I SA/Kr 396/10
PostanowienieWSA w Krakowie2010-10-13
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony ze względu na sytuację materialną i zdrowotną strony w postępowaniu przed WSA?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku A.F., ze względu na jego stan zdrowia, dochody rodziny oraz koszty utrzymania, poniesienie kosztów sądowych i pełnomocnika zagroziłoby egzystencji rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
A.F., urodzony w 1953 roku, cierpi na poważne schorzenia zdrowotne i prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz dwiema córkami. Otrzymuje rentę w wysokości 853,88 zł miesięcznie, a żona pracuje jako pielęgniarka z wynagrodzeniem netto 1 896,34 zł. Rodzina ponosi stałe koszty utrzymania, w tym opłaty za media i podatek od nieruchomości. A.F. nie posiada oszczędności ani kont bankowych. Wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą postępowania egzekucyjnego i złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 07.12.2009r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla A. F. adwokata, którego wyznaczy Okręgowej Rada Adwokacka
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 07.12.2009r. nr [...], w przedmiocie postępowania egzekucyjnego.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów A.F. ur. w 1953r. przebył trzy zawały serca i udar mózgu. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M.F. ur. w 1958r. oraz córkami: I.F. ur. w 1990r. oraz B.F. ur. w 1992r. Otrzymuje on rentę w wysokości 853,88 zł. miesięcznie. Żona jest zatrudniona w Szpitalu Powiatowym jako pielęgniarka z wynagrodzeniem 1 896,34 zł. miesięcznie, netto. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują m.in.: opłatę za energie elektryczną - 260,53 zł. , opłatę za gaz - 201,52 zł. (403,04 zł. : 2 miesiące = 201,52 zł. ), opłatę za wodę – 43,45 zł. (347 zł. : 8 miesięcy = 43,45 zł. ). Strona skarżąca uiszcza również podatek od nieruchomości, który naliczany jest rocznie a płatny w czterech ratach. Łączna jego kwota wynosi 493 zł. (336 zł. +157 zł. = 493 zł. ) A.F. wraz z żoną jest właścicielem domu o pow. 65 m2 i gruntu o pow. 990 m 2 a wspólnie z M.F. , D.F. i R.F. jest właścicielem gruntu o pow. 2581 m2 . Nie posiada natomiast oszczędności ani kont bankowych.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Sytuacja A. F. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika bez pogorszenia sytuacji bytowej.
Wprawdzie oboje małżonkowie otrzymują stały miesięczny dochód, to jednak trzeba podkreślić, iż uzyskiwana kwota (2750,22 zł.) stanowi budżet czteroosobowej rodziny. Ponadto obie córki uczą się a A.F. pozostaje w leczeniu. Czynniki te zwiększają natomiast koszty miesięcznych wydatków. Stąd też, zdaniem orzecznika, konieczność poniesienia kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika przez stronę skarżącą, zagroziłaby egzystencji A. F. a wręcz uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych jego i rodziny.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło