I SA/Kr 428/18
PostanowienieWSA w Krakowie2018-07-05
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, posiada jedynie niskie świadczenia emerytalne jako jedyne źródło utrzymania, ponosi znaczne wydatki na leczenie i rehabilitację oraz nie posiada oszczędności, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w części obejmującej opłaty sądowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w części obejmującej opłaty sądowe. Wysokość należnych kosztów sądowych w siedmiu sprawach, w których wniosła skargi, przekracza jej aktualne możliwości finansowe. Jedynym źródłem utrzymania skarżącej i jej męża są niskie świadczenia emerytalne, które w całości przeznaczane są na bieżące utrzymanie. Dodatkowo, oboje są osobami schorowanymi wymagającymi leczenia i rehabilitacji, a skarżąca nie posiada oszczędności ani majątku, który mogłaby spieniężyć.Stan faktyczny
E. B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym podatku od nieruchomości. Skarżąca wraz z mężem utrzymuje się z niskich świadczeń emerytalnych, ponosi znaczne wydatki na leczenie i rehabilitację, nie posiada oszczędności ani wartościowego majątku. Wnioskodawczyni wniosła łącznie siedem skarg, a suma wpisów sądowych przekroczyła jej możliwości finansowe.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lutego 2018 r. nr: [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
E. B. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem S. B.. Ich miesięczny dochód wynosi [...] zł i stanowi go emerytura wnioskodawczyni w wysokości [...] zł i emerytura jej męża w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącej i jej męża wchodzi nieruchomość zabudowana domem o powierzchni 150 m˛ oraz drewnianym budynkiem gospodarczym o znikomej wartości służącym do hodowli kur i przechowywania narzędzi do pielęgnacji ogrodu. E. B. nie posiada zasobów pieniężnych, papierów wartościowych, wierzytelności, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej [...] zł. Zobowiązania i stałe wydatki rodziny przedstawiają się następująco: prąd ok. [...] zł, woda ok. [...] zł, śmieci ok. [...] zł, telefon ok. [...] zł, lekarstwa od [...] zł do [...] zł, dojazdy na rehabilitację ok. [...] zł.
W uzasadnieniu wniosku E. B. podniosła, że jest osobą [...], wymagającą ciągłego leczenia i rehabilitacji. Jej mąż wymaga pełnej opieki ([...], w tym [...]). Dodała, że budynek rolny, w którym od ponad 40 lat ma kury nie jest wart tyle, ile podatek, który miałaby zapłacić.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie.
Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Zaakcentować też należy, że zasadność wniosku skarżącej rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi ona ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jej aktualne możliwości finansowe. Orzekający uwzględnił okoliczność, że łącznie ze skargą w niniejszej sprawie skarżąca wniosła do tut. Sądu siedem skarg zarejestrowanych pod sygn. akt I SA/Kr 422 do 428/18, a suma wpisów sądowych w tych sprawach wynosi [...] zł ([...] x [...] zł).
Mając na uwadze przedstawioną sytuację finansową skarżącej, należy stwierdzić, że wysokość należnych w sprawie kosztów sądowych przekracza jej aktualne możliwości finansowe. Jedynym źródłem utrzymania E. B. i jej męża są niewysokie świadczenie emerytalne, a uzyskiwane środki w całości przeznaczane są na pokrycie kosztów ich bieżącego utrzymania. Zarówno skarżąca, jak i jej mąż są osobami schorowanymi, wymagającymi leczenia i rehabilitacji. Wydatki na konieczne leczenie stanowią znaczne obciążenie domowego budżetu. Strona nie posiada przy tym żadnych oszczędności, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe, ani składników majątku, czy cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone.
Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie, dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło