I SA/Kr 409/07

Dnia 25 marca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu L. O. na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2009 roku pozostawiającego bez rozpoznania wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: - oddalić wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych - Postanowieniem z dnia 17 września 2007r. sygn. akt I SA/Kr 409/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Skarżącego L. O. na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2007 roku zwalniającego Skarżącego od uiszczenia wpisu sądowego i oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2007 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości postanowił zwolnić L. O. od uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz ustanowić dla L. O. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Postanowienie niniejsze jest prawomocne. Wyrokiem z dnia [...] maja 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2007 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości. Na powyższy wyrok została złożona przez pełnomocnika Skarżącego skarga kasacyjna. W dniu 19 czerwca 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, a w szczególności od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem oraz wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z dnia [...] listopada 2008r. Skarżący oraz Jego pełnomocnik zostali wezwani o uzupełnienie braków wniosku pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu [...] grudnia 2008r. do Sądu wpłynęło pismo Skarżącego oraz wypełniony przez Skarżącego formularz PPF. Zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2009r. referendarz sądowy pozostawił wniosek Skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, iż formularz wypełniony przez Skarżącego uniemożliwia odczytanie wyrazów, nie przesłano dodatkowych dokumentów, o które wezwano Skarżącego, co uniemożliwia rzeczywiste określenie stanu majątkowego Skarżącego i świadczy o niewywiązaniu się przez Skarżącego z nałożonego obowiązku. Niniejsze zarządzenie doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu [...]lutego 2009r. W dniu [...] lutego 2009r. (a więc z zachowaniem terminu) pełnomocnik Skarżącego wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] stycznia 2009r. o pozostawieniu wniosku Skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik powołując się na orzecznictwo sądowe podniósł, że jeżeli sąd zażądał dodatkowych dokumentów dotyczących stanu majątkowego, rodzinnego lub dochodów strony, to niezłożenie takich dowodów nie pozwala na pozostawienie wniosku bez rozpoznania, lecz może oznaczać, że strona nie wykazała podstaw do przyznania jej prawa pomocy i uzasadniać oddalenie wniosku. Podniesiono także, że Skarżący wniósł o przedłużenie terminu do dostarczenia dokumentów, a także to, że należało sprawę rozstrzygnąć w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, bowiem Skarżący już raz składał wniosek o przyznanie prawa pomocy. Do sprzeciwu dołączono zeznanie podatkowe G. O. (nie wskazując na jaką okoliczność zostaje złożone) oraz pismo PGNiG z dnia [...] stycznia 2009r. Dodatkowo w dniach [...] lutego 2009r., [...] lutego 2009r.,[...] lutego 2009r. oraz [...] marca 2009r. do Sądu wpłynęły pisma sporządzone przez Skarżącego zawierające prośby o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu zarządzenie lub postanowienie przeciwko któremu został wniesiony ten środek prawny, traci moc. Oznacza to, że Sąd od nowa w całości rozpatruje sprawę merytorycznie. Przywołując podstawy prawne rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie należy na wstępie wskazać na treść art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast na podstawie art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. W niniejszej sprawie Skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, w szczególności w zakresie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem oraz wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, bowiem dotychczas prawomocnym orzeczeniem został zwolniony od wpisu od skargi, ustanowiono także dla Skarżącego pełnomocnika z urzędu. Jak trafnie wskazał pełnomocnik Skarżącego jeżeli Sąd zażąda dodatkowych dokumentów dotyczących stanu majątkowego, rodzinnego lub dochodów strony, to niezłożenie takich dowodów może oznaczać, że strona nie wykazała podstaw do przyznania jej prawa pomocy i uzasadniać oddalenie wniosku. Sąd podkreśla, iż to na Skarżącym spoczywał obowiązek wykazania przesłanek mogących przyczynić się do udzielenia Mu pomocy finansowej ze strony Skarbu Państwa w całości lub w części. Użyte bowiem w treści art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stosownie do powyższego i zgodnie z treścią art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Orzeczenie w sprawie Sąd wydaje zatem na podstawie oświadczeń strony, mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i przedstawione przez stronę dowody. Sąd dokonuje oceny, czy spełnione zostały w sprawie przedmiotowe przesłanki, koniecznym jest jednak rzetelne przedstawienie przez stronę wszelkiej możliwej dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej, a zwłaszcza, gdy została do tego zobowiązana przez Sąd. Na podstawie materiału zgromadzonego w aktach sprawy należy stwierdzić, iż -pomimo wezwania - Skarżący nie przedstawił danych dotyczących zarówno źródeł utrzymania Skarżącego, wysokości uzyskiwanych dochodów, jak również ponoszonych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Okoliczności tych Skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił, mimo, że to na nim właśnie spoczywał ciężar dowodu, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Nieudzielanie przez Skarżącego informacji w tym przedmiocie spowodowało, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej. W związku z tym po analizie akt sprawy Sąd wskazuje, że Skarżący w postępowaniu nie przedstawił okoliczności faktycznych, z powodu których nie może uiścić w części kosztów sądowych, a zatem nie wykazał zasadności przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak przedstawienia żądanych informacji uniemożliwia Sądowi odtworzenie pełnego obrazu sytuacji majątkowej Skarżącego, a rzeczywista sytuacja Skarżącego nadal pozostaje nieznana. Należy podkreślić, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dalszego dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane, mimo istniejącego po stronie Skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Nie zmienia powyższego fakt, że Skarżący wniósł o przedłużenie terminu do przedstawienia dokumentów potwierdzających Jego sytuację majątkową, bowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy wpłynął do Sądu [...] czerwca 2008r., Skarżący już w tej dacie powinien (najpóźniej w terminie wynikającym z wezwania o uzupełnienie braków wniosku) – zważywszy na wyżej przywołane zasady związane z wykazaniem sytuacji majątkowej Skarżącego – przygotować i przedstawić Sądowi stosowne dokumenty. Również nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie fakt, że Skarżący postanowieniem z dnia [...] września 2007r. został zwolniony od uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz przyznano Mu adwokata z urzędu. W niniejszej sprawie Sąd rozstrzyga na podstawie aktualnych dokumentów i bada sytuację majątkową, finansową i rodzinną strony na dzień złożenia wniosku (tj. [...] czerwca 2008r.), co równie istotne Sąd bada możliwości uiszczenia przez Skarżącego wnioskowanych kosztów (z uwzględnieniem zakresu uprzedniego rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia prawa pomocy). Stąd obowiązkiem Skarżącego było przedstawienie stosownych dowodów (dokumentów), w szczególności, że w dacie orzekania w niniejszej sprawie Sąd z urzędu wziął pod uwagę informacje zawarte w protokole rozprawy z dnia [...] maja 2008r. i przedłożone do akt dokumenty, mające wpływ na ocenę sytuacji majątkowej Skarżącego (postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] marca 2008r. sygn. akt [...], k. 91 akt sądowych oraz zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, k. 90 akt sądowych). Uwzględniając powyższe oraz to, że Skarżący w niniejszym postępowaniu nie przedstawił okoliczności faktycznych, z powodu których nie może uiścić pozostałych kosztów sądowych, a zatem nie wykazał zasadności przyznania Mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Sąd na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak na wstępie. .