I SA/Kr 401/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-06-28

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada udziały w spółce nieprowadzącej działalności gospodarczej i jest zadłużona, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jej główne źródło utrzymania stanowią świadczenia socjalne i dochody z prac dorywczych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych. Pomimo posiadania udziałów w spółce nieprowadzącej działalności i znaczących zadłużeń bankowych, jego główne źródło utrzymania stanowią świadczenia socjalne i niewielkie dochody z prac dorywczych, które ledwo wystarczają na bieżące potrzeby czteroosobowej rodziny. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
T. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Wnioskodawca wraz z żoną i dwoma synami utrzymuje się z prac dorywczych, świadczenia 500+, zasiłku rodzinnego i dodatku mieszkaniowego. Posiada udziały w spółce, która nie prowadzi działalności, oraz znaczące zadłużenie bankowe. Żona jest współwłaścicielką mieszkania i samochodu. Skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i majątkową.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 18 stycznia 2018 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zaliczek na ten podatek za kwiecień i maj 2013 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych T. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną R. S. oraz synami: K. S. ur. 2002 r. i M. S. ur. 2008 r. Źródłem utrzymania rodziny są prace dorywcze wykonywane przez skarżącego przynoszące dochód w wysokości ok. [...] zł miesięcznie, świadczenie rodzinne na dzieci z programu 500+ w wysokości [...] zł, zasiłek rodzinny z MOPS w wysokości [...] zł i dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi 100% udziałów w T. Sp. z o.o. w T.. W rubryce "wierzytelności" skarżący wskazał zaległości od T. z tytułu wynagrodzenia za lata 2014 – 2017. Żona skarżącego jest właścicielką lokalu mieszkalnego w T. o powierzchni 48 m˛. W uzasadnieniu wniosku T. S. podniósł, że nie posiada majątku, z którego mógłby pokryć zobowiązania podatkowe wobec organów skarbowych z tytułu niezapłaconych zaliczek na podatek należnych od T. Sp. z o.o. w T.. Prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w Ł. postępowanie w sprawie P. dotyczy oszustwa na szkodę T. Sp. z o.o. w T. o wartości [...] zł przez Wielobranżowy Zakład R. Sp. j. w B. . Bez odpowiedzialności odszkodowawczej tego podmiotu nie ma możliwości zaspokojenia roszczeń organów podatkowych. T. S. dodał, że ma zadłużenie w bankach na kwotę ok. [...] zł. Ponosi opłaty za mieszkanie należące do żony, w tym czynsz, prąd, gaz, ogrzewanie. Skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, bo tylko tak może bronić swoich interesów. Odnosząc się do wezwania o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący za pismem z dnia 4 czerwca 2018 r. przesłał kopie następujących dokumentów: zeznania [...] za 2017 r. (dochód skarżącego [...] zł przy przychodzie [...] zł), wyciągów z rachunku bankowego R. S. w. za okres od 31 marca 2018 r. do 31 maja 2018 r. (saldo końcowe [...] zł), wyciągów z rachunku bankowego skarżącego w. za okres od 31 marca 2018 r. do 31 maja 2018 r. (saldo końcowe [...] zł), trzech decyzji Prezydenta Miasta T.: z dnia 13 marca 2018 r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, z dnia 15 listopada 2017 r. w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego i z dnia 18 października 2017 r. w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci, potwierdzenia z dnia 22 maja 2018 r. wysokości opłat za lokal mieszkalny w wysokości [...] zł, zestawienia faktur za gaz za okres od 2015 do 2017 r. (ostatnia z terminem płatności 30 kwietnia 2018 r. opiewa na kwotę [...]zł), faktury za energię elektryczną z 17 stycznia 2018 r. na kwotę [...]zł oraz wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 18 sierpnia 2018 r. sygn. akt I C [...] o zapłatę kwoty [...]zł na rzecz Getin Noble Bank S.A. w W., wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 1 września 2016 r. o zapłatę [...] zł na rzecz Getin Noble Bank S.A. w W., a także nakazu zapłaty z dnia 7 lutego 2017 r. w postępowaniu upominawczym kwoty [...]zł na rzecz ING Banku Ś. S.A. w K.. Dodatkowo skarżący oświadczył, że spółka T. Sp. z o.o. nie posiada Zarządu. Jako udziałowiec i były wiceprezes Spółki skarżący starał się zarejestrować swoje udziały w wysokości 100 % od 2013 r., niestety bez rezultatu. Wniosek radcy prawnego z sierpnia 2017 r. uzyskał aprobatę sądu rejestrowego w K. dopiero w styczniu 2018 r., a w tej dacie wszyscy kandydaci do pełnienia funkcji w Zarządzie Spółki wycofali swoje kandydatury. W związku z powyższym Spółka nie posiada żadnej dokumentacji za rok 2017, gdyż nie miał kto jej sporządzić. Spółka w tym okresie nie wykonywała żadnych operacji finansowych, a koszty wniosku do KRS pokrył radca prawny. Małżonka skarżącego oświadczyła, że nie uzyskuje dochodów ze stosunku pracy i zlecenia i nie składała zeznania podatkowego PIT za 2017 r. Uzyskuje ona dochody z pomocy społecznej, które zgodnie z art. 21 pkt 79 updof są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. R. S. wraz z córką jest współwłaścicielką pojazdu Suzuki Swift 1.0 GL, rok prod. 2001 o wartości 650 zł. T. S. poinformował także, że nie jest w stanie określić wydatków ponoszonych na jedzenie, środki czystości i leczenie, gdyż zajmuje się tym żona. Czasem produkty żywnościowe dostarcza ktoś z rodziny, a ubranie kupowane jest w sklepach z używaną odzieżą. Wszelkie wydatki pokrywane są głównie ze środków pomocy społecznej oraz z tego, co uda się skarżącemu zarobić przy pracach dorywczych. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Głównym źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy jest świadczenie wychowawcze na dzieci, zasiłek rodzinny z pomocy społecznej i dodatek mieszkaniowy. Skarżący wykonuje też prace dorywcze przynoszące niewielki dochód. Łączna wysokość miesięcznych dochodów wynosi ok. 2.500 zł i przypada na cztery osoby. Środki finansowe w takiej wysokości z trudem wystarczają na pokrycie bieżących potrzeb członków rodziny. Wnioskodawca nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani składników majątku, czy cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone. Udziały w spółce T. Sp. z o.o. w T. nie przynoszą stronie żadnych dochodów, ponieważ spółka ta nie prowadzi działalności. Wnioskodawca jest zadłużony w bankach na kwotę ok. 450.000 zł. Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż wniosek T. S. zasługuje na uwzględnienie, dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło