I SA/Kr 430/14

|Sygn. akt I SA/Kr 430/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 czerwca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba ( spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2014 r., sprawy ze skargi A. F., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10 lutego 2014 r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, - s k a r g ę o d d a l a - Dyrektor Izby Celnej prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku A.F. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zaległość z tytułu podatku akcyzowego związanego z wewnątrzwspólnotowym nabyciem w dniu 12 listopada 2009r. samochodu osobowego, od którego nie uiszczono podatku akcyzowego. W dniu 24 czerwca 2013r. organ egzekucyjny pod nieobecność zobowiązanego z udziałem Policji dokonał zajęcia samochodu Mercedes Benz GL 320. Za pismem z dnia 4 lipca 2013r. Dyrektor Izby Celnej przesłał do zobowiązanego na adres wskazany w tytule wykonawczym odpis przedmiotowego protokołu zajęcia oraz tytuł wykonawczy nr [...] Przesyłka zawierająca powyższe dokumenty, pomimo dwukrotnego awizowania nie została podjęta przez zobowiązanego. Pismem z dnia 10 września 2013r. sprecyzowanym pismem z dnia 17 października 2013r. A. F. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. We wniosku tym zobowiązany zarzucił, iż decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż została doręczona po upływie 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu stwierdzono, że pismem z dnia 12 grudnia 2013r. Dyrektor Izby Celnej - wierzyciel nie wyraził zgody na umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec A. F. Ponadto, w świetle informacji uzyskanych od Naczelnika Urzędu Celnego twierdzenia zobowiązanego dotyczące rażącego naruszenia prawa w postępowaniu podatkowym są bezprzedmiotowe. Decyzja nr [...] z dnia 25 kwietnia 2013r. została stronie doręczona prawidłowo w dniu 14 maja 2013r. i stała się ostateczna z dniem 30 maja 2013r. Odwołanie od niej, skierowane do Dyrektora Izby Celnej zostało nadane 16 września 2013r. a więc już po terminie i co istotne, strona nie wniosła w nim o przywrócenie terminu na jego złożenie. Zobowiązany w uzasadnieniu odwołania podał dodatkowo, iż jest to wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. Postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone i zakończone w dniu 14 listopada 2013r. decyzją nr [...] którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji. Oznacza to, iż nie stwierdzono, aby została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa /tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm./). Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 19 listopada 2013r. Odwołanie od tej decyzji było wówczas przedmiotem rozpatrzenia. Na postanowienie to zobowiązany złożył zażalenie, wnosząc o - uchylenie zaskarżonego postanowienia, - umorzenie postępowania na zasadzie art. 59 § 1 pkt 2, 4 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm., powoływanej dalej jako "u.p.e.a.") z powodu wznowienia postępowania w sprawie prowadzonej zakończonej decyzją nr [...], na której to podstawie wydano tytuł egzekucyjny, - umorzenie postępowania ze względu na brak decyzji ostatecznej w myśl przepisów art. 239a Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dni 10 lutego 2014r.Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. Uzupełniając poczynione wcześniej ustalenia nadmieniono, że w odpowiedzi na wniosek zobowiązanego o wznowienie postępowania administracyjnego, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia 31 grudnia 2013r. nr [...]odmówił uchylenia decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] utrzymał w mocy opisaną wcześniej decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Zdaniem organu okoliczności te wskazują, że obowiązek określony decyzją z dnia 25 kwietnia 2013r. nr [...] jest nadal wymagalny. Decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego jest ostateczna, nie została uchylona w trybie nadzwyczajnym i znajduje się w obrocie prawnym. W takiej sytuacji brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zobowiązany zarzucił organowi naruszenie: - art. 239a Ordynacji podatkowej poprzez "brak decyzji ostatecznej w myśl przepisów ustawy", - art. 59 § 1 pkt 2, 4 i 10 u.p.e.a. "z powodu wznowienia postępowania", - art. 68 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ze względu na przedawnienie zobowiązania podatkowego określonego w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Nowym Targu z dnia 25 kwietnia 2013 r. nr 352000-UAGR-9110-212/13-11/P. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 13 marca 2014r. A. F.