I SA/Kr 431/03
WyrokWSA w Krakowie2005-09-22
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Stanisław Grzeszek, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, odmawiając umorzenia zaległości podatkowej, naruszył granice uznania administracyjnego, jeśli skarżący podnosił argumenty o trudnej sytuacji materialnej rodziny i poniesionych wydatkach na cele społeczne?Ratio decidendi
Organ podatkowy, odmawiając umorzenia zaległości podatkowej, nie naruszył granic uznania administracyjnego, jeśli przeprowadził postępowanie wyjaśniające, zbadał sytuację materialną podatnika i ocenił jego argumenty zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Umorzenie podatku jest instytucją nadzwyczajną, a decyzje w tej sprawie mają charakter uznaniowy i podlegają ograniczonej kontroli sądowej.Stan faktyczny
Skarżący M. R. zwrócił się o umorzenie IV raty podatku rolnego za 2002 r., argumentując poniesieniem nakładów na cele społeczne i wydzierżawieniem części gospodarstwa rodzinie w trudnej sytuacji materialnej. Organ pierwszej instancji (Burmistrz) odmówił umorzenia, uznając, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające ulgę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na uznaniowy charakter umorzenia i brak istotnego wpływu egzekwowania należności na warunki egzystencji skarżącego. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka (spr) Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Urszula Zięba Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005r sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3] stycznia 2003r Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia IV raty podatku rolnego za 2002 r. - skargę oddala-
M. R. w dniu [...] listopada 2002 roku zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy w B. z prośbą o umorzenie IV raty podatku rolnego za 2002 roku, motywując to tym, że poniósł duże nakłady finansowe na uruchomienie pomieszczeń na zebrania wiejskie.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy , działając na podstawie art. 67 § 1 i 2 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz. U Nr 137 poz. 926 ze zm./ nie uwzględnił wniosku M.R. o umorzenie zaległej raty podatku rolnego za 2002 rok, w kwocie 71.10 zł, stwierdzając, iż w przypadku skarżącego nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie ulgi w postaci umorzenie zaległości podatkowej.
W odwołaniu M. R. domagał się ponownego rozpatrzenia wniosku, podnosząc, iż 2/3-cie gospodarstwa, które posiada wydzierżawił nieodpłatnie rodzinie, która pozostaje w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Nadto poniósł znaczne wydatki na cele społeczne, w tym: na budowę budynku przeznaczonego na zebrania wiejskie, świetlice oraz pomnik Jana Pawła II.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze 1 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe. Oznacza to, że ulgi w formie umorzenia mają charakter uznaniowy, a Burmistrz Miasta i Gminy B., odmawiając umorzenia zaległości podatkowej nie naruszył granic tego uznania, bowiem wyjaśnił podstawy swojej decyzji. Organ I instancji analizując sytuację życiową i materialną skarżącego zasadnie uznał, iż nie zachodzą przesłanki, które wskazywałyby, że wyegzekwowanie należności wpłynie w sposób istotny na jego warunki egzystencji. Z ustaleń dokonanych w toku prowadzonego postępowania wynika, iż rodzina M. R. utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych w kwocie 2400 zł miesięcznie , a ponadto skarżący zamieszkuje z rodziną i wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skarżący domagał się umorzenia IV raty podatku rolnego w kwocie 71.40 zł, podnosząc, uprzednio powoływane argumenty w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, iż sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z uwagi na przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./, który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/.
Z treści art. 67 Ordynacji podatkowej wynika, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe. Zatem umorzenie podatku jest instytucją nadzwyczajną. Tym samym wypadki społeczne lub gospodarcze muszą posiadać tą samą cechę. Za umorzeniem zaległości podatkowej przemawiać będą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu. Z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż zaległości podatkowe mogą być umarzane w wypadkach gospodarczo i społecznie uzasadnionych, a za taką sytuację można uznać znaczne obniżenie zdolności płatniczej podatnika spowodowane klęską lub innym wypadkiem losowym, a także pogorszenie w sposób istotny warunków egzystencji podatnika i jego rodziny.
Decyzje organów podatkowych w sprawie umorzenia zaległości podatkowych mają charakter uznaniowy, są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli Sądów Administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, w szczególności czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały, sytuację materialną i poddały ocenie racje, na które powoływał się skarżący.
Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, opiera się ona na przyjętej w orzecznictwie wykładni przepisów cytowanych powyżej dotyczących umorzenia podatku i mieści się ona w ramach przyznawanego organom uznania administracyjnego. Sam skarżący na rozprawie przed Sądem oświadczył, iż stać go na zapłacenie podatku, ale jest to dla niego sprawa prestiżowa, ponieważ Burmistrz miasta B. - jego były uczeń go prześladuje.
Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 poz.. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło