I SA/Kr 410/08

WyrokWSA w Krakowie2008-10-07

Skład orzekający: Jarosław Wiśniewski, Anna Znamiec, Agnieszka Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek umorzyć postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela, wskazującego jako podstawę prawną art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nawet jeśli zobowiązany kwestionuje istnienie przesłanek umorzenia?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest zobowiązany umorzyć postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela, który wskazuje jako podstawę prawną art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania przesłanek rezygnacji wierzyciela z prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie do wydania postanowienia o umorzeniu, jeśli przesłanki te zostaną wskazane.
Stan faktyczny
Wierzyciel (Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny) wystąpił do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego A. F. z tytułu opłaty za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Zobowiązany skarżył postanowienie, domagając się wyjaśnienia przyczyn umorzenia. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 410/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 października 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr), Sędziowie: WSA Anna Znamiec, Asesor WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2008r., sprawy ze skargi A. F., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, , z dnia [...] Nr [...], , w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, - s k a r g ę o d d a l a - Wobec bezskutecznego wezwania do zapłaty z dnia [...].09.1997 r. na podstawie art. 90e ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (t. j., Dz. U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62, ze zm.) Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (dalej "UFG") wystąpił jako wierzyciel z wnioskiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wszczęcie egzekucji administracyjnej przeciwko A. F., zam. L., ul. W. , z tytułu opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC samochodu A., nr rej. [...]. Tytuł wykonawczy z dnia [...] roku doręczono zobowiązanemu w dniu [...].05.2000 r. oraz przekazano, z powodu zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej, Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w L. Pismem z dnia [...].08.2007 r. wierzyciel – UFG – wystąpił do organu egzekucyjnego – Naczelnika US w L. – z wnioskiem o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j., Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm. – dalej "u.p.e.a."). Pismo to zostało przekazane Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w L., który postanowieniem z dnia [...] (sygn. akt KM 176/05) umorzył postępowanie egzekucyjne wobec A. F., działając na podstawie art. 825 k.p.c. W konsekwencji Naczelnik US postanowieniem z dnia [...] nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego, działając na podstawie art. 59 § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy. Rozpatrując zażalenie zobowiązanego, w którym podniósł on, iż nie wyjaśniono jasno i precyzyjnie okoliczności umorzenia postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy uzasadnił rozstrzygnięcie tym, iż w przypadku wniosku wierzyciela, który wskazał podstawę prawną umorzenia, organ egzekucyjny ma prawny obowiązek umorzyć postępowanie. W skardze na to postanowienie zobowiązany – A. F. – wniósł o jego uchylenie, domagając się dostarczenia pisemnego uzasadnienia okoliczności umorzenia oraz podania podstawy prawnej przez wierzyciela. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, oraz wyjaśnił, iż decyzje organów I i II instancji wskazują przyczyna umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz podstawę prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia zgodności aktów administracyjnych, w tym decyzji i innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Celem tej kontroli jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu. Na wstępie należy wyjaśnić, że wierzyciel – Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny – wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie przepisu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., który stanowi, iż postępowanie egzekucyjne umarza się: jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, przepis ten dotyczy sytuacji trojakiego rodzaju: po pierwsze, gdy obowiązek nie jest wymagalny, co oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Okoliczności te muszą istnieć w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego i trwać w momencie wydawania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli pojawią się one w toku postępowania, to będą stanowić podstawę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Po drugie, obowiązek został umorzony lub wygasł z innego powodu, co oznacza, że obowiązek powstał i nie został wykonany, ale z innych powodów przestał istnieć przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Po trzecie, obowiązek nie powstał, czyli np. nie została wydana decyzja administracyjna nakładająca obowiązek lub wydana została taka decyzja, ale uchylono ją, zanim stał się wymagalny obowiązek nałożony tą decyzją (por. Piotr Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2006, LexisNexis, wydanie III). Wykładnia językowa art. 59 § 1 u.p.e.a. wskazuje na to, iż w przepisie tym wymienione zostały tzw. obligatoryjne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji. W przypadku zatem ich wystąpienia, zgodnie z dyspozycją § 3 tego artykułu, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, innymi słowy jest do tego zobowiązany. Postanowienie to wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (art. 59 § 4 u.p.e.a.). Jak podkreśla się zgodnie w orzecznictwie, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania przesłanek rezygnacji wierzyciela z prowadzenia postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 12 maja 1999 r., SA/Sz 2413/97 - LexPolonica nr 339500 oraz wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2000 r., III SA 2744/99 - LEX nr 47236). W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której na wyraźne żądanie wierzyciela – UFG – organ egzekucyjny był zobowiązany postępowanie umorzyć. Wierzyciel wystąpił ze stosownym wnioskiem, a jako przesłankę wskazał w/w przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Chodzi zatem o sytuację, w której obowiązek (w tym przypadku należność z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC samochodu) nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Skarżący podnosił w toku postępowania, iż nieprawdą jest, że nie opłacił on obowiązkowego ubezpieczenia. Można się zatem jedynie domyślać, iż w rozpatrywanej sprawie chodzi właśnie o ostatnią z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Bliższe szczegóły są znane jedynie wierzycielowi i organ egzekucyjny nie był władny tego badać. W tym zakresie postępowanie przebiegło prawidłowo, a organ egzekucyjny wydał postanowienie w zgodzie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jedynym mankamentem, jak podnosił skarżący, jest brak dokładnego wyjaśnienia przyczyn umorzenia wobec niego postępowania, a zatem brak wskazania, o którą z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. może się rozchodzić. Jak to omówiono powyżej, leży to w gestii wierzyciela i nie stanowi przyczyny, która by mogła uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania. Z tego powodu skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na zasadzie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło