I SA/Kr 414/08

Sygn. akt I SA/Kr 414/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 marca 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr), WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2009r., sprawy ze skargi D. i J. O., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia 27 listopada 2001r Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie Zaskarżoną decyzją - po rozpoznaniu odwołania - utrzymano w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej, zatrudnionego w UKS z dnia [...] nr [...], którą małżonkom J. i D. O. określono wysokość podatku dochodowego za 1999 r. w kwocie 103 703,80 zł, wysokość zaległości podatkowej w tej samej kwocie i wysokość odsetek za zwłokę od powyższej zaległości obliczonych na dzień wydania decyzji na kwotę 60 803,20 zł. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym: W wyniku przeprowadzonej kontroli skarbowej przez organ I instancji ustalono, iż w/w małżonkowie nie objęli wspólnym zeznaniem dochodu z praw majątkowych, który w kwocie 298 028,58 zł osiągnął jeden z nich (mąż) potrącając w dniu 20.10.1999 r. wierzytelności w kwocie łącznej 440 tys. zł w stosunku do "T" S.A. w Zakopanem z wierzytelnościami z kwocie łącznej 393 028,58 zł, które przysługiwały tej Spółce w stosunku do niego. W wyniku tego potrącenia wierzytelności te uległy bowiem umorzeniu do wysokości wierzytelności niższych. Od decyzji organu I instancji małżonkowie D. i J. O. wnieśli odwołanie, jednakże Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie w zaskarżonej decyzji podzielił w pełni stanowisko organu I instancji. W skardze na decyzję organu odwoławczego małżonkowie D. i J. O. wnieśli o uchylenie tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Z motywów skargi wynika, iż istota błędu tkwiącego u podstaw wydania tych decyzji odzwierciedla się wyrażonym w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji stwierdzeniem: "w momencie zapłaty u nabywcy wierzytelności ( J. O.) powstał przychód ze sprzedaży praw majątkowych stanowiący różnicę pomiędzy "potrąconą" z tej wierzytelności wartością a ceną jej nabycia". Zdaniem skarżących potrącenia wzajemnych wierzytelności nie można utożsamiać z ich sprzedażą. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko. W dniu [...].04.2002 r. J. O.wniósł o zawieszenie postępowania sądowo - administracyjnego ze względu na nadal toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym z powództwa K. Z. przeciwko "T" S.A. w Z. o stwierdzenie nieważności umów z dnia [...].01.1998 r. i dnia [..].02.1998 r., z których wynikały wierzytelności zakupione przez J. O. w dniu [...].08.1998 r. od K. Z. za kwotę 95 tys. zł. Postanowieniem z dnia 3.06.2004 r. WSA w Krakowie uwzględnił ten wniosek. Następnie postanowieniem z dnia 12.03.2008 r. WSA w Krakowie postanowił podjąć zawieszone postępowanie ze względu na zakończenie postępowania przed Sądem Okręgowym w Krakowie co do spornych umów. Mianowicie wyrokiem [...].02.2005 r., sygn. akt [...], stwierdzono nieważność tych umów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Rozważania trzeba rozpocząć od tego, że wierzytelności, które "T" S.A. w Z. miała w stosunku do J. O. były dla tego ostatniego zobowiązaniami. Zobowiązania te w wyniku potrącenia dokonanego w dniu [...].10.1999 r. uległyby umorzeniu gdyby J. O. przysługiwały wierzytelności w stosunku do tej Spółki. Tak jednak nie było, gdyż te ostatnie wierzytelności nie istniały, a przesądzono o tym w powołanym wyżej wyroku sądu powszechnego. Z jego uzasadnienia wynika, iż na zawarcie w dniach [....].01.1998 r. i [...].02.1998 r. przez K. Z. umów z "T" S.A. w Zakopanem nie udzieliła wymaganej zgody jego żona, i w związku z tym umowy te były nieważne, a ściślej rzecz ujmując bezskuteczne. Z kolei wierzytelności K. Z., które miały wynikać z w/w umów zakupił w dniu [..].08.1998 r. J. O. Zakup ten również był nieważny w myśl zasady prawa cywilnego, iż nemo plus iuris transferre potest quam ipse habet. Zatem nie mogło dojść do ich potrącenia w dniu [...].10.1999 r. z wierzytelnościami, które "T" S.A. w Z. miał w stosunku do J. O. W konsekwencji te ostatnie nie uległy umorzeniu. Tym samym u J. O. nie powstał przychód z tego tytułu. Nadto, gdyby nawet było inaczej, to zwrócić należy uwagę również na to, że ogólna definicja przychodu znajdująca się w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. nr 80, poz. 350 ze zm.) nie zawiera takiego przychodu jak wartość umorzonych zobowiązań, a przepis ten ma zastosowanie do przychodów z praw majątkowych. To samo dotyczy, z pewnym wyjątkiem, który nie ma zastosowania w sprawie, przychodów z tzw. innych źródeł. W tych innych źródłach częstokroć umiejscawia się wartość umorzonych zobowiązań. Zatem nie jest to stanowisko prawidłowe. Wartość umorzonych zobowiązań jest natomiast przychodem z działalności gospodarczej (art. 14 ust. 2 pkt 6 tej ustawy). Organy podatkowe nie przeprowadziły zaś postępowania wyjaśniającego na okoliczność dokonania przez J. O. potrącenia wzajemnych wierzytelności w dniu [...].10.1999 r. w ramach działalności gospodarczej. Oznacza to, że gdyby potrącenie to było skuteczne, to należałoby uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji ze względu na naruszenie przepisów, tj. art. 122, 187§1 i 191 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy te bowiem z góry założyły, iż potrącenie to było skuteczne. Okazało się jednak w świetle powołanego wyżej wyroku Sądu Okręgowego, iż było inaczej. Z wyroku tego bowiem wynikało, jak to wykazano wyżej, iż J. O. nie kupił wierzytelności w stosunku do Spółki T" S.A. w Z. Zaistniała więc podstawa do wznowienia postępowania na skutek naruszenia przez organy podatkowe wymienionych wyżej przepisów postępowania podatkowego (art. 240§1 pkt 5 ustawa Ordynacja podatkowa). Z tego względu Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie 145§1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania nie postanowiono, gdyż skarżący byli zwolnieni od wpisu należnego od skargi.