I SA/Kr 405/05

PostanowienieWSA w Krakowie2007-01-05

Skład orzekający: Urszula Zięba, Ewa Michna, Beata Cieloch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie skargi na decyzję o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego staje się bezprzedmiotowe, jeśli organ podatkowy wydał decyzję o wygaśnięciu pierwotnej decyzji z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie skargi na decyzję o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego staje się bezprzedmiotowe, gdy organ podatkowy stwierdzi wygaśnięcie tej decyzji z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W takiej sytuacji uchylone zostają skutki prawne wydanej decyzji, a sąd administracyjny nie może już merytorycznie rozpoznać skargi, ponieważ decyzja przestała istnieć w obrocie prawnym.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpatrywał skargę małżonków L. i T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na ich majątku. Skarżący zarzucali m.in. wadliwe oznaczenie stron i doręczenie decyzji. W trakcie postępowania sądowego organ kontroli skarbowej umorzył postępowanie kontrolne z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 405/05 | | P O S T A N O W I E N I E Dnia 5 stycznia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr), Asesor WSA Beata Cieloch, Protokolant: Iwona Sadowska – Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2007r., sprawy ze skargi L. i T. S., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 29 grudnia 2004r nr [...], w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku podatników, p o s t a n a w i a : - umorzyć postępowanie sądowe - W dniu [...] października 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając w związku z wnioskiem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej (w tym czasie trwała bowiem kontrola skarbowa), wydał T. i L. S. decyzję zabezpieczającą na ich majątku kwotę [...] zł. z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. w trybie art. 33 §2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zmianami). Decyzja wskazywała w uzasadnieniu, że T. S. od marca 2004r. wykazuje stratę na działalności gospodarczej w składanych deklaracjach podatkowych, L. S. nie wykazuje w ogóle dochodów podlegających opodatkowaniu z prowadzonej działalności gospodarczej, a trwająca właśnie kontrola ujawniła, że księgi przedsiębiorstwa T. S. prowadzone są nierzetelnie i istnieją wątpliwości co do rzetelności faktur dokumentujących ponoszone koszty. Decyzja została doręczona pocztą i odebrana przez L. S. Od powyższej decyzji pełnomocnik obojga małżonków T. i L. S. złożył odwołanie, w którym zarzucił przede wszystkim wydanie decyzji skierowanej do L. S., z pominięciem jej męża T. S., w sytuacji gdy małżonkowie od grudnia 2002r. wyłączyli wspólność ustawową małżeńską, a nadto kierowanie się przy wydaniu decyzji innymi przesłankami, niż wymienione w ww. art. 33 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją nr [...] z dnia 29 grudnia 2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji uzasadniając, że decyzja ta została prawidłowo wydana na imię obojga małżonków, którzy w 1998r. pozostawali w ustroju małżeńskiej wspólności ustawowej, a ww. art. 33 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa jedynie przykładowo wymienia przesłanki zabezpieczenia. Pełnomocnik T. i L. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej. W skardze ponownie przytoczył zarzuty zawarte w odwołaniu, wskazując, że art. 33 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa zawiera zamknięty katalog przesłanek zabezpieczenia, i przesłanki te nie dotyczą stanu faktycznego jaki ma miejsce w przypadku T. S. Ponadto skierowanie decyzji do L. S. i doręczenie decyzji wyłącznie L. S., zdaniem pełnomocnika, spowodowało, że decyzja posiadała wadę prawną czyniącą ją nieważną z mocy prawa, a to z uwagi na fakt, że L. S. nie była stroną postępowania. W końcowej części skargi pełnomocnik Skarżących podkreślił, że decyzja organu pierwszej instancji nie została skutecznie doręczona T. S. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko argumentując podobnie jak w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] lipca 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej poinformował, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej umorzył postępowanie kontrolne w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych z uwagi na przedawnienia się zobowiązania, a w konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] wydaną w trybie art. 258 §1 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa, stwierdził wygaśnięcie swojej decyzji o zabezpieczeniu, z uwagi na jej bezprzedmiotowość, a to z powodu przedawnienia się zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. i nie wydania przed upływem przedawnienia decyzji określającej wysokość zobowiązania za ten okres. Pismem z dnia [...] sierpnia 2005r. pełnomocnik Skarżących podtrzymał wniesioną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Skoro organ podatkowy, wydający poprzednio decyzję o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych w trybie art. 33 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa, stwierdził w trybie art. 258 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa, wygaśnięcie tejże decyzji na skutek przedawnienia się zobowiązania, to uchylone zostały skutki prawne wydanej decyzji, a więc postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Orzekający w sprawie sąd administracyjny nie może bowiem oddalić skargi lub uchylić zaskarżonej decyzji, jeżeli decyzja ta nie istnieje w obrocie prawnym na skutek wydania późniejszej decyzji o jej wygaśnięciu (powodującej uchylenie skutków prawnych dokonanego wcześniej zabezpieczenia). Wygaśnięcie decyzji w trybie art. 258 cyt. ustawy – Ordynacja należy przy tym odróżnić od wygaśnięcia decyzji w trybie art. 33a cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa tj. po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego albo z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, alb z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zwrotu podatku. W tym bowiem przypadku, wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu (następującego z mocy prawa i nie wymagającego odrębnej decyzji) nie narusza zarządzenia zabezpieczenia wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 33 a§2 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa). Zgodnie z art. 154 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 2002r. Dz. U. Nr100 poz. 968 ze zmianami) zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wygaśnięcia decyzji, o której mowa w art. 33a i 33b ustawy - Ordynacja podatkowa pod warunkiem, że organ ten wystawi tytuł wykonawczy nie później niż przed upływem 14 dni od dnia wygaśnięcia decyzji lub od dnia doręczenia upomnienia, jeżeli doręczenie to było wymagane. W konsekwencji, decyzja wydana w trybie art. 33 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa, która wygasła w trybie art. 33a cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa, nadal będzie podlegać kontroli sądu administracyjnego, gdyż skutki prawne dokonanego zabezpieczenia nie zostały uchylone. Bezprzedmiotowość postępowania sądowego powoduje, że orzekający w sprawie sąd nie kontroluje merytorycznych zarzutów wniesionej skargi na wydaną decyzję administracyjną. Niemniej jednak, z uwagi na zarzut dotyczący złego oznaczenia stron decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego i doręczenia decyzji wyłącznie L. S. (co mogłoby skutkować złym oznaczeniem stron postępowania sądowego), należy wskazać, że wydana w sprawie decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego określała w nagłówku jako jej adresatów - strony postępowania tj. T. S. i L. S. Decyzja została doręczona pocztą, przy czym doręczane pismo odebrała L. S. będąca zarówno stroną postępowania, jak i domownikiem w rozumieniu art. 149 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa, wspólnie zamieszkującym z T. S. Zgodnie z powołanym przepisem w przypadku nieobecności adresata (tu: T. S.) w mieszkaniu, pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi. Tak więc, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skoro pierwotna decyzja o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego została doręczona skutecznie obojgu małżonkom, a następnie wskutek wydanej później decyzji o wygaśnięciu pierwotnej decyzji w trybie art. 258 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa, uchylone zostały skutki prawne zabezpieczenia również wobec obojga małżonków na skutek przedawnienia się zobowiązania podatkowego – postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe wobec obojga małżonków. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 161§1 pkt 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło