I SA/Kr 419/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 stycznia 2016 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2008 r. do grudnia 2008 r. p o s t a n a w i a zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca J. Sp. z o.o. w K. zawarła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych z uwagi na brak środków finansowych i majątku pozwalającego na ich poniesienie. Do skargi załączone zostały dokumenty obrazujące aktualny stan majątkowy Spółki: sprawozdanie finansowe za 2014 rok, bilans za 2014 rok, rachunek zysków i strat za 2014 rok oraz odpis z KRS. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, stronie skarżącej przesłany został formularz "PPPr" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 5 maja 2016 roku do tut. Sądu wpłynął wypełniony formularz "PPPr". Z danych w nim zawartych wynika, iż wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie sprzedaży hurtowej komputerów, urządzeń peryferyjnych i oprogramowania. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 135.000 zł, a wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wyniosła 0 zł. Ostatni rok obrotowy Spółka zamknęła stratą w wysokości 2.881.909,88 zł. Wskazano ponadto, że Spółka dysponuje rachunkiem bankowym w Nadwiślańskim Banku Spółdzielczym, którego stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku wynosił 72,02 zł. Stan kasy na dzień 29 lutego 2016 roku wynosił 18,01 zł, a zobowiązania wobec urzędu skarbowego zamykały się kwotą 1.393.657 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podniesiono, iż od grudnia 2014 roku Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów. Decyzją urzędu skarbowego zablokowane zostało konto bankowe, co uniemożliwia dokonywanie operacji gospodarczych bezgotówkowych. Spółka nie posiada majątku nieruchomego, ani ruchomości, których spieniężenie pozwoliłoby na pokrycie kosztów toczących się postępowań podatkowych i sądowoadministracyjnych. Z tych względów Spółka nie jest w stanie ponieść opłat sądowych w niniejszym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 195/10). Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W niniejszej sprawie zasadność wniosku strony skarżącej rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi ona ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jej aktualne możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na podmiocie skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, którego wysokość - obliczona od zadeklarowanej przez stronę skarżącą wartości przedmiotu sporu - wynosi 7.555 zł zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W ocenie orzekającego skarżąca Spółka nie posiada dostatecznych środków finansowych pozwalających na poniesienie kosztów sądowych w takiej wysokości. Jak wynika z oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych do wniosku dokumentów źródłowych sytuacja finansowa strony skarżącej nie jest łatwa. Spółka od grudnia 2014 roku nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów. Nie zatrudnia pracowników, a czynności zarządcze prowadzone są bez wynagrodzenia. Zobowiązania Spółki są znaczne i tylko w niniejszej sprawie wartość przedmiotu sporu – według oświadczenia strony - wynosi 755.491 zł. Suma zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego w K. na dzień złożenia wniosku wynosiła 1.393.657 zł. J. Spółka z o.o. w K. nie posiada składników majątkowych, które mogłyby zostać spieniężone. Stan rachunku bankowego oraz stan gotówki w kasie Spółki jest niewielki i wynosi łącznie 90,03 zł. Konkludując, z przedstawionych powyżej danych jednoznacznie wynika, że wysokość kosztów sądowych należnych w niniejszym postępowaniu przekracza aktualne możliwości finansowe skarżącej Spółki. Z tych względów uwzględniono wniosek strony i orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.