I SA/Kr 408/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Firmy W.s.c. J. L., P.S. w T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Firmy W. s.c. J. L., P. S. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 grudnia 2014 r. Nr:[...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2012 p o s t a n a w i a wniosek oddalić Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 grudnia 2014 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług skarżąca Firma W. s.c. J. L., P. S., działająca przez adwokata G. P., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W przedłożonych urzędowych formularzach przedstawiona została sytuacja materialna wspólników. J.L. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe warz z żoną L.L.. Jego "dochód firmowy" został określony na kwotę 3.131,04 zł, zaś wydatki na rodzinę około 2.500 zł. W skład majątku J. L. wchodzi udział 1/6 w domu wolnostojącym o powierzchni 130 m² oraz udział 1/6 we własności domku letniskowego wielkości 20 m². Jako przedmiot wartościowy został wskazany samochód Citroen Berlingo o wartości 35 tys. zł we współwłasności. P. S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe warz z żoną K.S.. Jego "dochód firmowy" został określony na kwotę 3.131,04 zł, zaś wydatki na rodzinę około 2.450 zł. W skład majątku P.S. wchodzi dom szeregowy o powierzchni 101 m² oraz samochód Citroen Berlingo o wartości 35 tys. zł we współwłasności. Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik strony skarżącej za pismem z dnia 11 maja 2015 roku przesłał kopie następujących dokumentów: struktury przychodu Spółki za pierwsze trzy miesiące 2015 roku, ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych za 2015 rok, deklaracji VAT-7 za styczeń, luty i marzec 2015 roku, wyciągów z dwóch rachunków bankowych Spółki o numerach [...] i [...] w Banku Zachodnim WBK S.A. za okres od lutego do kwietnia 2015 roku (saldo końcowe pierwszego z nich to: 9,00 zł, drugiego -14.987,49 zł), a także zeznania podatkowego PIT-36 za 2014 rok J.L., umowy majątkowej małżeńskiej z dnia 28 września 1999 roku, faktury z dnia 20 kwietnia 2015 roku opiewającej na kwotę 512,89 zł stanowiącej rozliczenie z tytułu dostarczenia energii elektrycznej za okres od 10 października 2014 roku do 14 kwietnia 2015 roku, faktury z dnia 4 kwietnia 2015 roku za gaz opiewającej na kwotę 361,21 zł, faktury z dnia 25 marca 2015 roku za wodę opiewającej na kwotę 316,88 zł, faktury z dnia 16 kwietnia 2015 roku za usługi telekomunikacyjne na kwotę 30 zł, wyciąg z rachunku bankowego J. L. i L. L. w banku BGŻ BNP Paribas S.A. za okres od lutego do kwietnia 2015 roku (saldo końcowe 799,03 zł), wyciąg z rachunku bankowego J. L. i L. L. w Banku Pekao S.A. za okres od lutego do kwietnia 2015 roku (saldo końcowe 91,63 zł), zeznania podatkowego PIT-36 za 2014 rok P. S., wyciągu z rachunku bankowego P. S. w Banku Zachodnim WBK za okres od lutego do kwietnia 2015 roku (saldo końcowe 889,91 zł), umowy majątkowej małżeńskiej z dnia 23 kwietnia 1999 roku, faktury z dnia 1 kwietnia 2015 roku za wodę opiewającej na kwotę 61,48 zł, faktury z dnia 10 grudnia 2014 roku za energię elektryczną stanowiącej rozliczenie za okres od 2 czerwca 2014 roku do 1 grudnia 2014 roku oraz 6 blankietów płatności za okres od grudnia 2014 roku do maja 2015 roku, trzech faktur za gaz: za styczeń na kwotę 296,23 zł, za marzec 21015 roku na kwotę 376,59 zł i za maj na kwotę 415,80 zł. Do pisma załączone zostały także oświadczenia wspólników. J. L. oświadczył, że nie posiada żadnego majątku (nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro). Z żoną L. od 28 września 1999 roku posiada rozdzielność majątkową. Jego wydatki na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie wynoszą 850 zł miesięcznie. P. S. oświadczył, że nie posiada żadnego majątku (nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro). Z żoną K. od 23 kwietnia 1999 roku posiada rozdzielność majątkową. Jego wydatki na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie wynoszą 950 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Stroną niniejszego postępowania sądowego jest spółka cywilna i to ona jest również podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz 270, dalej: p.p.s.a.). Do oceny przesłanek przyznania prawa pomocy będzie miał zatem zastosowanie przepis art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dla oceny zasadności przyznania prawa pomocy spółce cywilnej istotne jest także to, że jej wspólnicy – w myśl art. 864 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r, poz. 121) – za zobowiązania spółki są odpowiedzialni solidarnie. W sytuacji zatem gdy spółka cywilna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, to ze względu na odpowiedzialność wspólników tej spółki określoną w powołanym przepisie Kodeksu cywilnego, należy również uwzględnić sytuację majątkową samych wspólników. Z tego względu, niezależnie od wykazania aktualnej kondycji finansowej skarżącej spółki cywilnej, wezwano stronę do przedłożenia stosownych materiałów źródłowych oraz oświadczeń obrazujących aktualny stan majątkowy wspólników skarżącej spółki cywilnej: J. L. i P. S.. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Przeprowadzona analiza danych zawartych w złożonym wniosku wraz z dodatkowymi oświadczeniami i dokumentami prowadzi do wniosku, że strona skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Z przedłożonych przez stronę deklaracji VAT-7 za okres od stycznia do marca 2015 roku wynika, że Firma W. s.c. J. L., P. S. w T. wykazuje regularny obrót. I tak w miesiącu styczniu 2015 roku podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju wyniosła 14.457 zł, w lutym 16.654 zł, a w marcu 25.000 zł. Dane te potwierdzają funkcjonowanie Spółki i wykonywanie przez nią czynności w sferze działalności gospodarczej. Łączny przychód Strony skarżącej za pierwsze trzy miesiące 2015 roku wyniósł 56.110,97 zł, przy kosztach jego uzyskania 16.940,51 zł, co dało dochód w wysokości 39.170,46 zł (na podstawie zatwierdzonej przez doradcę podatkowego P.H. rocznej struktury przychodu Spółki za 2015 rok). Za rok 2014 wysokość przychodu Spółki wyniosła 145.298,34 zł, przy kosztach jego uzyskania 70.566,45 zł, co dało dochód w kwocie 74.731,89 zł. Biorąc pod uwagę powyższe dane nie ma podstaw do traktowania skarżącej Spółki w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Prowadząc działalność gospodarczą, która przynosi przychód skarżąca Spółka ma możliwości, aby poczynić oszczędności umożliwiające partycypowanie w kosztach zainicjowanego postępowania sądowego. Biorąc pod uwagę, że łącznie z niniejszą sprawą strona złożyła pięć skarg, suma wpisów sądowych we wszystkich tych sprawach (wyliczona od wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej przez pełnomocnika strony skarżącej) wynosi 5.720,69 zł. W ocenie orzekającego Stronę skarżącą stać na poniesienie takiego wydatku z bieżących obrotów z prowadzonej działalności. Tylko w miesiącu marcu 2015 roku przychód strony był ponad czterokrotnie wyższy niż należne koszty sądowe we wszystkich pięciu sprawach. Wobec uznania, że Spółka jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca stroną przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego, jest w stanie ponieść należne w sprawie koszty sądowe orzekający nie analizował sytuacji materialnej jej wspólników. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.