I SA/Kr 413/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z 10 stycznia 2012r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia pozostawić bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący W.G. w piśmie z 21 maja 2014r. (uzupełnionym o brakujący podpis) zatytułowanym ,,zażalenie" wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Krakowie z 29 maja 2014r. wezwano W.G. by w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, odesłał po wypełnieniu, przesłany mu formularz o przyznanie prawa pomocy. Skarżący został pouczony, że w przypadku niezłożenia wypełnionego formularza w zakreślonym terminie, wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawiony będzie bez rozpoznania. Wezwanie i formularz PPF doręczono Skarżącemu w dniu 16 czerwca 2014r. (dowód: zwrotne poświadczenie odbioru). Termin do złożenia wypełnionego formularza minął 23 czerwca 2014r. jednakże, Skarżący nie złożył wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z 11 lipca 2014r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, działając na zasadzie art. 257 w zw z art. 258§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.), pozostawił wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zarządzenie Referendarza sądowego, doręczono Skarżącemu w dniu 30 lipca 2014r. Skarżący w piśmie z 4 sierpnia 2014r. zatytułowanym ,,zażalenie/sprzeciw" zarzucił, że orzeczenie wydane zostało przy nieprawidłowej ocenie złożonego środka zaskarżenia. Skarżący wskazał, że w aktach sprawy jest formularz PPF dlatego Jego zdaniem, wypełnienie złego formularza nie może być argumentem za nierozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprzeciw jest niezasadny. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. ,,w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie". Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie odnośnie charakteru prawnego sprzeciwu jest on specyficznym rodzajem środka prawnego, który powoduje przejęcie kompetencji do rozpoznania i rozpatrzenia incydentalnej kwestii przyznania prawa pomocy przez sąd, nie zaś badanie prawidłowości zakwestionowanego postanowienia lub zarządzenia wydanego przez referendarza. Skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej orzeczenia referendarza sądowego z mocy ustawy (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 grudnia 2004r. sygn. akt: FZ 375/04, ONSAiWSA 2005, Nr 6, poz. 119). Sprawa jest rozpoznawana ponownie od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. Przed wydaniem postanowienia sąd może uzupełnić materiał dowodowy, korzystając z art. 255 p.p.s.a., jeżeli dane zawarte w oświadczeniu złożonym we wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 252§1 p.p.s.a.) lub zebrane z inicjatywy referendarza dodatkowe oświadczenia i dowody okażą się niewystarczające. Art. 260 p.p.s.a. nie daje przy tym Sądowi uprawnienia do merytorycznego rozpoznania zasadności sprzeciwu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2005r. sygn. akt: FZ 715/04, LEX nr 302283), a zatem pozbawione podstaw prawnych jest stwierdzenie, że odmowa przyznania prawa pomocy następuje po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącej. W postanowieniu sąd powinien samodzielnie poczynić ustalenia i ocenić je pod kątem art. 246§2 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2005r. sygn. akt: FZ 592/04, niepubl.; a także M. Niezgódka- Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, s. 725). Zgodnie z art. 252§2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei w myśl art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Wskazać należy, że gdy pozostawienie wniosku bez rozpoznania następuje w drodze zarządzenia referendarza (art. 258§2 pkt 6 p.p.s.a.), na które został wniesiony sprzeciw, to zarządzenie takie traci moc i jak wynika z art. 260 zd. pierwsze p.p.s.a., wówczas sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 260 zd. Drugie p.p.s.a. na postanowienie przysługuje zażalenie. Treść regulacji zawartej w art. 260 p.p.s.a. wskazuje, że po złożeniu sprzeciwu, bez względu na to czy dotyczy on zarządzenia, czy postanowienia, rozstrzygnięcia te tracą moc, a Sąd rozpoznając sprawę wskutek złożonego sprzeciwu wydaje postanowienie. Przedmiotem rozstrzygnięcia był wniosek o przyznanie prawa pomocy, którego braki nie zostały pomimo stosownego wezwania uzupełnione. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że Skarżący, pomimo doręczenia Mu wezwania do złożenia wniosku w formie kwalifikowanej w terminie 7 dni, nie zastosował się do jego treści. W konsekwencji do akt sprawy nie wpłynął urzędowy formularz, który zawierałby dane Skarżącego/wnioskodawcy, tj. W.G.. Postępowanie sądowe, w tym także postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, gdyż ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W tej sytuacji wobec dyspozycji art. 257 p.p.s.a. należało pozostawić wniosek skarżącego z 21 maja 2014r. bez rozpoznania.