwierdził, iż oczekuje od Kierownika informacji o losie tych cystern i ładunku .
Po otrzymaniu powyższego pisma Kierownik Bazy Paliw Nr 9 podjął decyzję, że "N." Sp. z o.o. nie dokona rozładunku ani wydania cysterny kolejowej dla firmy "S" Sp. z o.o. bez dopełnienia przez nią określonych procedur przewidzianych przez przepisy prawa podatkowego. Brak zgody Kierownika Bazy paliw Nr 9 na wydanie cysterny z gazem spowodowany był tym, że naruszenie przepisów prawa podatkowego oraz zapisów otrzymanego pozwolenia na prowadzenie składu podatkowego może być podstawą cofnięcia pozwolenia na prowadzenie składu podatkowego.
Firma "S." Sp. z o.o. nie podjęła żadnych czynności mających na celu rozwiązanie zaistniałej sytuacji poprzez zapłatę podatku akcyzowego od posiadanego gazu, bądź wywiezienie gazu w procedurze zawieszenia poboru akcyzy.
Następnie w dniu [...] lipca 2004r. do Izby Celnej wpłynął wniosek firmy "S." Sp. z o.o. datowany na dzień 16 lipca 2004r. o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej w postaci pisma kierownika Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2004r..
W następstwie powyższego, Dyrektor Izby Celnej pismem nr 35-SRP-[...] z dnia [...] sierpnia 2004r. poinformował Stronę, iż nieważność może zostać stwierdzona jedynie w odniesieniu do decyzji, a pismo Kierownika Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego Urzędu Celnego, w ocenie Dyrektora Izby Celnej, decyzją nie jest. Pismem z dnia [...] września 2004r. Spółka z o.o. "S." wniosła na powyższe odwołanie zarzucając naruszenie art. 207 § 2 ustawy Ordynacja Podatkowa poprzez przyjęcie, że pismo Kierownika Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego Urzędu Celnego nie jest decyzją. Równocześnie Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 221 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu Odwołujący się podniósł, iż pismo Kierownika Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego w Urzędzie Celnym z dnia [...] maja 2004r. należy potraktować jako decyzję, która rażąco narusza przepisy Ordynacji podatkowej, a w szczególności jej art. 210. Z drugiej strony w/w pisma ni można traktować jak informacji lub pouczenia, bo Ordynacja podatkowa nie przewiduje takich form rozstrzygnięć, a w sprawach spornych należy przyjąć, że rozstrzygnięcie takie jest decyzją, albowiem taka forma zwiększa sferę ochrony prawnej przyznanej obywatelowi.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2004r. Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania z dnia [...] września 2004r. W ocenie Dyrektora Izby Celnej [...] nie było podstaw do prowadzenia postępowania sprawie stwierdzenia nieważności, a to z uwagi na fakt, iż pismo Kierownika Samodzielnego Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego nie jest decyzją w rozumieniu podanym powyżej.
Na powyższe postanowienie Sp. z o.o. "S." złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Izbie Celnej w celu stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Samodzielnego Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego nr z dnia[...] maja 2004r. Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, że zarówno pismo Kierownika Samodzielnego Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego w Urzędu Celnego, z dnia [...] maja-2004 r., jak też pismo Dyrektora Izby Cielnej z dnia [...]sierpnia 2004 r. są decyzjami i podlegają postępowaniu odwoławczemu, albowiem ordynacja podatkowa nie przewiduje innych form rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Nie można zatem rozstrzygać takiego wniosku w inny sposób, jak przez wydanie decyzji wraz z pouczeniem o prawie odwołania.
Zdaniem skarżącego w/w decyzja mimo że nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w art. 210 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zawiera rozstrzygnięcie w sprawie, a mianowicie przyjmuje, że w dniu[...] maja 2004r. firma "S." Sp. z o.o. wprowadziła cysternę z gazem do składu podatkowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż skarga zasługuje częściowo na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć , iż Sąd w pełni podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej , iż pismo Kierownika Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego w Urzędzie Celnym z dnia [...] maja 2004r. nie jest decyzją w rozumieniu Ordynacji podatkowej . Była to bowiem jedynie informacja skierowana do kierownika bazy paliw o konieczności stosowania określonych procedur przy przeładunku gazu w składzie podatkowym N. nie zawierająca rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 210§1pkt5 Ordynacji podatkowej .. Nie jest to jednak kwestia rozstrzygana przed tut. Sądem.
Istota problemu sprowadza się bowiem do tego , iż strona skarżąca wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej z formalnym wnioskiem o stwierdzeniu nieważności dokumentu , który według jej mniemania stanowił decyzję , a organ podatkowy dokonał rozstrzygnięcia negatywnego w formie zwykłego pisma.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji uregulowana jest w art. 247 do 252 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 248 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. Nie mniej jednak w sytuacji , gdy brak jest formalnych przesłanek do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji , należy odmówić wszczęcia takiego postępowania . Należy się przychylić do poglądów , że - inaczej niż przy wznowieniu postępowania - postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest poprzedzone odrębnym postępowaniem w sprawie , czy postępowanie takie ma być przeprowadzone. Jednak odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności następuje w drodze decyzji . Zgodnie bowiem z art. art. 249 § 1. Organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności:
1)żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub
2)sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § l pkt 4.
Użyte w tym przepisie pojęcie "w szczególności" oznacza, iż zaprezentowane przez ustawodawcę wyliczenie ma charakter jedynie przykładowy i rozciąga się na wszelkie sytuacje, gdzie odmowa taka jest zasadna .
Określenie "w sprawie" oznacza bowiem wszystkie kwestie rzeczowo związane z podstawowym, określonym tematycznie (hasłowo) zagadnieniem. Oznacza to , iż organ rozpatrujący sprawę stwierdzenia nieważności decyzji porusza się w granicach wyznaczonych przez wniosek strony o stwierdzenie nieważności. W niniejszej sprawie strona wniosła formalny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powołując się na stosowne przepisy ordynacji podatkowej. Dopiero analiza prawna organu podatkowego doprowadziła do konstatacji, iż przedmiotowy wniosek nie może być rozpatrzony merytorycznie z uwagi na fakt, iż wzruszany dokument nie jest decyzją podatkową . A zatem organ podatkowy winien dokonać tego w granicach prawa odmawiając wszczęcia postępowania w formie decyzji . Zdaniem Sądu nie do zaakceptowania jest rozwiązanie w oparciu, o które wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji załatwiany jest w formie czynności materialne technicznej . O tym bowiem , iż nie mamy do czynienia z decyzją tylko ze zwykłym pismem organ stwierdza wstępnie rozpatrując ten wniosek . Rozstrzygnięcie w takiej sprawie ma zawsze charakter ocenny i powinno podlegać kontroli administracyjnej-jak i sądowej.
A zatem uznać należy , iż Skarżący prawidłowo potraktował pismo Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].08.2004r. nr [...] jako decyzje odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie . W orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie utrwalił się bowiem pogląd , iż pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w formie decyzji są decyzjami mimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. art. 210 § 1 o.p., jeżeli tylko zawierają minimum elementów, niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (por wyrok NSA sygn. akt SA 1163/81, ). Również w wyroku WSA w Warszawie z 28 stycznia 2004 r. Sąd wyjaśnił, iż pismo organu podatkowego, skierowane do osoby, która złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty, zawierające oznaczenie organu, oznaczenie adresata, datę wydania, rozstrzygnięcie sprawy poprzez orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia nadpłaty, podpis osoby uprawnionej do działania w imieniu organu, a ponadto pewne elementy uzasadnienia prawnego, należy uznać za decyzję organu podatkowego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty na podstawie art. 210 § l w zw. z art. 74a o.p. (wyrok WSA, III SA 1642/03,). W niniejszej sprawie zaskarżone pismo wszystkie te elementy posiadało łącznie z rozstrzygnięciem , gdyż Dyrektor Izby Celnej negatywnie rozpatrzył wniosek Skarżącego nie znajdując podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma z dnia 7 maja 2004r. Uznając zatem , iż rozstrzygnięcie z dnia z dnia 31 .08.2004r. nr 35-SRP-051-13a/04 było decyzją w rozumieniu ordynacji podatkowej brak było podstaw do wydania postanowienia w sprawie niedopuszczalności odwołania . A zatem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy traktując pismo z dnia 31.08.2004 r. jako decyzję winien merytorycznie rozpatrzyć odwołanie Skarżącego.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w/w ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowaniu orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło