I SA/Kr 403/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-06-28

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada udziały w spółce nieprowadzącej działalności gospodarczej i jest zadłużona, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jej miesięczne dochody są niskie i przeznaczone na utrzymanie rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niskie dochody z prac dorywczych i świadczeń socjalnych, brak oszczędności oraz zadłużenie, a także fakt, że udziały w spółce nie przynoszą dochodów z powodu braku działalności gospodarczej, uzasadniają zwolnienie z kosztów sądowych.
Stan faktyczny
T. S. złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpowiedzialności podatkowej. Wskazał, że jego miesięczne dochody z prac dorywczych wynoszą ok. [...] zł, a rodzina utrzymuje się również ze świadczeń socjalnych. Posiada udziały w spółce, która nie prowadzi działalności, jest zadłużony w bankach, a jego żona jest właścicielką mieszkania. Sąd analizował przedstawione przez skarżącego dokumenty dotyczące dochodów, wydatków, majątku oraz zadłużenia.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 18 stycznia 2018 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych T. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną R. S. oraz synami: K. S. ur. 2002 r. i M. S. ur. 2008 r. Źródłem utrzymania rodziny są prace dorywcze wykonywane przez skarżącego przynoszące dochód w wysokości ok. [...] zł miesięcznie, świadczenie rodzinne na dzieci z programu 500+ w wysokości [...] zł, zasiłek rodzinny z MOPS w wysokości [...] zł i dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi 100% udziałów w T. Sp. z o.o. w T.. W rubryce "wierzytelności" skarżący wskazał zaległości od T. z tytułu wynagrodzenia za lata 2014 – 2017. Żona skarżącego jest właścicielką lokalu mieszkalnego w T. o powierzchni 48 m˛. W uzasadnieniu wniosku T. S. podniósł, że nie posiada majątku, z którego mógłby pokryć zobowiązania podatkowe wobec organów skarbowych z tytułu niezapłaconych zaliczek na podatek należnych od T. Sp. z o.o. w T.. Prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w Ł. postępowanie w sprawie [...] dotyczy oszustwa na szkodę T. Sp. z o.o. w T. o wartości [...] zł przez Wielobranżowy Zakład R. Sp. j. w B. . Bez odpowiedzialności odszkodowawczej tego podmiotu nie ma możliwości zaspokojenia roszczeń organów podatkowych. T. S. dodał, że ma zadłużenie w bankach na kwotę ok. [...] zł. Ponosi opłaty za mieszkanie należące do żony, w tym czynsz, prąd, gaz, ogrzewanie. Skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, bo tylko tak może bronić swoich interesów. Odnosząc się do wezwania o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący za pismem z dnia 4 czerwca 2018 r. przesłał kopie następujących dokumentów: zeznania [...] za 2017 r. (dochód skarżącego [...] zł przy przychodzie [...] zł), wyciągów z rachunku bankowego R. S. w Ł. za okres od 31 marca 2018 r. do 31 maja 2018 r. (saldo końcowe [...] zł), wyciągów z rachunku bankowego skarżącego w. za okres od 31 marca 2018 r. do 31 maja 2018 r. (saldo końcowe [...] zł), trzech decyzji Prezydenta Miasta T.: z dnia 13 marca 2018 r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, z dnia 15 listopada 2017 r. w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego i z dnia 18 października 2017 r. w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci, potwierdzenia z dnia 22 maja 2018 r. wysokości opłat za lokal mieszkalny w wysokości [...] zł, zestawienia faktur za gaz za okres od 2015 do 2017 r. (ostatnia z terminem płatności 30 kwietnia 2018 r. opiewa na kwotę [...]zł), faktury za energię elektryczną z 17 stycznia 2018 r. na kwotę [...]zł oraz wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 18 sierpnia 2018 r. sygn. akt [...] o zapłatę kwoty [...]zł na rzecz Getin Noble Bank S.A. w W., wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 1 września 2016 r. o zapłatę [...] zł na rzecz Getin Noble Bank S.A. w W., a także nakazu zapłaty z dnia 7 lutego 2017 r. w postępowaniu upominawczym kwoty [...]zł na rzecz ING Banku Ś. S.A. w K.. Dodatkowo skarżący oświadczył, że spółka T. Sp. z o.o. nie posiada Zarządu. Jako udziałowiec i były wiceprezes Spółki skarżący starał się zarejestrować swoje udziały w wysokości 100 % od 2013 r., niestety bez rezultatu. Wniosek radcy prawnego z sierpnia 2017 r. uzyskał aprobatę sądu rejestrowego w K. dopiero w styczniu 2018 r., a w tej dacie wszyscy kandydaci do pełnienia funkcji w Zarządzie Spółki wycofali swoje kandydatury. W związku z powyższym Spółka nie posiada żadnej dokumentacji za rok 2017, gdyż nie miał kto jej sporządzić. Spółka w tym okresie nie wykonywała żadnych operacji finansowych, a koszty wniosku do KRS pokrył radca prawny. Małżonka skarżącego oświadczyła, że nie uzyskuje dochodów ze stosunku pracy i zlecenia i nie składała zeznania podatkowego PIT za 2017 r. Uzyskuje ona dochody z pomocy społecznej, które zgodnie z art. 21 pkt 79 updof są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. R. S. wraz z córką jest współwłaścicielką pojazdu Suzuki Swift 1.0 GL, rok prod. 2001 o wartości [...] zł. T. S. poinformował także, że nie jest w stanie określić wydatków ponoszonych na jedzenie, środki czystości i leczenie, gdyż zajmuje się tym żona. Czasem produkty żywnościowe dostarcza ktoś z rodziny, a ubranie kupowane jest w sklepach z używaną odzieżą. Wszelkie wydatki pokrywane są głównie ze środków pomocy społecznej oraz z tego, co uda się skarżącemu zarobić przy pracach dorywczych. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Głównym źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy jest świadczenie wychowawcze na dzieci, zasiłek rodzinny z pomocy społecznej i dodatek mieszkaniowy. Skarżący wykonuje też prace dorywcze przynoszące niewielki dochód. Łączna wysokość miesięcznych dochodów wynosi ok. [...] zł i przypada na cztery osoby. Środki finansowe w takiej wysokości z trudem wystarczają na pokrycie bieżących potrzeb członków rodziny. Wnioskodawca nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani składników majątku, czy cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone. Udziały w spółce T. Sp. z o.o. w T. nie przynoszą stronie żadnych dochodów, ponieważ spółka ta nie prowadzi działalności. Wnioskodawca jest zadłużony w bankach na kwotę ok. [...] zł. Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż wniosek T. S. zasługuje na uwzględnienie, dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło