I SA/Kr 400/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.N. o ustanowienie doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 12.12.2013r. , nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług, postanawia: ustanowić dla strony skarżącej doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych, Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 12.12.2013r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy J.N. ur. w 1964r. prowadzi obecnie gospodarstwo domowe wraz z synem P.N. ur. w 1991r. Wnioskodawca wynajmuje pokój o pow. 16 m2, od byłej żony H.N., wraz z możliwością korzystania z łazienki i kuchni. Mieszkanie żony znajduję się przy ul. P. w T.. J.N. zatrudniony jest w "Firmie Handlowo – Usługowej, H.N.", z wynagrodzeniem 1237,20 zł., netto, miesięcznie (brutto 1680 zł.) W 2013r. uzyskał on 12 957,85 zł. dochodu, przy przychodzie na poziomie 14 070,35 zł. P.N. obecnie nie jest nigdzie zatrudniony a w 2013r. nie uzyskał żadnego dochodu. Wnioskodawca z tytułu opłat przekazuje żonie, co miesiąc, kwotę 75 zł., na leki wydaje ok. 65 zł. a na środki czystości 30 zł., miesięcznie. Spłaca również raty pożyczki w wysokości 756,64 zł. Nie posiada oszczędności, nieruchomości ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja ta jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). Podkreślić należy, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869). Biorąc natomiast pod uwagę ceny usług prawniczych w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz miesięczny dochód wnioskodawcy, a także koszty bieżącego utrzymania, stwierdzić należy, iż poczynienie oszczędności na pokrycie wynagrodzenia fachowego pełnomocnika jest poza możliwościami płatniczymi strony skarżącej. Mając więc na względzie zasadę, iż brak środków finansowych nie może stanowić bariery w dostępie do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).