(zamieszkały przy ul. [...]) sformułował wniosek o zawieszenie postępowania do czasu wydania przez TK orzeczenia w przedmiocie zgodności art. 221 Ordynacji podatkowej z Konstytucją RP. Skarżący wyjaśnił, że wystąpił w tej sprawie do Rzecznika Praw Obywatelskich, który w jego imieniu ma zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego. W jego przekonaniu wspomniany przepis umożliwiając temu samemu organowi rozpoznawanie środków odwoławczych od własnych rozstrzygnięć jest rażąco sprzeczny z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP. Ustosunkowując się do treści tego żądania organ odwoławczy wyjaśnił (pismo z dnia 8 kwietnia 2014r.), że jego rozstrzygnięcie zostało oparte na obowiązujących przepisach, zaś samo skierowanie wniosku do RPO nie stanowi wystarczającej podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie. W kolejnym piśmie z dnia 14 kwietnia 2014r. . A. F. (zamieszkały przy ul. [...]) zażądał "odrzucenia" wydanej z rażącym naruszeniem decyzji nr [...], z uwagi na fakt, że nie był stroną tego postępowania. Jednocześnie zażądał uchylenia decyzji organów obu instancji oraz przekazania im sprawy celem zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu wypowiedzenia się przez TK w przedmiocie konstytucyjności przepisu art. 221 Ordynacji podatkowej. Odpowiadając na te sugestie organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu prowadzonym wobec skarżącego nie została wydana decyzja nr [...] Pismem z dnia 12 maja 2014r. A. F. (zamieszkały przy ul. [...]) poinformował Sąd, że w aktach postępowania sądowego brak jest decyzji nr [...]wydanej w stosunku do A. F., który nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. W datowanej na ten sam dzień "skardze na odmowę prawa do sądu" osoba wskazana jako pełnomocnik skarżącego zakwestionowała postępowanie Dyrektora Izby Celnej, który miał uniemożliwiać stronie zapoznanie się z materiałami postępowania. Za pismem z dnia 13 maja 2017r. A. F. (zam. przy ul. [...]) stwierdził, że nie jest stroną w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt I SA/Kr 430/14 i odesłał w związku z tym skierowaną do niego mylnie korespondencję. Niemniej jednak wniósł o nieuwzględnienie odpowiedzi na pismo procesowe skarżącego z dnia 14 kwietnia 2014r. jako skierowanego do osoby niebędącej stroną w sprawie. Następnie pismem z dnia 19 maja A. F. (zam. przy ul. [...]) zażądał uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 kwietnia 2014r., gdyż na podstawie decyzji z dnia 9 maja 2014r. nr [...]została uchylona decyzja odmawiająca wznowienia postępowania w sprawie prowadzonej pod sygnaturą [...]na podstawie której została wydana zaskarżona decyzja, a dodatkowo ze względu na prowadzenie postępowania (sygnatura [...]) przez Naczelnika Urzędu Celnego w stosunku do właściwej osoby, a to A. F. (zam. w przy ul. [...]). Jednocześnie zażądano dopuszczenia w sprawie dowodu z decyzji z dnia 9 maja 2014r. n [...] r [...] Na koniec wreszcie pismem z dnia 19 maja 2014r. A. F. (zam. przy ul. Generała Galicy 1) zażądał odrzucenia odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 kwietnia 2014r. Pismem z dnia 27 maja 2014r. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że Dyrektor Izby Celnej prowadzi postępowanie w stosunku do A.Z.F., s. E., zamieszkałego w [...] na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W Centralnej Ewidencji Ludności występuje również A. F., syna A., zamieszkały przy ul. [...] (syn zobowiązanego). Pod adresem przy ul. [...] w [...] zameldowane są natomiast osoby, które w ogóle nie występują w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Organ nadmienił, że decyzją z dnia 12 grudnia 2013r. nr [...]Naczelnik Urzędu Celnego odmówił uchylenia decyzji nr [...]Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, a także okoliczność, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z porządku prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na treść żądania skarżącego ujętego we wniosku wszczynającym postępowanie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm., powoływanej dalej jako "u.p.e.a.") postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Skarżący skoncentrował się na zakwestionowaniu zasadności decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Wskazując na przepisy art. 59 § 1 pkt. 2, 4 i 10 Ordynacji podatkowej powoływał się na złożone wnioski o wznowienie postępowania oraz o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. Przytoczony przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wymienia cztery odrębne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wspólną cechą jest szeroko pojęte nieistnienie obowiązku, który ma stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny w tym postępowaniu nie jest uprawniony do stwierdzenia nieistnienia obowiązku podatkowego. Uzasadnieniem tego, że organ egzekucyjny nie może badać sprawy od strony merytorycznej, jest to, że w postępowaniu egzekucyjnym nie powinno się rozstrzygać spraw ostatecznie rozstrzygniętych, ale rozpatrywać kwestie wyłaniające się w toku samego postępowania egzekucyjnego. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny rozpatrujący zarzuty zamieniłyby się w trzecią instancję, a samo postępowanie egzekucyjne byłoby kontynuacją postępowania, w którym wydano decyzję będącą podstawą postępowania egzekucyjnego Z akt sprawy wynika, iż decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego została doręczona w dniu 14 maja 2013r. i stała się ostateczna. Odwołanie od niej zostało natomiast wniesione po terminie. W jego uzasadnieniu podatnik sformułował jednak dodatkowo wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Decyzją z dnia 14 listopada 2013r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 25 kwietnia 2013r. nr [...] w sprawie określeń zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, a wskutek wniesionego przez podatnika odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzje odmawiającą stwierdzenia nieważności. Jeśli zaś chodzi o wniosek zobowiązanego o wznowienie postępowania administracyjnego to Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia 31 grudnia 2013r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji stanowiącej podstawę wystawień tytułu wykonawczego. Dyrektor Izby Celnej decyzją z 21kwietnia 2014r. utrzymał tą decyzję w mocy. Wszystkie te okoliczności przywołane zresztą w uzasadnieniu skarżonego postanowienia przesądzają, że wbrew sugestiom skarżącego obowiązek określony decyzją z dnia 25 kwietnia 2013r. nr [...] jest nadal wymagalny. Decyzja stanowiąca podstawę wystawień tytułu wykonawczego jest zatem ostateczna, nie została uchylona w trybie nadzwyczajnym, co oznacza, że wywołuje skutki w obrocie prawnym. Błąd co do osoby zobowiązanego oraz niemożność prowadzenia egzekucji ze względu na osobę zobowiązanego to dwie odmienne sytuacje (art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Z błędem co do osoby zobowiązanego mamy do czynienia wówczas, gdy w tytule wykonawczym jako zobowiązanego określono osobę, na której nie ciąży obowiązek, co skutkuje faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwemu podmiotowi Bez znaczenia dla sprawy pozostaje przypadek, gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego, który korzysta z przywileju i immunitetu dyplomatycznego i w zakresie przewidzianym przez ustawy, umowy lub powszechnie ustalone zwyczaje międzynarodowe nie podlega orzecznictwu organów polskich. Podkreślić należy, że w obliczu wyjaśnień organu odwoławczego nie może budzić wątpliwości, iż postępowanie administracyjne toczyło się z udziałem właściwej osoby, będącej stroną w sprawie, a to A.Z.F., s. E., który był adresatem decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 25 kwietnia 2013r. nr [...], w oparciu o którą prowadzono następnie postępowanie egzekucyjne. Następnie w toku zainicjowanego przed Sądem postępowania sądowo-administracyjnego korespondencja kierowana była pod wskazany w skardze adres A. F. przy ul. [...]. Oznacza to, że skarżący na każdym etapie postępowania miał zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu i odniesienia się do wszystkich pism w sprawie. Ustosunkowując się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej należy zauważyć, że przepis nie ma zastosowania w sprawie skarżącego, gdyż traktuje o decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, które powstaje z chwilą doręczenia decyzji, podczas gdy decyzja stanowiąca podstawę wystawienia kwestionowanego tytułu wykonawczego jest decyzją deklaratoryjną, wydaną na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, a dotyczy zobowiązania podatkowego powstałego z mocy prawa. W przypadku takich zobowiązań zastosowanie znajduje art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W warunkach sprawy podatnika termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upłynie zatem dopiero z końcem 2014r. Na zasadzie art. 44 § 2 p.p.s.a. Sąd pominął czynności procesowe działającego za skarżącego bez pełnomocnictwa J.S., gdyż bezskutecznie upłynął termin wyznaczony mu do złożenia dokumentu pełnomocnictwa albo przedstawienia zatwierdzenia jego czynności przez stronę. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.