I SA/Kr 40/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 02.11.2009r., znak : [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: 1. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata 2. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowanie umorzyć Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 02.11.2009r., znak : [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy R. R. ur. w 1976r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Z tytułu umowy o dzieło otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 3 195,83 zł. miesięcznie. Jej miesięczne wydatki obejmują : czynsz – 160 zł. , opłatę za gaz – ok. 200 zł. (latem – 100 zł. , zimą – 300 zł. ), opłatę za energię elektryczną – 50 zł. , opłatę za rozmowy telefoniczne – 150 zł., koszty wyżywienia, ubrań , środków czystości, leków itp. – 835 zł. R. R. spłaca ponadto kredyt mieszkaniowy (w wysokości 200 000 zł. ) którego miesięczna rata wynosi 1300 zł. oraz pomaga swojej chorej matce kupując jej co miesiąc leki za kwotę 500 zł. Strona skarżąca jest właścicielką mieszkania o pow. 33,93 m2 Przedmiotowy wniosek wymaga osobnego odniesienia się do kwestii zwolnienia od kosztów sądowych a osobnego do problemu ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z art.239 pkt1) lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Niniejsze postępowanie sądowoadminisrtracyjne prowadzone pod sygn. akt I SA/Kr 40/10 niewątpliwie dotyczy sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym dalsze prowadzenie incydentalnego postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać za bezprzedmiotowe. Zwolnienie takie obowiązuje bowiem z mocy samej ustawy. W rezultacie więc, złożony wniosek, jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z art. 245 § 1 w/w ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Badając przedmiotowy wniosek o ustanowienie adwokata zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych R. R . Stąd też strona skarżąca została wezwana do przedłożenia: - wyciągów z jej kont bankowych obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z jej lokat bankowych , - zeznania podatkowego R. R. za 2008r. i za rok 2009 (jeżeli zeznanie za 2009r. nie zostało jeszcze sporządzone należało podać dokładny dochód za ten rok z uwzględnieniem przychodów) - dowodu przelewu lub przekazu ostatniej raty kredytowej, Łącznie z wezwaniem wysłano ponownie pełnomocnikowi strony skarżącej formularz PPF i wezwano go do wypełnienia formularza, zaznaczając przy tym, że zawarte we wniosku "oświadczenie o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" powinno być złożone i podpisane przez samą R. R. Z nałożonych obowiązków strona skarżąca nie wywiązała się jednak do tej pory. Nie przysłała wymaganych dokumentów bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny jej sytuacji majątkowej. Nie nadesłała również oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" podpisanego osobiście przez R. R. W konsekwencji w/w okoliczności: po pierwsze odpowiednie oświadczenie będące podstawą oceny możliwości finansowych strony skarżącej nie zostało podpisane przez osobę uprawnioną po drugie natomiast w oparciu o przedstawione dane ( bez poparcia ich stosownymi dokumentami) nie można w sposób rzeczywisty określić relacji obecnych wydatków do dochodów strony skarżącej, co stanowi podstawę oceny jej zdolności płatniczych. W tej sytuacji ,mając na względzie fakt, iż to właśnie na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów ( w tym wypadku związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika), stwierdzić należy iż, R. R. nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy.(por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09). W związku z powyższym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79) należało oddalić w tym zakresie na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm.).